بۇل باستاما وڭىرلىك اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋعا, مال شارۋاشىلىعىنداعى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, سونداي-اق يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سەرىكتەستىك باسشىسى باۋىرجان سابانوۆ تىڭ جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن «اقجايىق» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە العان. جوبانى جۇزەگە اسىرۋشىلار زاۋىتتان شىعاتىن قوسپا ءتورت ت ۇلىك مال عانا ەمەس, قۇس فابريكالارى مەن بالىق شارۋاشىلىعىندا دا ەرەكشە سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايتىپ وتىر. ياعني بۇل تابيعي قوسپانى پايدالانعان كەزدە بورداقى مالدىڭ سالماعى ەسەلەپ ارتىپ, ۋاقىت پەن قارجى ۇنەمدەلىپ, مال شارۋاشىلىعىنىڭ تيىمدىلىگى ارتا تۇسپەك.
جوبانىڭ جالپى قۇنى 630 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. كاسىپورىن تولىق قۋاتىنا كوشكەندە ايىنا 200 تونناعا دەيىن دايىن ءونىم وندىرە الادى. مۇندا 20-عا جۋىق ادام تۇراقتى جۇمىسقا تارتىلادى. وندىرىسكە قولدانىلاتىن زاماناۋي جابدىقتار سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان جەتكىزىلگەن. ولار تەحنولوگيالىق تيىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ءونىم ساپاسىنىڭ جوعارى بولۋىنا جول اشادى. ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە كاسىپورىننىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
زاۋىتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ارنايى كەلگەن وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ بىلتىر ءوڭىردىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءونىم كولەمى 112,2 پايىزعا ۇلعايىپ, 379,7 ملرد تەڭگەنى قۇراعانىن اتاپ ءوتتى.
«كاسىپكەرلىكتى قولداۋ باعىتىندا مەملەكەت تاراپىنان اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا كاسىپكەرلىك سالاسىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ, ونىڭ ەل ەكونوميكاسىنداعى ماڭىزىن ناقتى اتاپ ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە وڭىرىمىزدە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا قوماقتى قارجى ءبولىنىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ءتۇرلى باعدارلاما ارقىلى 50 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ازاماتتارعا بەرىلدى. سونىمەن قاتار 32 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قايتارىمسىز سۋبسيديا ءبولىندى. ياعني وڭىرگە اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن دامىتۋعا بارلىعى 82 ميلليارد تەڭگە باعىتتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ كورسەتكىشىن 70%-عا جەتكىزۋ مىندەتى قويىلدى. حالىقپەن كەزدەسۋ بارىسىندا ءجيى كوتەرىلەتىن ماسەلەنىڭ ءبىرى – مال تەرىسى مەن ءجۇنىن كادەگە جاراتۋ بولاتىن. «قايدا وتكىزەمىز؟ قالاي وڭدەيمىز؟» دەگەن سۇراق كوپ قويىلاتىن. ەندى, مىنە, سول ماسەلەنىڭ ناقتى شەشىمى قولعا الىنىپ وتىر. بۇل كاسىپورىندا تەرى وڭدەلىپ, مال ازىعىنا قاجەتتى ونىمدەر, ياعني پروتەين وندىرىلەتىن بولادى. بۇگىنگى تەرىنى وڭدەپ, ساپالى ءونىم شىعارۋعا باعىتتالعان زاۋىتتىڭ باسشىسى باۋىرجان قانات ۇلىنا, سەرىكتەسى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان كەلگەن اسىلبەك ايكەنوۆكە العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. جوبانىڭ ءساتتى جۇزەگە اساتىنىنا سەنىمىمىز مول. بۇل كاسىپورىن ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ, جاڭا بەلەستەرگە جول اشادى دەپ سەنەمىز», دەدى ن.تورەعاليەۆ.
جاڭا زاۋىت باسشىسى باۋىرجان سابانوۆ بۇل كاسىپورىننىڭ ەلىمىزدە ءۇشىنشى بولىپ اشىلعانىن, الداعى ۋاقىتتا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتىپ, ءونىمدى ىشكى نارىقپەن قاتار ەكسپورتقا شىعارۋ جوسپارى بار ەكەنىن ايتادى. بۇعان جانىبەك كەنتىنىڭ رەسەيمەن شەكارادا, تەمىرجول بويىندا تۇرعانى دا وڭ اسەرىن تيگىزبەك. ءتىپتى وبلىس اكىمى دە باتىس قازاقستان وبلىسىندا وندىرىلەتىن تەرى ونىمدەرىن ىشكى نارىقپەن قاتار, حالىقارالىق دەڭگەيدە ەكسپورتقا شىعارۋعا دا مۇمكىندىك بار ەكەنىنە سەنىمدى.
ايتا كەتەيىك, بىلتىر يراندىق ينۆەستورلارمەن جۇرگىزىلگەن كەلىسسوز ناتيجەسىندە ورالدا ءۇش جىلدان بەرى جۇمىسى تۇرالاپ قالعان تەرى وڭدەۋ زاۋىتى دا قايتا ىسكە قوسىلعان ەدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان بيزنەس-قوعامداستىقپەن بىرلەسە وتىرىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جۇيەلى جالعاستىرىپ جاتىر. وسىلايشا, اۋىلدا مال باققان اعايىننىڭ مال شارۋاشىلىعىنداعى قوسالقى ءونىمدى – تەرى مەن ءجۇندى, سۇيەكتى كادەگە اسىرۋ جونىندەگى تالابى ىسكە اسىپ كەلەدى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
