باسقوسۋدىڭ باستى ماقساتى – جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى شەڭبەرىندە عىلىم, ءبىلىم, ادامي كاپيتال جانە يننوۆاتسيانىڭ مەملەكەت دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق وزەگىنە اينالۋىن تالقىلاۋعا ارنالدى.
جيىن بارىسىندا عالىمدار مەن ساراپشىلار كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ مازمۇنىن عىلىمي-ەكسپەرتتىك دەڭگەيدە قاراستىرىپ, اتا زاڭدا ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردى تالقىلادى. بۇعان ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا مۇشەلەرى, اكادەميكتەر قاتىستى.
ءىس-شارانى اكادەميانىڭ پرەزيدەنتى كۇرىشباەۆ اقىلبەك قاجىعۇل ۇلى جۇرگىزىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنداعى تاريحي كەزەڭ – اتا زاڭعا ەنگىزىلەتىن جاڭا وزگەرىستەردىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا توقتالدى.
ء«بىرىنشى بولىپ ۇكىمەت ۇيىندە, كۇنى كەشە ءوز ارامىزدا اكادەميكتەرمەن, ەلىمىزدىڭ جەتەكشى عالىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن جاڭا اتا زاڭىمىزدىڭ جوباسىن تالقىلادىق.
كونستيتۋتسيانىڭ جوباسىندا ادامي كاپيتالدى, عىلىم مەن يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ, العاش رەت مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتى رەتىندە انىقتالىپ وتىر. بۇل جاڭا كونستيتۋتسيالىق مودەل – ەلدىڭ بولاشاعىنا باعىت, باعدار بەرەتىن دامۋدىڭ زياتكەرلىك كارتاسى دەۋگە بولادى», دەدى ول.
ا.كۇرىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ايقىندالاتىن تاريحي كەزەڭ. اتا زاڭ قۇقىقتىق كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, مەملەكەتتىڭ ۇزاق مەرزىمدى عىلىمي-تەحنولوگيالىق دامۋىنىڭ ىرگەتاسىن قالايتىنى انىق.
«ادامي كاپيتالدى دامىتۋ مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ باستى تىرەگى ەكەنى بەلگىلى. وسىعان وراي عىلىمي قاۋىمداستىق جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت. ويتكەنى, وكىنىشكە قاراي الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەيبىر ازاماتتار كونستيتۋتسيا جوباسى ءماتىنىن مۇقيات وقىماي, سوڭىنا دەيىن تۇسىنبەي ءارتۇرلى نەگىزسىز اقپاراتتار تاراتىپ وتىر.
وسى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, ەلىمىزگە ەڭبەگى سىڭگەن كورنەكتى عالىمدار, ونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرلەرى بار اكادەميكتەر كونستيتۋتسيالىق رەفورمالارعا قاتىستى ءوز ۇستانىمىن اشىق ءبىلدىرىپ, قوعامدىق پىكىرگە ۇندەۋ جاريالاۋدى ۇيعاردىق», دەدى اقىلبەك قاجىعۇل ۇلى.
وسى ورايدا وتىرىسقا قاتىسقان ماماندار كونستيتۋتسيالىق جاڭعىرۋدى تەك قۇقىقتىق اكت رەتىندە ەمەس, ءبىلىمدى, يننوۆاتسيانى جانە سىني ويلاۋدى باعالايتىن جاڭا قوعامدىق كەلىسىمنىڭ نەگىزى رەتىندە تۇسىنۋگە جول اشاتىنىن باسا ايتتى.
اكادەميكتەر ءوز سوزدەرىندە كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلىپ, قوعامنىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنا قىزمەت ەتۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ ءوتىپ, ءبىلىم مەن عىلىمعا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋدى وڭ قادام رەتىندە باعالايتىندىقتارىن اتاپ ءوتتى. ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ عىلىمعا نەگىزدەلۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ, الەمنىڭ دامىعان مەملەكەتتەرى ءدال وسى عىلىمي-تەحنولوگيالىق جولمەن وركەندەگەنىن مىسالعا كەلتىردى.
اكادەميا اتىنان جاريالانعان اكادەميكتەردىڭ ۇندەۋىندە اتا زاڭ جوباسىنا عالىمداردىڭ قوسقان ۇلەسى تۋرالى ايتىلعان:
«ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ وكىلدەرى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن ازىرلەۋ جۇمىسىنا بەلسەندى تۇردە, جاۋاپكەرشىلىكپەن قاتىستى. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ورتالىق يدەياسى رەتىندە عىلىم مەن ءبىلىم, مادەنيەت پەن يننوۆاتسيا ايرىقشا ايقىندالىپ وتىر. بۇل – ەلىمىزدىڭ دامۋ باعىتى تابيعي بايلىقتارعا عانا ەمەس, ەڭ الدىمەن ادام كاپيتالىنا, ءبىلىمدى ۇلت پەن زياتكەرلىك الەۋەتكە سۇيەنۋى ءتيىس دەگەن تۇبەگەيلى كوزقاراستىڭ كورىنىسى. جاڭا اتا زاڭنىڭ باستى يدەيالارىنىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ بولاشاعى ازاماتتارىنىڭ بىلىمىمەن, عىلىمىمەن, شىعارماشىلىعىمەن جانە جاڭاشىل ويىمەن ايقىندالاتىنىن ناقتى بەكىتۋ».
سونىمەن قاتار اكامەديا مۇشەلەرى جالعان اقپارات پەن ارانداتۋشىلاردىڭ سوزىنە ەرۋ مەملەكەت بىرلىگىنە سىنا قاعاتىنىن اتاپ ءوتتى.
دوڭگەلەك ۇستەل تالقىلاۋ فورماتىندا جالعاسىپ, قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ عىلىمي, الەۋمەتتىك جانە ينستيتۋتسيونالدىق اسپەكتىلەرى بويىنشا وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. اكادەميكتەر مەن ساراپشىلار عىلىمعا نەگىزدەلگەن كونستيتۋتسيالىق نورمالاردىڭ ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋداعى رولىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
اكادەميالىق قاۋىمداستىق جاڭا كونستيتۋتسيالىق مودەلدى تەك قۇقىقتىق قۇجات ەمەس, ەلدىڭ «دامۋ زياتكەرلىك كارتاسى» رەتىندە باعالاپ, ءبىراۋىزدان قولداۋ ءبىلدىردى.
الەۋمەتتىك زەرتتەۋ: قازاقستان حالقىنىڭ 85%-ى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدادى
