سۋرەت: facebook.com/groups/1915368298676527/
وسكەمەن قالاسىنداعى «قازتسينك» جشس ۇجىمىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا مەتاللۋرگيا سالاسىنىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنداعى شەشۋشى ءرولىن اتاپ ءوتتى. بۇل – ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ايقىندايتىن, حالىقتى جۇمىسپەن قامتي الاتىن جانە قۇرىلىس, ماشينا جاساۋ جانە ەنەرگەتيكانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى سالالاردىڭ ءبىرى. ول اتا زاڭنىڭ جاڭا رەداكتسياسى ەڭبەك, قاۋىپسىزدىك جانە قىزمەتكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋ ماسەلەلەرىن تىكەلەي قامتيتىنىن ەرەكشە ايتتى.
«كوپ جىلدان بەرى «قازتسينك» كومپانياسى – قازاقستاننىڭ ءتۇستى مەتالدار ەكسپورتتىق نارىعىندا ەڭ جوعارى باسەكەلەستىككە توتەپ بەرىپ, قارقىندى دامىپ جاتقان ۇجىم. كاسىبيلىكتىڭ ناتيجەسى. الايدا ونەركاسىپتىڭ ءارى قاراي دامۋى, بىلىكتى مامانداردىڭ جۇمىس ىستەۋى جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ءۇشىن ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق بىزگە بۇرىننان دا ماڭىزدى بولىپ وتىر. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, 15 ناۋرىزدا جاڭا كونستيتۋتسيا بويىنشا رەفەرەندۋم وتەدى. بۇل – جاي رەسمي ءراسىم ەمەس. ءار ازاماتتىڭ مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەلەرگە اتسالىسىپ, ءوز ۇستانىمىن تىكەلەي ءبىلدىرۋ مۇمكىندىگى», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
سونىمەن قاتار ول ەڭبەك ۇجىمدارىنا تىكەلەي قاتىستى نورمالارعا توقتالدى.
«اتا زاڭدا ەڭبەك ەتۋ قۇقىعى, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارى جانە ءادىل ەڭبەكاقى الۋ قۇقىعى بەكىتىلەدى. بۇل نورمالار وندىرىستىك جاراقاتتى ازايتۋعا جانە قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا باعىتتالعان. ياعني ەڭبەك جاعدايى ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى مەن مەملەكەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە – كونستيتۋتسيادا بەكىتىلەدى. زاڭ ۇستەمدىگى ورنىققان ەلدە تۇراقتىلىق پەن ەرتەڭگى كۇنگە سەنىم مول بولادى. دەمەك, كاسىپورىندار مەن قىزمەتكەرلەر وتباسىلارىنا جاعداي جاساي الادى. نەگىزگى وزگەرىس رەتىندە كونستيتۋتسيادا باستى ورىنعا ازامات – ونىڭ قۇقىقتارى مەن قاجەتتىلىكتەرى, ەڭبەگى قويىلعانىن كورۋگە بولادى», دەدى ا.بالاەۆا.
كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى الدىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرگەي پونومارەۆ تە ءسوز سويلەدى. ول جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى تسيفرلىق ءداۋىر كەزەڭىندە جانە ونلاين ورتادا ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتەتىنىن ايتتى.
ونەركاسىپ سالاسىنىڭ وكىلدەرى دە الداعى رەفەرەندۋم ەكونوميكانىڭ ورنىقتى دامۋى مەن ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ءسوز ەتتى. «قازتسينك» وسكەمەن مەتاللۋرگيا كەشەنىنىڭ ديرەكتورى تيمۋر توقجىگىتوۆ تە پىكىر ءبىلدىردى.
«قازتسينكتە 19 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 4 مىڭى وسكەمەن مەتاللۋرگيا الاڭىندا قىزمەت ەتەدى. جۇمىسشىلاردىڭ تورتتەن ءبىرى – جالپى ناتيجەگە بارشامەن تەڭ ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ايەلدەر. ءبىزدىڭ ەڭبەك ۇجىمى ءۇشىن الداعى رەفەرەندۋم – جاي قوعامدىق-ساياسي وقيعا ەمەس, ءبىز ەڭبەك ەتىپ, بالا تاربيەلەپ, ۇزاقمەرزىمدى وندىرىستىك جوسپار قۇرىپ وتىرعان ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ ماسەلەسى. ءبىز 2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەفەرەندۋمعا مىندەتتى تۇردە قاتىسامىز», دەدى ت.توقجىگىتوۆ.
