جيىندى اشقان ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى بەرىك ابدىعالي ۇلى اتالعان ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ مەرەيتويى ەسكەرۋسىز قالماۋ كەرەك ەكەنىن ايتا كەلىپ, ولاردىڭ اتقارعان ىستەرىنە قىسقاشا توقتالدى. سونداي-اق ول ۇلتتىق مۋزەيدىڭ الاشقا ارنالعان ءبولىمى قايتا جاڭعىرتىلىپ جاتقانىن, الاشوردا ۇكىمەتى مۇشەلەرى مەن الاش جەتەكشىسى ءاليحان بوكەيحانعا ارنالعان جەكە ستەند اشىلاتىنىن جەتكىزدى.
الاشتانۋشى عالىم تۇرسىن جۇرتباي الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ۇلت بولىپ ۇيىسۋ جولىنداعى ەڭبەكتەرىنە تەرەڭىرەك توقتالدى. ء«بىرتۇتاس الاش ۇستانىمى» تاقىرىبىندا سويلەگەن عالىم: ء«بىر ۇلت ورتاق ماقساتقا جۇمىلماي, بىرلىككە جەتپەيدى. ءبىز اتىن اتاپ وتىرعان ءۇش تۇلعا دا وسى ورتاق ماقساتقا بىرىگە ءبىلدى», دەي كەلىپ, ءاليحان, ءالىمحان جانە قوشكەنىڭ قايراتكەرلىك قىرىنا قاتىستى تىڭ دەرەكتەردى ءبولىستى.
«قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى, الاشتانۋشى عالىم ديحان قامزابەك ۇلى الاش مۇراتى تاقىرىبىندا وي قوزعادى. ول الاش قايراتكەرلەرىمەن شىعارماشىلىق بايلانىستا بولعان نەمىس پروفەسسورى ماكس كۋچينسكيدىڭ ەڭبەگىنە توقتالىپ, شەتەلدىك عالىمنىڭ الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحانمەن تانىس بولعانىن, 1924 جىلى قارقارالى, سەمەي وڭىرىندە ەكسپەديتسيا جۇرگىزگەن كەزىندە قوشكە كەمەڭگەر ۇلى, ءالىمحان ەرمەك ۇلىمەن جۇزدەسكەنىن ايتىپ, اتالعان تۇلعالاردىڭ ورتاق تۇسىنا قاتىستى قۇندى دەرەكتەر كەلتىردى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دىڭ پروفەسسورى شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى ء«اليحان بوكەيحان جانە كىتاپ سىنى» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى. عالىم الاش كوشباسشىسىنىڭ «كۇنشىعىس» باسپاسىنان شىققان كىتاپتارىنا جازعان رەتسەنزيالارىن تالدادى. ول ءاليحاننىڭ كىتاپتارعا جازعان 18 رەتسەنزياسىن ءسۇزىپ شىعىپ, سونىڭ ىشىندە يۋ.ۆاگنەردىڭ سۋ, اۋە, جەر, جانۋارلار تۋرالى كىتاپتارىنىڭ قازاق تىلىندەگى اۋدارمالارىن سىنعا العانىن, ۇسىنىس-پىكىرىن بىلدىرگەنىن اتاپ ءوتتى. شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى بايانداماسىن «ورىستىڭ كىتابىن قازاققا دەپ وزگەرتكەندە كرىلوۆتىڭ باسىنا تىماق كيگىزگەن احمەتتى دە ۇمىتپاۋ كەرەك» دەگەن سوزىمەن تۇيىندەدى.
سونىمەن قاتار جيىندا عالىمدار مارات ابسەمەت, ايگۇل ىسماقوۆا, سۇلتان حان اقق ۇلى, قايىربەك كەمەڭگەر, سونداي-اق ءالىمحان جانە قوشكەنىڭ ۇرپاقتارى ءسوز الىپ, الاش قايراتكەرلەرىنىڭ قاجىر-قايراتقا تولى تاعىلىمدى عۇمىرى ءھام قازاق رۋحانياتىنا قوسقان ۇلەسى تۋرالى ايتىپ, ولاردىڭ ەڭبەكتەرىن جان-جاقتى ناسيحاتتادى.
