سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
مايلى داقىلداردى وڭدەۋشىلەر ۇلتتىق قاۋىمداستىعى بىلتىر ەلىمىز رەيتينگتىڭ سەگىزىنشى ساتىسىنا جايعاسقانىن مالىمدەگەن ەدى. ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز وكىلدەرى بىلتىرعى 10 ايدا تازارتىلعان مايدىڭ ەكسپورتى 122%-عا ءوسىپ, 132 مىڭ توننادان اسقانىن حابارلاعان. ەندى 2026 جىلدان باستاپ جىل سايىن 370 مىڭ توننا ماي وندىرەتىن ءتورت ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپاردا بار. ال 2028 جىلعا قاراي ماي-توڭماي سالاسى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورت كولەمىن 1 ملرد اقش دوللارىنان اسىرۋعا نيەتتىمىز. وسى مەجەگە جەتۋ ءۇشىن ەكسپورتتى قولداۋدىڭ جەكەلەگەن شارالارى جۇيەلى سالالىق باسقارۋ مودەلىنە كوشىرىلمەك. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, شيكىزات بازاسى وڭدەۋدەن باستاپ, نارىققا شىققانعا دەيىنگى تولىق ەكسپورتتىق تىزبەكتەردى قالىپتاستىرۋعا باعىت الدى.
استانادا وتكەن ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى ەكسپورتتىق شتابتىڭ العاشقى وتىرىسىندا ۆيتسە-مينيستر ايدار ابىلدابەكوۆ اگروونەركاسىپ كەشەنى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن دامىتۋعا ارنالعان جاڭا تاسىلدەر قاراستىرىلىپ, وتاندىق وندىرۋشىلەر تاپ بولىپ وتىرعان كەدەرگىلەردى جويۋ باستى نازارعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەكسپورتتىق شتابتىڭ قىزمەتى بىلتىر ساپالىق تۇرعىدان جاڭا فورماتقا كوشكەن. بۇرىن تالقىلاۋلار جەكەلەگەن پروبلەمالار اياسىندا وربىسە, ەندى ونىڭ تاقىرىبى اۋقىمدى ماسەلەلەردى قامتيدى. سونىڭ ناتيجەسىندە جۇيەلى شەشىمدەر قابىلدانا باستاعان. «جۇمىستىڭ ناقتى كورسەتكىشى رەتىندە 2026–2028 جىلدارعا ارنالعان ماي-توڭماي سالاسى ونىمدەرى ەكسپورتىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن اتاپ وتۋگە بولادى. قۇجاتتى ازىرلەۋ كەزىندە ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك-شىعىس پەن وڭتۇستىك-شىعىس وڭىرلەرىندە مايلى داقىلداردى وسىرۋمەن, وڭدەۋمەن اينالىساتىن 30-دان استام كاسىپورىنعا كەشەندى دياگنوستيكا جۇرگىزىلدى. بۇعان مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك سەكتوردان 50-دەن استام وكىل تارتىلىپ, ءۇش بەيىندى مينيسترلىك بىرگە جۇمىس ىستەدى. ساراپتاما جۇرگىزۋگە ەۋروپالىق وداقتىڭ قولداۋىمەن حالىقارالىق ساۋدا ورتالىعىنىڭ الەمدىك ءادىسناماسى قولدانىلدى», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
جول كارتاسىندا سالانى دامىتۋعا ارنالعان ناقتى كورسەتكىشتەر ايقىندالعان. سونىڭ ىشىندە وڭدەۋ قۋاتتارىنىڭ جۇكتەمەسىن ارتتىرۋ, ەكسپورت گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ, ەلىمىزدى 2028 جىلعا قاراي كۇنباعىس مايىن الەمدەگى جەتەكشى ءۇش ەكسپورتتاۋشى ەلدىڭ بىرىنە اينالدىرۋ ماقساتتارى اتاپ كورسەتىلگەن.
مينيسترلىك اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى كەيبىر باعىتتاردى كەڭەيتۋدى كوزدەپ وتىر. ايتالىق, الەمدىك نارىقتاعى ەڭ ماڭىزدى بۇرشاق داقىلدارىنىڭ ءبىرى – جاسىمىق وڭدەۋگە دەن قويماق. ويتكەنى بۇل داقىل ءتۇرى كليماتتىق قۇبىلمالدىلىققا ءتوزىمدى, نارىقتا سۇرانىسى جوعارى ءونىم.
ۆەدومستۆو وكىلدەرى شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتقا كەدەرگى كەلتىرەتىن جۇيەلى ماسەلەلەرگە دە كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىن ايتادى. تەمىرجول كولىگىمەن ونىمدەردى كەدەرگىسىز تاسىمالداۋ, فيتوسانيتارلىق جانە ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ راسىمدەرىن وڭتايلاندىرۋ, وتاندىق كومپانيالاردى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تىزىلىمدەرىنە ەنگىزۋ سىندى ماسەلەلەر وزەكتى تۇر.
«وتاندىق ماي وڭدەۋ زاۋىتتارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تاۋار وندىرۋشىلەرى تىزىلىمىنە جەدەل ەنگىزىپ, كارانتيندىك راسىمدەردى وڭايلاتۋ قاجەت. بۇل شارالار شىعىنداردى ازايتىپ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى مايلى داقىلداردى قايتا وڭدەۋشىلەردىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلى يادىكار يبراگيموۆ.
