تسيفرلىق جۇيەنىڭ ارقاسىندا 2 ملرد تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قاراجاتى ۇنەمدەلدى. قالا اكىمدىگى ءبىلىم باسقارماسىمەن بىرلەسىپ, بۇعان دەيىن جۇمىس ىستەپ كەلگەن ونشاقتى باعدارلامانىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, تۇتاس ءبىر جۇيە جاسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىلىم سالاسىندا كورىنبەي كەلگەن كوپتەگەن كەمشىلىك انىقتالىپ, ءبىراز زاڭبۇزۋشىلىق قالپىنا كەلتىرىلدى. ماسەلەن, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن باسقا باعدارلامالارمەن ۇيلەستىرۋ ارقىلى اكىمدىك 830 بالانىڭ ۇيىرمەگە قاتىسپايتىنىن انىقتاعان. بىراق قۇجات بويىنشا ول بالالاردىڭ بارلىعى دا ۇيىرمەگە بارىپ جۇرگەن. سونىمەن بىرگە «سانا» باعدارلاماسىمەن ۇستازدارعا زاڭسىز اقى تولەنگەن 800 ملن تەڭگەدەي قاراجات ايقىندالدى.
بۇل جەردە اڭگىمە نەگىزگى ەكى باعدارلاما تۋرالى بولىپ وتىر. ولار «ايقىن» مەن «قارقىن» دەپ اتالادى. «ايقىن» وقۋشىلار مەن ۇستازداردىڭ, ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, بالالاردىڭ ىستىق تاماقپەن قامتىلۋىن قاداعالاسا, «قارقىن» مەكتەپتەگى ءبىلىم ساپاسىنا كوبىرەك جاۋاپ بەرەدى. الايدا ەكى باعدارلامانىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى ءبىر ارناعا تۇيىسكەن. ول پوليتسيا دەپارتامەنتى مەن ءبىلىم باسقارماسىنا مەكتەپتەگى جاعدايدى تولىق باقىلاۋدا ۇستاپ تۇرۋىنا كومەكتەسەدى.
ماسەلەن, «ايقىن» ارقىلى پوليتسيا دەپارتامەنتى بەينەكامەرالارمەن مەكتەپتىڭ ءار بۇرىشىن كورىپ وتىرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىلىم ۇيالارىندا بۋللينگ, سۋيتسيد جانە تاعى باسقا قايعىلى نەمەسە توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الادى. ەگەر بوگدە بىرەۋ قارۋمەن مەكتەپكە كىرەتىن بولسا, اقىلدى كامەرا پوليتسيا دەپارتامەنتىندەگى جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا بىردەن حابار بەرەدى. دابىل نۇكتەسىنىڭ ارقاسىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وقيعا ورنىنا جەدەل جەتە الادى. وسى جۇيەنى ىسكە قوسقان «ترانستەلەكوم» اق شىمكەنت قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى تالانت باسقىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كامەرالار تەكپەشەكتەر مەن مەكتەپ شاتىرىنا باراتىن جولدارعا دەيىن قويىلعان. سەبەبى بۋللينگ پەن سۋيتسيدتىك وقيعالار كوبىنەسە وسىنداي كامەرامەن قامتىلماعان جەردە ورىن الادى ەكەن. سونداي-اق ءورت شىققان جاعدايدا مەكتەپ ەسىگىنىڭ الدىنداعى تۋرنيكەتتەر اۆتوماتتى تۇردە تومەن قاراي تۇسەدى.
ت.باسقىنباەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇل دا ۇتىمدى شەشىم بولىپ وتىر. ويتكەنى تۋرنيكەتتەر دە بالالاردىڭ توتەنشە جاعداي ورىن العان جەردەن تەز شىعىپ كەتۋىنە ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. ال «قارقىن» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – مەكتەپتىڭ قارجىلىق, كادرلىق جۇمىسىن باقىلاۋ. مۇعالىمدەردىڭ كۇندەلىكتى قىزمەتىن قاداعالايدى. سول ارقىلى اتقارعان ەڭبەگىنە قاراي ناقتى ايلىق جالاقىسى ەسەپتەلەدى. بۇل جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, ءبىلىم سالاسىنداعى جەمقورلىقتىڭ جولىن كەسۋگە جاردەمىن تيگىزەدى. وسى ەكى باعدارلاما دا ءبىر-بىرىمەن بىرىككەن تۇردە, ياعني ينتەگراتسيالىق ادىسپەن جۇمىس ىستەيدى. بۇل «ايقىن» مەن «قارقىننىڭ» دەرەكتەرى ءبىر جۇيەگە توعىسادى دەگەن ءسوز. مۇنداي جاڭاشىلدىق شىمكەنتتىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى تسيفرلىق قىزمەتىن ەڭ وزىق تەحنولوگيالار قاتارىنا قوستى. ءبىر جاعىنان, مۇنداي باستاما ازىرگە ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندە ءالى قولعا الىنعان جوق. مۇنىڭ تاعى ءبىر كەرەمەتى – شالعاي ەلدى مەكەندەردەگى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ ساباعىن ءبىلىم باسقارماسىنا قاراستى ادىستەمەلىك ورتالىق ماماندارى ونلاين تەكسەرە الادى. جەدەل ادىستەمەلىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ ناتيجەسىندە ۇستازداردىڭ بىلىكتىلىگى ارتىپ, ول ءوز كەزەگىندە جالپى ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋعا جول اشادى دەيدى باسقارما ماماندارى.
وسىنىڭ الدىندا تسيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ ءوزىن بۇزۋعا تىرىسقان جاعدايلار كەزدەسكەن. ال جاڭا ينتەگراتسيالانعان جۇيەدە ونداي ارەكەت ەشقاشان ىسكە اسپايدى. سەبەبى سەرۆەر, ياعني بارلىق دەرەك بازاسى ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ورتالىعىندا ورنالاسقان. وعان ەشكىم دە قول سۇعا المايدى. ءتىپتى اكىمدىك پەن باعدارلامانى تەحنولوگيا جاعىنان قامتاماسىز ەتكەن «ترانستەلەكوم» كومپانياسىنا دا كىرۋگە رۇقسات جوق. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ورتالىعى ستراتەگيالىق نىسان رەتىندە مەملەكەت قورعاۋىنا الىنعان. سوندىقتان سەرۆەردەگى دەربەس دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءاردايىم ساقتالادى.
« ەندى زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتى اياسىندا جەكەمەنشىك مەكتەپتەر دە تەكسەرىلەدى. تسيفرلىق جۇيەنىڭ كومەگىمەن مەكتەپتەگى بىرقاتار زاڭبۇزۋشىلىقتى انىقتادىق. قازىر سولاردى جويۋ باعىتىندا جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. ءبىلىم سالاسىنداعى ۇلكەن پروبلەما سىبايلاس جەمقورلىق دەر ەدىم. جاڭا جۇيەنىڭ جاردەمىمەن وسىنىڭ ءبارى توقتاتىلدى», دەدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى س.قۇرانبەك.
شىمكەنت