«ارتەم – ىنتالى وقۋشى. ساباق ۇستىندە ويىن قازاق تىلىندە جەتكىزۋگە تىرىسادى. تۇسىنبەگەنىن ورىسشا سۇرايدى. مەن ەكى تىلدە ءتۇسىندىرىپ, قايتالاتامىن. قازىر كوبىنە سوزدىك جۇمىسىنا ءمان بەرىپ جاتىرمىز. جاڭا سوزدەردى سىنىپتا ايتىپ, كورسەتىپ, ءتۇسىندىرىپ, ۇيگە جازىپ جىبەرەمىن, جاتتاپ كەلەدى. قازىر ساباقتان تىس, اناسىمەن بىرگە جەكە رەپەتيتور جالداپ ءتىل دامىتۋ كۋرسىنا بارىپ ءجۇر. جالپى, تىرىسادى, تۇسىنەدى, جازادى, قاتەسىز وقيدى, بىراق سوزدىك قورى ءالى ازداۋ. وسى باعىتتا جەكە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ەكى توقسان ىشىندە اجەپتاۋىر ءتىل ۇيرەنىپ قالدى. بىراق ەركىن سويلەپ كەتۋ ءۇشىن ءالى ءبىراز ۋاقىت كەرەك», دەيدى 1 «ا» سىنىبىنىڭ جەتەكشىسى ايگۇل اتىمتاەۆا.
ارتەمنىڭ اناسى ولگا: «مۇنداي باتىل قادامعا بارۋىمىزعا كۇرشىمدە اسكەري بورىشىن وتەپ جاتقان ءىنىم تۇرتكى بولدى. قازاقتىلدى ورتادا ءوزىنىڭ ءتىل بىلمەي قينالىپ جۇرگەنىن ايتقان باۋىرىم: «بالاڭدى ويلانباستان قازاق مەكتەبىنە بەر. بولاشاقتا وزىنە جاقسى بولادى», دەدى. سودان وتكەن جىلى ساۋىردە ليتسەيگە بارىپ, بالامدى قازاق سىنىبىنا قابىلداۋىڭىزدى سۇرايمىن دەپ ءوتىنىش جازدىم. سول جەردەگى قىزدار ءسىز قاتەلەسكەن جوقسىز با دەيدى. جوق, بالام قازاق ءتىلىن ۇيرەنسىن. وسى جەردە تۋدى, وسى جەردە وسەدى. سوندىقتان وسى ەلدىڭ ءتىلىن ءبىلۋى كەرەك دەپ جاۋاپ بەردىم. جاقىن تانىستارىمنىڭ «بالاڭدى دا, ءوزىڭدى دە قينايسىڭ عوي» دەگەنىنە دە قارامادىم. جالپى, بالانى اياماۋ كەرەك. وسى ەلدىڭ ازاماتى بولعان سوڭ, وقىسىن, ءبىلسىن. ءبىز, وكىنىشكە قاراي, ءتىل ۇيرەنە الماي قالدىق, انە-مىنە دەپ ءجۇرىپ ۋاقىت وتكىزىپ الدىق. وتكەن ۋاقىت قايتا كەلمەيدى, ەندى ەڭ بولماسا, بالامىزعا ءتىل ۇيرەتىپ, كەلەشەكتە ەلىمىزدىڭ دۇرىس ازاماتى بولىپ قالىپتاسۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك دەپ بىلەمىن», دەيدى ولگا.
فيزيكا-ماتەماتيكاعا قابىلەتتى دارىندى بالالار وقيتىن اتالعان ليتسەي بەرتىنگە دەيىن بىرىڭعاي ورىس تىلىندە ءبىلىم بەرىپ كەلگەن. مۇنداعى العاشقى قازاق سىنىبى 2022 جىلى عانا اشىلدى. العاشقى جىلى ءبىلىم ورداسىنىڭ ۇجىمى وسى سىنىپتى تولتىرا الماي جان-جاققا شاپقىلاپ, ءبىراز اۋرەگە تۇسكەنى ەسىمىزدە.
«العاشقى سىنىپقا 19 بالا قابىلداندى. سونىمەن قاتار اتا-انالاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ۇزارتىلعان كۇن ەنگىزىلدى. بالالار ساباقتان كەيىن 15:30-عا دەيىن مەكتەپتە قالىپ, وتىلگەن تاقىرىپتار بويىنشا قوسىمشا ساباققا قاتىسادى, ءۇي جۇمىسىمەن اينالىسادى. 2023 جىلى تاعى ءبىر سىنىپ اشىلىپ, وعان 23 بالا قابىلداندى. 2024 جىلى ەكى سىنىپ اشىلدى. بۇل ەكى سىنىپتا 44 بالا وقيدى. ال وتكەن جىلى قازاق سىنىبى مەن ورىس سىنىبى تەڭەستى. بىلتىر ەكى ورىس, ەكى قازاق سىنىبىن قابىلدادىق. قازىر قازاق سىنىپتارىندا 50 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر», دەيدى ليتسەي باسشىسى سۆەتلانا
بەلوۋسوۆا.
قالاي دەسەك تە, قوستانايدا تۇراتىن وزگە ەتنوس وكىلدەرىنىڭ قازاق تىلىنە ىقىلاسى جوعارى. الايدا, وكىنىشكە قاراي, قازاقتاردىڭ دا ىقىلاسى ءدال وسىلاي جوعارى دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ماسەلەن, بۇگىندە قالا مەكتەپتەرىندە ءبىلىم الىپ جاتقان 20 مىڭعا جۋىق قازاق بالاسىنىڭ 64 پايىزى ورىس سىنىپتارىندا وتىر.
قالالىق ءبىلىم بولىمىندەگى جالپى ورتا ءبىلىمدى دامىتۋ جانە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جۇپار باتتالوۆانىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپتى بالا تاڭدامايدى, اكە-شەشەسى تاڭدايدى. ال اتا-اناعا بالانىڭ ءوز تىلىندە ءبىلىم العانى اسا ماڭىزدى ەكەنى ايتۋداي-اق ايتىلىپ جاتىر. وكىنىشكە قاراي, ونى ەلەپ-ەسكەرىپ جاتقان ادام از.
«سوعان قاراماستان, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا قازاق تىلىندە ءبىلىم الاتىن وقۋشىلار سانىن ۇلعايتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. وسىعان وراي, 2025–2030 جىلدارعا ارنالعان قازاقتىلدى بالالار كونتينگەنتىن ارتتىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى بەكىتىلدى. جول كارتاسى اياسىندا ارالاس مەكتەپتەردەگى قازاق سىنىپتارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. مەكتەپ ۇجىمدارى بوبەكجاي-بالاباقشالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, بالدىرعانداردىڭ بولاشاقتا قازاق مەكتەبىنە كەلۋىنە ىقپال ەتىپ جاتىر. قازاق سىنىپتارىنا قوسىمشا ۇزارتىلعان كۇن ساباقتارىن ەنگىزدىك. بالالار ساباقتان كەيىن مەكتەپتە قالىپ, مۇعالىمنىڭ كومەگىمەن ءۇي جۇمىسىن ورىندايدى, تۇسىنبەگەن تاقىرىپتاردى پىسىقتايدى. بۇل اتا-انا مەن بالاعا دا, مۇعالىمگە دە ىڭعايلى», دەيدى ءبولىم مەڭگەرۋشىسى.
قوستاناي وبلىسى
