فوتو: اشىق دەرەككوز
مىسالى, كەيىنگى 12 جىلدىڭ ىشىندە الاپەس 3 ادامنان عانا تابىلعان, سوڭعى رەت 2017 جىلى انىقتالعان. سوڭعى دەرەكتەرگە سايكەس, 2026 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاندا 212 ناۋقاس پەن قارىم-قاتىناستا بولعان 224 ادام ەسەپتە تۇر.
الاپەستى ەمدەۋ تاريحىندا ەل دارىگەرلەرى ءتۇرلى ادىستەردى قولدانىپ كەلگەن. باستاپقىدا ءىس-شارالار نەگىزىنەن پاتسيەنتتەردى انىقتاپ, وقشاۋلاۋعا باعىتتالسا, كەيىن حيميوتەراپيا جۇرگىزۋ مىندەتى ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. قازىرگى تاڭدا دا مۇگەدەكتىكتىڭ الدىن الىپ, ناۋقاستاردى وڭالتۋ ارقىلى الاپەس اۋرۋىنىڭ ورشۋىنە جول بەرمەۋ وزەكتىلىگىن جويعان ەمەس.
– ەلىمىزدە الاپەس تۇپكىلىكتى كەلمەسكە كەتىپ بارادى. قازاقستان اۋرۋدىڭ اۋىرتپالىق دەڭگەيى تومەندەگەن ەلدەردىڭ قاتارىندا. بۇكىل الەمدە الاپەستىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىنە ۇلكەن ءمان بەرىلەدى. اۋرۋدىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ, سالدارىمەن كۇرەسۋ, اسقىنۋىن, قايتا باس كوتەرۋىن قاپەردە ۇستاۋ باسىم مىندەت بولىپ قالا بەرەدى, – دەيدى دسم قازاق دەرماتولوگيا جانە ينفەكتسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى روزا قۋانىشبەكوۆا.
قازاقستاندا الاپەس اۋرۋىمەن كۇرەس شامامەن ءجۇز جىل بۇرىن, 1929 جىلى كسرو حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ قاۋلىسىمەن قازاق كسر-ىندە الاپەسپەن ەمدەۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان كەزدەن باستالادى. بۇگىندە قازاق رەسپۋبليكالىق لەپروزوريى – ەرەكشە تيپتەگى مامانداندىرىلعان ەمدەۋ مەكەمەسى, ول تەك ەرەكشە ەمدەۋدى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءوز پاتسيەنتتەرىن وڭالتۋدى دا جۇزەگە اسىرادى. لەپروزوري قىزىلوردا وبلىسىندا ورنالاسقان جانە ەكى ديسپانسەرى بار. ارنايى ەمدەۋدەن باسقا ناۋقاستارعا بارلىق قاجەتتى مەديتسينالىق كومەك (حيرۋرگيالىق, وفتالمولوگيالىق, ستوماتولوگيالىق, تەراپەۆتىك جانە ت.ب.) پەن وڭالتۋ قىزمەتتەرى كورسەتىلەدى.
– لەپروزوري الاپەسپەن اۋىراتىنداردى وقشاۋلايتىن ورىن ەمەس. ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەردىڭ باسقا ەلدەگى مەديتسينالىق ۇيىمداردا ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ جانە وڭالتۋ قىزمەتتەرىن الۋ مۇمكىندىگى بار. پاتسيەنتتەردىڭ اراسىندا ۇنەمى مەديتسينالىق كومەككە مۇقتاج, باسپاناسىزدار, تۋىستارى جوق نەمەسە باس تارتقان, بەلگىلى ءبىر تۇرعىلىقتى جەرى جوق, الەۋمەتتىك باسپاناعا مۇقتاجدار دا بار. الاپەسكە دۋشار بولعانداردى ديسپانسەرلەۋ قايتالانۋ قاۋىپتىلىگىنە بايلانىستى ءومىر بويى جۇزەگە اسىرىلادى, – دەيدى قازاق رەسپۋبليكالىق الاپەس اۋرۋىنىڭ باس دارىگەرى مولداعالي سەيتاليەۆ.
