فوتو: ۇلتتىق ۇلان (ارحيۆ)
قۇجاتتا جاڭا نورما پايدا بولدى. وعان سايكەس, اسكەري-ەسەپتىك ماماندىقتارى بار ايەل ازاماتتاردى ەسەپكە الۋ اۆتوماتتى رەجيمدە جۇزەگە اسىرىلادى.
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعان ايەل ازاماتتارعا قاتىستى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ (قم) اقپاراتتىق جۇيەسى اۆتوماتتى تۇردە ەلەكتروندىق ەسەپتىك كارتوچكا قالىپتاستىرادى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ارقىلى كەلەسى مالىمەتتەر الىنادى:
- جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى (جسن);
- تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى (بار بولسا);
- تۋعان كۇنى مەن ورنى;
- جۇمىس نەمەسە وقۋ ورنى;
- ءبىلىمى تۋرالى مالىمەت;
- وتباسى قۇرامى;
- جۇرگىزۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا بولۋى;
- مۇگەدەكتىگى بار تۇلعا رەتىندە تانىلۋى;
- ستاتسيونارلىق ەمدەۋدە بولۋى نەمەسە ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرۋى;
- تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلۋى نەمەسە تىركەۋدەن شىعارىلۋى;
- قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانى نەمەسە جاساماعانى;
- تەرگەۋ نەمەسە الدىن الا تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋى;
- سوتتا قارالىپ جاتقان قىلمىستىق ىستەرى جانە زاڭدى كۇشىنە ەنگەن ۇكىمدەردىڭ بولۋى.
اتالعان مالىمەتتەر الىنعاننان كەيىن قم اقپاراتتىق جۇيەسى ازاماتتىڭ اسكەري قىزمەتكە قاتىستىلىعى مارتەبەسىن «اسكەري مىندەتتى» دەپ بەلگىلەپ, تۇراقتى تىركەلگەن مەكەنجايى بويىنشا جەرگىلىكتى اسكەري باسقارۋ ورگانىن ء(جابو) ايقىندايدى.
اسكەري ەسەپكە قويۋدىڭ كەيىنگى ءتارتىبى
ازاماتتاردى اسكەري ەسەپكە قايتا قويۋ اۋداندىق نەمەسە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ ءجابو-لارى ارقىلى كەلەسى جاعدايلاردا جۇزەگە اسىرىلادى:
- جاڭا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلگەنى تۋرالى مالىمەت تۇسكەندە;
- اسكەري قىزمەتتەن, قۇقىق قورعاۋ نەمەسە ارنايى مەملەكەتتىك ورگانداردان, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنان زاپاسقا نەمەسە وتستاۆكاعا شىعارىلعاندا;
- اسكەري نەمەسە ارنايى وقۋ ورىندارىنان شىعارىلعان كۋرسانتتار مەن تىڭداۋشىلارعا قاتىستى;
- بۇرىن اسكەري ەسەپتە تۇرعان ازاماتتاردىڭ باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساتىلۋى كەزىندە.
جاڭا مەكەنجايعا تىركەلۋ جاعدايىندا ازاماتتاردى اسكەري ەسەپكە قويۋ اۆتوماتتى تۇردە جۇرگىزىلەدى.
ال زاپاسقا شىعارۋ نەمەسە قاماۋدان بوساتۋ كەزىندە ەسەپكە الۋ وسى قاعيدالاردىڭ 78-تارماعىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
تۇراقتى تىركەۋدەن شىعارىلعان ازاماتتار سوڭعى تىركەلگەن مەكەنجايى بويىنشا اسكەري ەسەپتە تۇرادى.
اسكەري دايىندىقتان وتكەندەرگە قاتىستى وزگەرىستەر
قۇجاتتا اقىلى نەگىزدە اسكەري-تەحنيكالىق جانە وزگە دە ماماندىقتار بويىنشا اسكەري دايىندىقتان وتكەن ازاماتتارعا قاتىستى ءتارتىپ تە ناقتىلاندى.
اۋداندىق (قالالىق) ءجابو:
- اسكەرگە شاقىرىلۋشىلارعا – اسكەري-ەسەپتىك ماماندىقتى ايقىنداپ, زاپاسقا قابىلداۋ جانە اسكەري اتاق بەرۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى;
- اسكەري مىندەتتىلەرگە – اسكەري-ەسەپتىك ماماندىقتى انىقتاپ, ەلەكتروندىق كارتوچكالارعا ءتيىستى دەرەكتەردى ەنگىزەدى.
