تەڭىز جاعاسىنداعى كاسىپورىن

كاسپي تەڭىزىندەگى وندىرىستىك وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي ءىس ەمەس. ونداعى كۇردەلى جۇمىستىڭ كەرەك-جاراعىن جاعا­لاۋدان تاسىمالداپ دەر كەزىندە جەتكىزىپ بەرۋ, ۆاحتالىق اۋىسىمداردى قامتاماسىز ەتۋ ءوز الدىنا, ءوندىرىس جۇمىسىنا قاجەتتى ەرىتىندىلەردى دايىنداپ جەتكىزۋ دە ايرىقشا ماڭىزعا يە. قازىر تەڭىزبەن جاپسارلاس ورنالاسقان تۇپقاراعان اۋدانىنىڭ ورتالى­عى كەتىك قالاسىنىڭ, ونىڭ ماڭىن­داعى ۇلكەندى-كىشىلى اۋىل­داردىڭ جانىن بويلاي, تەڭىز جاعالاي ورنالاسقان ءتۇرلى مەكەمەلەر – وتاندىعى بار, شەتەلدىگى بار كاسىپورىندار مەن كومپانيالاردىڭ نەگىزگى قىزمەتى وسى, ياعني تەڭىزدەگى وپەراتسيالاردى جاعالاۋدان قولداۋ بولىپ تابىلادى. سولاردىڭ ءبىرى – وبلىس ور­تا­لىعى اقتاۋ قالاسىنان 132 شاقىرىم قاشىقتىقتا, ياع­ني تۇپقاراعان اۋدانىندا ورنالاسقان «قاز ەم-اي» («ەم-اي دريللينگ») كاسىپورنى. قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ءجۇ­زەگە اسىرۋ بارىسىندا 2010 جىلى ايماقتىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنىپ, ءبىر جىلدان سوڭ تۇساۋى كەسىلگەن قۇنى 2250 ملن. تەڭگە تۇراتىن جوبا قازىر ارادا بەس جىل وتكەندە ءوز جۇمىسىن ءۇيىرىپ اكەتكەن ىرگەلى مەكەمەگە اينالدى. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىنداعى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بۇرعىلاۋ ەرىتىندىلەرىن دايىنداۋمەن اينالىساتىن زاۋىتتا قازىر 30-عا تارتا ادام جۇمىسقا تارتىلعان. 9 مىڭ شارشى مەتر­دەن استام اۋماقتا ەرىتىندىنى دايىنداۋ قوندىرعىسى, ونى ۋاقىتشا ساقتاۋ قويماسى سىندى ءوندىرىس جۇمىسىنا قاجەتتى عيمارات-جابدىقتار ورنالاسقان جانە ايماق قاجەتتى ورىندارمەن اسفالت جولدارمەن بايلانىسقان. مينەرال جانە سۋ تۇرىندە وندىرىستىك قاجەتتىلىككە جاراتىلاتىن ەرىتىندىنىڭ جىلىنا 84 مىڭ تونناسىن دايىنداۋدى جوسپارلاعان كاسىپورىن 2013 جىلى جوبالىق قۋاتىنىڭ تەك 23 پايىزىن عانا يگەرە الدى. تەڭىزدەگى جۇمىستار قارقىن العان ساتتە اتالمىش كاسىپورىننىڭ جۇمىس قۋاتى دا ەسەلەنە تۇسپەك. ونىمدەرىنە «Agip KCO» جانە «جامبىل پەترولەۋم» جشس تاپسىرىس تۇسىرەتىن كاسىپورىننىڭ ءونىمى – ءوندىرىس, بۇرعىلاۋ سالا­سىنداعى جۇمىستار بارىسىندا كەڭ قولدانىلا بەرمەك. ازىرگە جوبالىق قۋاتىنا تولىق ەنبەگەنمەن, وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ­شىلەر قاتارىنان تابىلعان كاسىپورىننىڭ جۇمىس كوكجيەگى كەڭەيە تۇسەدى دەگەن سەنىم بار. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». ماڭعىستاۋ وبلىسى.