«ماسكەۋ تۇبىندە ءبىزدىڭ باتىرلارىمىز جاتىر...»

«ەسىك الدىندا «مەن ماسكەۋدەن ورالعاندا مىندەتتى تۇردە ۇيگە كەل! دەپ قالدى 91 جاستاعى قارت مايدانگەر جادىراي ك ۇلىپ...». 9 مامىر كۇنگى نومىردە جاريالانعان «ديما اتا جەڭىس شەرۋىندە» دەپ اتالاتىن ماقالامىز وسىلاي اياقتالعان ەدى. كەيىپكەرىمىزدىڭ ماسكەۋدەگى پارادتان ورالۋىن كۇتىپ جۇردىك تە, حابارى تيىسىمەن ۇيگە جەتۋگە اسىقتىق. الماتىلىق ارداگەر قارت دميتري مالىشەۆپەن اڭگىمەمىز بىلايشا ءوربىدى.

–       جولدان شارشاپ كەلگەن شىعارسىز, ديما اتا... – شىنىمدى ايتسام, اينالايىن... شارشاۋعا ۋاقىت تاپپادىق! قازىرگى تىلمەن ايتقاندا, بۇل – ءبىزدىڭ ومىرىمىزدەگى  سۋپەر ساياحات بولدى. الدىمەن استاناداعى بىزگە كورسەتىلگەن قۇرمەت تۋرالى: وي-وي,وي... مەن ونى ءبىر اۋىز سوزبەن, ءسىرا, جەتكىزە الماسپىن! الاقانىنا سالىپ ءجۇردى عوي! 7 مامىر كۇنگى استاناداعى شەرۋدى ءوزىڭىز دە كورگەن شىعارسىز! مۇنداي اسكەري شەرۋ ءبىزدىڭ قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان... – ونىڭىز راس, بايقادىق. ال, ماسكەۋ شەرۋى شە؟ – ماسكەۋ اسىپ ءتۇستى... ەندى بۇل جەردە بىزگە ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورىمدەي جاس­تارى ناعىز قىزمەتتىڭ «تورەسىن» كورسەتتى. كەمپىرىمىز ەكەۋمىز قازاقتار سياقتى – شايقورمىز. ولار دا ءبىلىپ العان, ءشايدىڭ ءسۇتىن قويۋلاتىپ اكەلىپ, الدىمىزدى بوساتقان جوق. ءتىپتى, كەرەمەت!  ءبىز ءپۋتيننىڭ  رەزيدەنتسياسىنداعى قوناقۇيدە جاتتىق. 23-ءشى قاباتتان تامارا اپاڭ ەكەۋمىز كۇللى ماسكەۋدىڭ توبەسىنەن شولىپ قارادىق. مۇنداي بيىكتەن وتشاشۋدى كورۋ ەرتەگىدە عانا كەزدەسەتىن شىعار. – پولكتاستارىڭىزبەن كەزدەسە الدىڭىز با؟ – مەن  «باگراتيون» وپەراتسياسىنا قاتىسقان تانكىشىلەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالامىن. قاتارىمىز سيرەپ قالىپتى, ءتوس قاعىستىردىق... ءبىر-بىرىمىزگە ساۋشىلىق تىلەدىك. ءوزىم – وسى قىزىل الاڭنان 70 جىل بۇرىن تانكپەن وتكەنىمدى ەسىمە الىپ, كوڭىلىم بوسادى... – پرەزيدەنتپەن جولىقتى­- ڭىز با؟ – ەكەۋىمەن دە!.. شەرۋ بىتكەن سوڭ ون-ون ادامنان ارنايى كارعا وتىرعىزىپ, ءبىزدى كرەملگە – سالتانات وتەتىن گەورگي زالىنا الىپ كەلدى. داستارقان سامساپ تۇر. تامارا سەمەنوۆنا ەكەۋمىزدىڭ اتى-ءجونىمىزدى جازىپ قويعان ۇستەلگە جايعاستىق. الدىمەن بىزگە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ءوزى كەلىپ, قولىمىزدى قىسىپ, جەڭىس كۇنىمەن قۇتتىقتادى. سالدەن كەيىن ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ پۋتين كەلىپ, قۇتتىقتادى. يوسيف كوبزون, تامارا گۆەردتسيتەلي, مەنىڭ اتتاسىم كىم ەدى, الگى... وپەرا ءانشىسى, ءيا, ءيا... دميتري حۆوروستوۆسكي ءان شىرقادى. ەڭ قىزىق جەرىن ايتايىن با؟ – ارينە, ايتىڭىز, دميتري ميحايلوۆيچ! – مەن سويلەگەندە تاباق-اياق سىلدىرلاماي زال تىپ-تىنىش وتىردى. ونى ءوزىم دە بايقادىم, تامارا سەمەنوۆنا دا راستايدى! نەگە دەسەڭىز, مەن داۋىسىمدى كەنەپ الىپ, ءسوزىمدى: «ماسكەۋدىڭ تۇبىندە ءبىزدىڭ باتىرلارىمىز جاتىر» دەپ باستادىم... – تۋرا سولاي, قازاقشا «باتىرلار» دەپ باستادىڭىز با؟ – تۋرا سولاي, «باتىرلار» دەپ باستادىم! ماسكەۋدى قورعاعان 28 پانفيلوۆشىدان باس­تاپ, يۆان پانفيلوۆتىڭ ءوزىن, اتاقتى باۋىرجان مومىش ۇلىن, ارينە, ساعادات قوجاحمەت ۇلى نۇرماعامبەتوۆتىڭ ەسىمدەرىن اتاپ-اتاپ ايتتىم... ولار ماسكەۋ ءۇشىن قان توكتى, جانىن ايامادى دەدىم. ءبىزدىڭ ەرلەرىمىزدىڭ  ەسىمدەرىن ۇمىتپاي «28-پانفيلوۆشىلار» دەگەن ءان شىعارعاندارى ءۇشىن ماسكەۋلىكتەرگە قازاق­ستاننىڭ اتىنان العىسىمدى ايتتىم! – كرەملدىڭ گەورگي زالىندا بۇرىن بولىپ پا ەدىڭىز؟ – جوق. قايدان. ءبىرىنشى رەت. زالدا مەنىمەن بىرگە بولعان تامارا سەمەنوۆنا... ماسكەۋدىڭ ءوزىن ءبىرىنشى رەت كوردى. – الىس جولدان كەلدىڭىزدەر... مازالاعانىم ءۇشىن, ايىپ ەتپەڭىزدەر! العاشقى سۇحباتتا ماسكەۋدەن سوڭ «حابارلاسامىز» دەگەن ۋادەڭىز بار ەدى. – راحمەت, اينالايىن... راحمەت! مۇلدەم شارشاعان جوقپىز! ماسكەۋدەن الماتىعا «بوينگپەن» جەتتىك. دىمى بىلىنبەيدى... باقىتتى ادامدار, قۋانىشىن بولىسكەن جاندار شارشامايدى.   اڭگىمەلەسكەن تالعات ءسۇيىنباي.  الماتى. سۋرەتتە: تامارا جانە دميت­ري مالىشەۆتەر.  سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور.