جيىنعا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا, وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى شىنار اقپاروۆا, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى عالىمجان ماحان, الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ابزال نۇكەنوۆ, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عاني مايلىباەۆ, قازۇۋ باسقارما توراعاسى-رەكتور جانسەيىت تۇيمەباەۆ, سونداي-اق, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ, ءار وڭىردەن كەلگەن ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىندى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ باسقارما توراعاسى-رەكتور جانسەيىت تۇيمەباەۆ اشىپ, وقۋ ورداسىندا ابايدىڭ 180 جىلدىعىنا وراي وتكەن عىلىمي, مادەني جانە اعارتۋشىلىق ءىس-شارالاردىڭ قورىتىندىسى تۋرالى اقپارات بەردى. ج.تۇيمەباەۆ اتاپ وتكەندەي, ۋنيۆەرسيتەتتەگى ماڭىزدى ءىس-شارالاردى اباي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى ىسكە اسىردى.
«مەملەكەت باسشىسى قىزىلوردادا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلەگەن سوزىندە: «اباي ءىلىمى ءبىزدىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ وزەگى بولۋعا ءتيىس.ءبىز ابايدىڭ «قارا سوزدەرىن» يۋنەسكو-نىڭ «الەم جادى» دەرەكتى مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزۋىمىز كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسى» جانە «اباي ءىلىمى» وقۋ پاندەرى ازىرلەنىپ, ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزىلدى. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ازىرلەگەن «ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسى» وقۋ كورپۋستارى مەن جاتاقحانالارعا ءىلىندى. بۇل اۋقىمدى باستامانى باسقا جوو-لار مەن مەكتەپتەردە جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىنامىز. «ابايتانۋ. تاڭدامالى ەڭبەكتەر» سەريالىق باسىلىمىنىڭ 1-50 تومدارى, «ابايتانۋ انتولوگياسى» سەريالىق باسىلىمىنىڭ 1-10 تومدارى جارىق كوردى, سونداي-اق «ابايتانۋ انتولوگياسى» اتتى تسيفرلىق فورماتتاعى ينتەللەكتۋالدىق ەلەكتروندىق رەسۋرستار بازاسى قالىپتاستىرىلدى. اتالعان جۇمىستاردى قازۇۋ بازاسىنداعى سىردى», دەدى رەكتور.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا ەلدە 727 مىڭنان استام ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتقانىن ايتا كەلە, اباي فيلوسوفياسىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«ەلىمىزدەگى 127 جوعارى وقۋ ورنىندا 727 مىڭنان استام ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ ءبىرىنشى ماقساتى – ازاماتتى قالىپتاستىرۋ, ابايدىڭ فيلوسوفياسىنا سايكەس,«تولىق ادامدى» تاربيەلەۋ. مەكتەپ قابىرعاسىندا وقۋشىنىڭ بويىندا ادال ازاماتتىڭ پرينتسيپتەرى قالىپتاسادى. ال ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسىپ, قولىنا زاڭدى ديپلومىن العان كەزدە تولىق ادام بولىپ, ۇلكەن ومىرگە قادام باسادى. وسى تۇرعىدا ابايدىڭ فيلوسوفياسى وتە ماڭىزدى», دەدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا.
وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى شىنار اقپاروۆا اباي شىعارماشىلىعىن قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي زەردەلەۋ, ونىڭ فيلوسوفيالىق, ەتيكالىق جانە قوعامدىق ويلارىن ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالسا, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى عالىمجان ماحان قازۇۋ بازاسىندا دايىندالعان «ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسىندە» ويشىلدىڭ تەرەڭ مازمۇندى سوزدەرى جيناقتالعانىن اتاپ ءوتتى.
«ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسى ستۋدەنت جاستار عانا ەمەس, وقۋشىلاردىڭ دا ساناسىنا ورنىعۋى ماڭىزدى. دەگەنمەن, جاس ۇرپاقتىڭ ابايدى تولىق ءتۇسىنۋ ءۇشىن قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسىنىڭ كەڭ بولۋى شارت. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن تسيفرلىق كەڭىستىكتە دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى جانىنان ۋيكيپەديانى قازاق تىلىندەگى تانىمدىق ماقالالارمەن تولتىرۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا «ۇيلەستىرۋ كەڭەسى» قۇرىلدى. مينيسترلىكتىڭ اقپاراتىنا سايكەس بىلتىر ۋيكيپەدياعا قازاق تىلىندە 3000-نان استام جاڭا ماقالا ورنالاستىرىلعان. بۇل جۇمىسقا ەلىمىزدىڭ بىرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارى اتسالىسىپ جاتىر», دەدى ع.ماحان.
الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ابزال نۇكەنوۆ ابايدىڭ جاۋاپكەرشىلىك, ەڭبەك ادامى تۋرالى وي-تولعامدارى ادىلەتتى قازاقستان تۇجىرىمداماسىمەن تولىق ۇندەسەتىنىن جەتكىزدى. ايتۋىنشا, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە: «اباي مۇراسى – باعاسى ولشەۋسىز رۋحاني قازىنا. ونى ساقتاۋ مەن دامىتۋ – بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز», دەگەن ەدى. وسى ماقساتتا اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىعىن الماتى قالاسىندا لايىقتى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ءۇشىن اكىمدىك تاراپىنان فيلوسوفيالىق-رۋحاني, مادەني-اعارتۋشىلىق, تاربيە باعىتتارىن قامتىعان كەشەندى جوسپار ىسكە اسىرىلدى. ءتۇرلى عىلىمي كونفەرەنتسيالار, فورۋمدار, سەمينارلار ءوتتى.
شارادا اباي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, عالىم جانعارا دادەباەۆ ينستيتۋتتىڭ اتقارعان جۇمىس ناتيجەلەرىمەن تانىستىردى.
عىلىمي كەڭەستە ۋنيۆەرسيتەتتە ازىرلەنگەن «ابايتانۋ انتولوگياسى» ەلەكتروندى زياتكەرلىك رەسۋرستار بازاسى, «اباي ءىلىمى» وقۋ ءپانى, ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسى مەن اباي تاكسونومياسى قازۇۋ-دىڭ زياتكەرلىك مەنشىگى رەتىندە بەكىتىلدى. «اباي ءىلىمى» وقۋ ءپانى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر تسيكلى بويىنشا تاڭداۋ كومپونەنتى رەتىندە قابىلداندى. سونىمەن قاتار ابايدىڭ كىسىلىك كودەكسى مەن اباي ءىلىمى قازاقستاننىڭ ىشكى ساياساتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى مەن قۇندىلىقتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ يننوۆاتسيالىق قۇرالى رەتىندە ايقىندالىپ, ولاردى ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندە, مادەني-اعارتۋشىلىق جانە قوعامدىق كەڭىستىكتەردە كەڭىنەن پايدالانۋ جونىندە ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە ۇسىنىستار جولداندى.
الماتى
