«مەكتەپكە جول»: كەرەك تە قاجەت اكتسيا

ەندى از كۇندە جازعى دەمالىستىڭ قىزىعىنا تويماعان بالالار سومكەلەرىن اسىنىپ الىپ مەكتەپكە قاراي تومپاڭداپ كەتىپ بارا جاتادى. اتا-انالار بالالارىن مەكتەپكە دايىنداپ, كەرەك-جاراعىن الىپ, وقۋ قۇرالدارىن تۇگەندەۋدە. جاڭا وقۋ جىلىنا ءبىلىم مەكەمەلەرى دە جان-جاقتى ازىرلەنۋدە. ال ايماقتارداعى ءبىلىم باسقارمالارى جىل سايىنعى «مەكتەپكە جول» اكتسياسىن پىسىقتاپ جاتىر. بۇرناعى كۇنى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقىتجان سايلىباەۆ باق وكىلدەرىنە ارناپ بريفينگ وتكىزدى. وندا «بالالارعا بىرگە كومەك بەرەيىك!» ۇرانىمەن وتەتىن «مەكتەپكە جول» جالپى رەسپۋبليكالىق قايىرىمدىلىق اكتسياسىنىڭ باستالعانىن جانە وسى باعىتتا اتقارىلاتىن جۇ­مىستار جايىن اڭگىمەلەدى. قايىرىمدىلىق اكتسياسىنىڭ ماقساتى بەلگىلى. از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلار, جەتىم بالالار مەن اتا-انانىڭ قام­­­قورلىعىنسىز قالعان وقۋ­شىلاردى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىنداپ, ولاردىڭ ءتۇرلى سەبەپتەردىڭ سالدارىنان مەكتەپكە بارا الماي قالۋىنىڭ الدىن الۋ. ونسىز دا جاستايىنان تاعدىردىڭ تەپەرىشىن از كورمەگەن بالا قاتارلاستارى بار كەرەگىن سايلاپ, مەكتەپكە كەتىپ بارا جاتقاندا ول جوقشىلىقتىڭ كەسىرىنەن ءبىلىم الا الماي جاتسا, ادىلەتتى مە؟! سوندىقتان بۇل اكتسيانىڭ وتە ۇلكەن ساۋاپتى ءىس ەكەنىنە ءشۇبا كەلتىرمەيمىز. – وبلىستا ءداستۇرلى تۇردە 1 تامىز بەن 30 قىركۇيەك ارا­لىعىندا وتەتىن «مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى باستالدى. ەڭ الدىمەن, بالالاردىڭ ءتىزى­مى ازىرلەنەدى. رەيد جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلادى. سونىمەن قاتار, بالالارعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا اۋدانداردا دا «بالاعا مەيىرىم سىيلا», «اۋىل بالالارىنا – مەكتەپكە سىيلىقتار», «بالالاردى مەكتەپكە دايىندايمىز» اتتى قايىرىمدىلىق اكتسيا­لار بەلسەندى تۇردە وتەتىن بولادى. ال شالعاي ەلدى مەكەندەردە مەكتەپ فورماسى مەن قۇرال-جابدىقتارىنىڭ جىلجىمالى جارمەڭكەلەرى ۇيىمداستىرىلىپ, سەنىم تەلەفوندارى مەن جەدەل بايلانىس جەلىلەرى ۇزدىكسىز جۇمىس جاسايدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى وبلىس بويىنشا 24 مىڭ كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلارىنان شىققان بالا­لارعا قولداۋ كورسەتىلىپ, قاجەتتى وقۋ جابدىقتارىمەن قامتاما­سىز ەتىلگەن بولاتىن. قايىرىمدى­­لىق اكتسياسى بارىسىندا اتقارىل­­عان جۇمىستار سارالانىپ, ناتيجە­سىن انىقتاۋ نەگىزىندە الەۋمە­ت­تىك زەرت­­تەۋلەر مەن ساۋالداما­لار ءجۇر­گى­زىلەدى, – دەيدى باقىتجان سايلى­­­باەۆ. ماسەلەنىڭ ءمانىسىن جان-جاقتى تارقاتۋعا كەلگەن قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسى يۋۆەنالدى ءبولىمىنىڭ كاپيتانى, پوليتسيا مايورى گۇلنار دۇيسەنوۆا بىلاي دەيدى: – از قامتىلعان وتباسى بالالارىن انىقتاپ, الەۋمەتتىك كومەك كورسەتەمىز. بىزدە 14 اكىم­­­­شىلىك ۋچاسكەلىك پۋنكت بار. ولار ءوز­دە­رىنە بەكىتىلگەن اۋماقتى قاتاڭ باقى­لايدى. سوندىقتان ءاربىر وتبا­سىنىڭ جايى بەلگىلى. ماسە­لەن, اكەسى ءىستى بولعان, ال جارى 7 بالاسىن جالعىز ءوزى جەتىلدىرىپ وتىرعان وتباسى بار. ونىڭ تورتەۋى مەكتەپكە بارادى. وسى وتباسىنىڭ بالالارىنا مەكتەپكە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرمىز. مىنە, وسىنداي وتباسىلارمەن جۇمىس جاسايمىز. جانە دە شارا بارىسىندا باسقارما باسشىسى بيىل­­­­عى وقۋ جىلىندا 14 ءبىلىم بەرۋ وشاعى جاڭا نىسانعا كوشىرى­­­لەتىنىن, ال وقۋلىق جايى تولىق شەشىلگەندىگىن جەتكىزدى. وقۋ­لىققا دەگەن ءتيىستى قاراجات ءبولىنىپ, تەك ەندى كەيبىر اۋدان­­­دار­عا جەتكىزۋ جۇمىستارى جۇرگى­زىلىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق, بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا وڭىردە 16009 بالا العاش رەت مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى ەكەن. ايتا كەتەرلىگى, قازىرگى تاڭدا وبلىس بويىنشا تولىق ەمەس وتباسىلاردا – 10564, قولايسىز وتباسىلاردا – 472, كوپبالالى شاڭىراقتا – 20802 جانە تۇرمىسى تومەن وتباسىلارىندا 15065 مەكتەپ جاسىنداعى بالعىن تاربيەلەنەدى. بريفينگ سوڭىندا ءبىلىم باس­­­قارماسىنىڭ باسشىسى مەملە­كەتتىك مەكەمە, بيزنەس-قۇرىلىم­­­داردى جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­­داردى اكتسياعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا وبلىسى.