جاعدايدان حاباردار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كوپ كۇتپەي, سالاداعى كەمشىلىكتەردى ءتىزىپ بەرىپ, تسيفرلاندىرۋعا باسىمدىق بەرۋ كەرەگىن جاۋاپتىلارعا شەگەلەپ تاپسىردى. سونىڭ ىزىمەن مەديتسيناعا ەنگەن وزگەرىستەردى تىزبەكتەپ, تۇگەندەپ شىعۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەستەي. ءبىز سونىڭ نەگىزگىلەرىنە عانا توقتالساق, اۋەلى مەديتسينالىق كومەكتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا سەپتەسەتىن Face ID جۇيەسى ايتار ەدىك. جوباعا سايكەس ناۋقاستار ەمحاناعا كەلگەندە Face-ID, ۆەب-كامەرا كومەگىمەن جەكە باسىنىڭ سايكەستىگىن ناقتىلايدى. ەندى بۇرىنعىداي ەمحاناعا بارماعان پاتسيەنتتىڭ اتىنا جالعان دەرەك تولتىرۋعا جول بەرىلمەيدى. سوسىن جەدەل مەديتسينالىق جاردەم فەلدشەرلەرىنە ارنالعان سمارت بەينەجەتونداردى ەنگىزۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبا ىسكە استى. جاڭا جوبانىڭ ارقاسىندا سالا ماماندارىنا جۇمىس بارىسىندا الدەكىم كۇتپەگەن شابۋىل جاساسا, جانجال شىعارسا, اگرەسسيا تانىتسا, قۇقىعىن زاڭدى تۇردە قورعاۋعا مۇمكىندىك مولايدى. ەڭ نەگىزگىسى, دارىگەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعايتىن زاڭ ماقۇلداندى. ناقتى سانداردى سويلەتسەك, كەيىنگى بەس جىلدا ەلىمىزدە 300-گە جۋىق ناۋقاس دارىگەرگە كۇش كورسەتىپتى. اق جەلەڭدىلەردىڭ قۇقىعىن قورعايتىن زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا وسىنداي دەرەكتەر نەگىز بولعانى تۇسىنىكتى. جالپى, سالادا وسى كۇنگە دەيىن ىسكە اسقان جۇمىستاردىڭ كوبى مەديتسيناعا بولىنگەن قاراجاتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋمەن بايلانىستى بولدى دەسەك جاڭىلمايمىز. راسىندا, تسيفرلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا سالاداعى ءبىراز زاڭسىزدىقتىڭ جولى كەسىلدى.
مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى نەگە قارجى مينيسترلىگىنە بەرىلدى؟
جۋىردا ۇكىمەت جەكە مەديتسينالىق ۇيىمداردى قارجىلاندىرۋدا كوپتەگەن زاڭبۇزۋشىلىقتاردى انىقتادى. پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ بىلتىر جەلتوقساندا قارجى مينيسترلىگىنە بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قىزمەتىن تالداۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن ەدى. ەندى, مىنە, سونىڭ ناتيجەسىنەن كەيىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىن قارجى مينيسترلىگىنىڭ باسقارۋىنا بەرۋدى تاپسىردى.
تارقاتىپ ايتساق, ماسەلە بىلاي, قارجى مينيسترلىگى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قىزمەتىنە قاتىستى جۇرگىزگەن تالداۋدى جاريالادى. سايكەسىنشە, بىرقاتار جۇيەلى زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالىپتى. مىسالى, بىرنەشە ەمدەۋ مەكەمەسى جالعان پاتسيەنتتەردى تىركەۋمەن اينالىسقان. كونتينگەنتتە 1 مىڭ تىركەلسە, ءىس جۇزىندە مەديتسينالىق قىزمەتكە 500-گە جۋىق ادام بارعان. بىراق تولەم بۇكىل كونتينگەنتكە جۇرگىزىلگەن. سول سەكىلدى ازاماتتارعا وزدەرىنە ءتان ەمەس مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كورسەتۋ, ءمامس پەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قاراجاتى ەسەبىنەن بىردەي قىزمەتتەردى قوسارلانا قارجىلاندىرۋ, قىسقا مەرزىمدە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ «ادەتتەن تىس» كوپ كولەمىن كورسەتۋ سىندى ماسەلەلەر بار. ول ازداي قايتىس بولعان ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ, بالالارعا كۇنىنە مىڭنان استام ءدارى-دارمەكتەردى جازىپ بەرۋ سىندى زاڭسىز ارەكەتتەر انىقتالعان. مىسالى, جەكەمەنشىك كلينيكا ءبىر كۇندە 1 442 پاتسيەنت قابىلدادىق دەپ كورسەتسە, ءىس جۇزىندە ولار تاۋلىگىنە ورتا ەسەپپەن 24 ادام عانا قابىلداعان. راسىندا, شاعىن ۇيىمدار ءۇشىن ءبىر كۇندە مىڭداعان ادامدى قابىلداۋ دەگەنىڭىز ءىس جۇزىندە مۇمكىن دە ەمەس نارسە. تەكسەرۋ بارىسىندا باس دارىگەردىڭ ءوزى ءبىر ايدا 4 832 ناۋقاستى قابىلداعانىنا قايران قالماسقا امال جوق.
سونداي-اق ءبىر مامان ءبىر ايدا 1 713 ەمشارا جاساعان دەگەن دەرەك تە تىركەلىپتى. سوندا الگى مامان جەكەلەگەن كۇندەرى تاۋلىگىنە 300-400 تەكسەرۋدى قالاي جاساعانى اقىلعا سىيمايدى. جەكەمەنشىك كلينيكالاردا قايتىس بولعان پاتسيەنتتەرگە 996 مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلگەن. ءدال وسىنداي 3 640 وقيعا انىقتالعان. سونىڭ ءبىرىن عانا ايتساق, مىسالى, 2023 جىلى قايتىس بولعان ادام 2025 جىلى دارىگەردىڭ قابىلداۋىندا بولعان. جەكەمەنشىك كلينيكالاردىڭ اقشانى جىمقىرۋ ءۇشىن جاساعان الاياقتىق ارەكەتتەرى مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. مىسالى, 768 827 ەر ادام ايەل جاتىر موينى وبىرىنا سكرينينگتەن, 619 ەر ادامدى مامموگراممادان وتكەن. تەك ءبىر اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ وزىندە وسىنداي 11 123 جاعداي انىقتالىپتى. فاكتىلەردى جالعاي بەرسەك تاۋسىلمايدى. قىسقاسى, وسىدان كەيىن قوردىڭ قارجى اعىندارىن باقىلاۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قارجى مينيسترلىگىنىڭ قاراماعىنا بەرىلەتىن بولدى. ەندى مينيسترلىك قارجىنى نەگىزسىز جۇمساۋ جاعىن قاتاڭ قاداعالايدى.
ۇكىمەت جەكە مەديتسينالىق ۇيىمداردى قارجىلاندىرۋدا كوپتەگەن زاڭبۇزۋشىلىقتاردى انىقتادى