وقۋ اياقتالعاننان كەيىن مامانداندىرىلعان ۇيىمدار اسكەري باسقارۋ ورگاندارىنا دايىندىقتان وتكەن ازاماتتاردىڭ اتاۋلى تىزىمدەرىن جولدايدى.
وسى تىزىمدەر نەگىزىندە:
- قاتارداعى جانە سەرجانتتىق قۇرامعا اسكەري بيلەتتەر راسىمدەلەدى;
- اسكەري بيلەتتەر مەن ولاردى تاپسىرۋ ۆەدوموستارى وقۋ ۇيىمدارىنا جىبەرىلەدى.
اسكەري بيلەتتەر ازاماتتارعا بەرىلگەننەن كەيىن ءۇش كۇن ىشىندە ۆەدوموست قايتادان ءجابو-عا قايتارىلادى.
اسكەري كافەدرالار مەن اسكەري فاكۋلتەتتەر
زاپاستاعى وفيتسەرلەر مەن سەرجانتتاردى دايارلاۋ باعدارلاماسىن تولىق اياقتاعان ازاماتتارعا قاتىستى اسكەري كافەدرالار:
- ءبىتىرۋ ەمتيحاندارىنا ەكى اي قالعاندا اسكەري اتاق بەرۋ تۋرالى بۇيرىق جوبالارىن ازىرلەيدى;
- ءبىتىرۋ ەمتيحاندارىنا 10 كۇن قالعاندا ءتيىستى تىزىمدەر مەن جەكە ىستەردى جولدايدى;
- ەمتيحاندار اياقتالعاننان كەيىن قورىتىندى اتتەستاتسيا حاتتامالارىنىڭ ۇزىندىلەرىن قورعانىس مينيسترلىگىنە جانە جەرگىلىكتى اسكەري باسقارۋ ورگاندارىنا جىبەرەدى.
ال ازاماتتاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا اسكەري كافەدرالار زاپاستاعى وفيتسەر نەمەسە سەرجانت باعدارلاماسى بويىنشا دايىندىقتان وتكەنى تۋرالى انىقتاما بەرەدى.
تەلەفونعا جولدانعان SMS اسكەرگە شاقىرۋ تۋرالى رەسمي حابارلاما رەتىندە تانىلادى
سونىمەن قاتار, ەرەجەلەرگە مىناداي جاڭا نورمالار قوسىلدى:
- رەزەرۆ وفيتسەرلەرى مەن رەزەرۆ سەرجانتتارى باعدارلاماسى بويىنشا اسكەري دايىندىقتان وتكەن ازاماتتار تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا اۋداندىق (وبلىستىق قالا) ءجابو-عا اسكەري ەسەپكە الىنادى.
رەزەرۆ وفيتسەرلەرى باعدارلاماسى بويىنشا دايىندىقتان وتكەن ازاماتتار ءۇشىن ءجابو اۋدان/قالا كەلەسى ارەكەتتەردى ورىندايدى:
- جەكە ىستەر مەن اتالعان تىزىمدەردىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرەدى, قاتە نەمەسە كەمشىلىك انىقتالعان جاعدايدا ولاردى تۇزەتۋگە قايتارادى;
- تىزىمدە كورسەتىلگەن شاقىرۋشىلارعا رەزەرۆ وفيتسەرى رەتىندە ەسەپكە الۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى;
- تىزىمدەگى ازاماتتارعا رەزەرۆ وفيتسەرلەرىنە ارنالعان اسكەري بيلەتتەردى بەرەدى;
- جەكە ىستەرگە وقۋ ورنى باسشىسى بەكىتكەن جانە مورمەن راستالعان قورىتىندى اتتەستاتسيا حاتتامالارىنىڭ كوشىرمەلەرىن قوسادى;
- قورعانىس ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن اسكەري شەن بەرۋ تۋرالى اقپاراتتى شىعارىپ, جەكە ىستەرگە تىركەيدى.
رەزەرۆ سەرجانتتارى باعدارلاماسى بويىنشا دايىندىقتان وتكەن ازاماتتار ءۇشىن ءجابو وبلىس/رەسپۋبليكالىق قالا كەلەسى ارەكەتتەردى ورىندايدى:
- جەكە ىستەر مەن اتالعان تىزىمدەردىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرەدى, قاتە انىقتالعان جاعدايدا تۇزەتۋگە قايتارادى;
- اتتەستاتسيا حاتتامالارىن العان سوڭ شاقىرۋشىلارعا رەزەرۆ سەرجانتتارى رەتىندە ەسەپكە الۋ جانە اسكەري شەن بەرۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى; اسكەري مىندەتتىلەرگە شەن بەرۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى;
- الەۋمەتتىك دەرەكتەردى ەلەكتروندى ەسەپ كارتوچكاسىنا ەنگىزەدى جانە راستايتىن قۇجاتتاردى جەكە ىسكە قويادى;
- بۇرىن بەرىلگەن اسكەري بيلەتتەرگە شەن بەرۋ تۋرالى جازبالاردى ەنگىزەدى.
اسكەري بيلەتتەر بەيبىت ۋاقىتتا مىنا ازاماتتارعا بەرىلەدى:
- اسكەري قىزمەتكە شاقىرىلعان نەمەسە جيناقتىق اسكەري وقۋ جيىندارىنا قاتىسقان ازاماتتارعا;
- اسكەري نەمەسە ارنايى وقۋ ورىندارىنا قابىلدانعان ازاماتتارعا;
- ارنايى ۇيىمداردا اسكەري-تەحنيكالىق نەمەسە باسقا ماماندىقتار بويىنشا اقى نەگىزىندە رەزەرۆتىك دايىندىقتان وتكەن ازاماتتارعا;
- رەزەرۆ وفيتسەرلەرى مەن سەرجانتتارى باعدارلاماسى بويىنشا تولىق كۋرس وتكەن ازاماتتارعا.
ءجابو اۋدان/قالا بەيبىت ۋاقىتتا اسكەري بيلەتتەردى سونداي-اق مىنا ازاماتتارعا بەرەدى:
- اسكەري قىزمەتتەن نەمەسە قۇقىق قورعاۋ, ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندار, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنان بوساتىلعان جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمىن وتەگەن ازاماتتارعا;
- قاماۋدان بوساتىلعان جانە اسكەري قىزمەتتەن نەمەسە قۇقىق قورعاۋ, ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندار, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنان وتكەن ازاماتتارعا;
- باسقا مەملەكەتتەردەن كەلىپ, قازاقستان ازاماتتىعىن قابىلداعان, بۇرىن اسكەري نەمەسە بالاما قىزمەتتەن وتكەن ازاماتتارعا;
- اسكەرلىك شەنىن قالپىنا كەلتىرگەن جانە اسكەري قىزمەتتەن نەمەسە قۇقىق قورعاۋ, ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندار, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنان وتكەن ازاماتتارعا.
اسكەري جانە ارنايى وقۋ ورىندارىنا قاتارداعى جانە سەرجانت قۇرامىنا ارنالعان اسكەري بيلەتتەر ءجابو ارقىلى سۇرانىس بويىنشا بەرىلەدى. ۆەدوموست بويىنشا بەرىلگەن بيلەتتەردىڭ كوشىرمەلەرى ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە ءجابو-عا قايتارىلادى.
ءجابو ازاماتتاردىڭ تەگى, اتى-ءجونى, تۋعان كۇنى نەمەسە تۋعان جەرى وزگەرگەن جاعدايدا اقپاراتتى اقپاراتتىق جۇيەلەر ارقىلى الادى جانە ازاماتتاردى حاباردار ەتەدى. ازاماتتار ءبىر ساعات ىشىندە ءتيىستى تۇزەتۋلەردى ەنگىزۋدى ءوتىنىپ جۇگىنگەن جاعدايدا, ءجابو جازبالاردى مورمەن راستاپ ەنگىزەدى.
اسكەري قىزمەتتەن وتپەگەن ازاماتتارعا, قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى مەملەكەتتىك ورگانداردا قىزمەت ەتپەگەندەرگە, سونداي-اق ارنايى ۇيىمداردا اقى نەگىزىندە اسكەري دايىندىقتان وتپەگەندەرگە اسكەري بيلەتتەر موبيليزاتسيا كەزىندە, سوعىس جاعدايىندا بەرىلەدى.
قورعانىس مينيسترلىگى ءجابو ارقىلى اقپاراتتىق جۇيەلەردى پايدالانىپ مىنا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتەدى:
- اسكەري مىندەتتىلەرگە اسكەري بيلەتتەر بەرۋ نەمەسە ولاردىڭ كوشىرمەسىن بەرۋ;
- اسكەري مىندەتتىلەر مەن شاقىرۋشىلاردى اسكەري ەسەپكە الۋ;
- اسكەري قىزمەت تۋرالى دەرەكتەردى جاڭارتۋ (تۇزەتۋ).
بۇيرىق 2026 جىلعى 27 قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنەدى.