بۇدان سوڭ وسكەمەن قالاسىنداعى ورتالىق مادەنيەت ۇيىندە وبلىستىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس, اگروونەركاسىپ كەشەنى وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ ءوتتى. وندا ايدا بالاەۆا تۇراقتى قۇقىقتىق ورتانى قۇرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ ينۆەستيتسيالاردى قورعاۋدى كۇشەيتۋگە, سوت جۇيەسىنە سەنىم ارتتىرۋعا جانە تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋعا جاعداي جاساۋعا باعىتتالعانىن ايتتى.
«كاسىپكەر ويىن ەرەجەلەرىنىڭ كەنەتتەن وزگەرمەيتىنىنە, ينۆەستيتسيالارىنىڭ قورعالاتىنىنا, سوت جۇيەسىنىڭ داۋلاردى ءادىل ءارى اشىق شەشەتىنىنە سەنىمدى بولۋى قاجەت. وسىنداي جاعدايدا عانا ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالار جاسالىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى, ءوندىرىس داميدى. سوندىقتان 15 ناۋرىزداعى رەفەرەندۋم – وسى قاعيدالاردى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتەتىن تاريحي مۇمكىندىك. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ كەپىلدىكتەرى كۇشەيىپ, زاڭداردىڭ كۇشى كەرى قولدانىلۋىنا تىيىم سالىنادى, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ايقىن ءارى جاۋاپتى جۇيەسى قالىپتاسادى. بۇل كاسىپكەرلىك ءۇشىن تاۋەكەلدەردى ازايتسا, ەل ءۇشىن تۇراقتىلىقتى نىعايتادى, ءار ازامات ءۇشىن بولاشاققا سەنىمدىلىك بەرەدى», دەدى ا.بالاەۆا.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتى شىنايى باسەكەلەستىكتى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن دە ءسوز ەتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا شقو-نىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسى مەن اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ وكىلدەرى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر تۇراقتىلىققا كەپىلدىك بەرۋ, زاڭدى قۇقىقتاردى قورعاۋ, ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ جانە وڭىرلەردىڭ تۇراقتى دامۋىنا جاعداي جاساۋعا جول اشاتىنىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان سوڭ وسكەمەن قالاسىنداعى د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا وبلىستىڭ تۋريزم سالاسىنىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل جيىنى ءوتتى.
وندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تۋريزم سالاسى ءۇشىن قۇقىقتىق تۇراقتىلىق, ينۆەستيتسيا مەن تابيعي-مادەني مۇرانى قورعاۋ ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«تابيعاتتى قورعاۋ قاعيداتىن بەكىتۋ ۇلكەن ماڭىزعا يە. بۇل – تۋريستىك سالا ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ماسەلە. قورشاعان ورتانى قورعاۋ تەك ەكولوگيامەن بايلانىستى ەمەس, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن بولاشاق ۇرپاقتىڭ ماسەلەسى. تابيعات – ەكونوميكالىق رەسۋرس قانا ەمەس, ءبىزدىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدىڭ, تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ ءبىر بولىگى. ونى ساقتاۋ – مىندەتىمىز, ال ونى جان-جاقتى دامىتۋ – وسكەلەڭ ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىمىز. تۋريزم سالاسى ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى دۇنيە – الدىن الا پايىمداۋ مەن سەنىم. ينۆەستورلار مەن كاسىپكەرلەر زاڭنىڭ ايقىن بولۋىنا, مەنشىك قۇقىعىنىڭ قورعالۋىنا جانە مەملەكەتتىك شەشىمدەردىڭ تۇراقتىلىعىنا سەنىمدى بولۋعا ءتيىس», دەدى ا.بالاەۆا.
جيىن سوڭىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋريستىك سالا وكىلدەرى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى قولدايتىندارىن ءبىلدىرىپ, الداعى رەفەرەندۋمعا ازاماتتاردىڭ قاتىسۋى قوعام سەنىمىن ارتتىرىپ, ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋعا جانە وڭىرلەردىڭ ورنىقتى دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى قادام ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
