ترامپ اقش-تىڭ مەكسيكاعا سوققى جاساۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى

ترامپتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا مەكسيكادا جاعدايدى كارتەلدەر باقىلاپ وتىر. ول ءوز سوزىندە اقش جاقىن ارادا قۇرلىقتا سوققى بەرۋدى باستايتىنىن جەتكىزدى. پرەزيدەنت بۇل قادامدى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكپەن بايلانىستىردى. الايدا قانداي كۇش قولدانىلاتىنى جانە قاي اۋماقتار قامتىلاتىنى ايتىلعان جوق.

بۇل مالىمدەمە بىرنەشە ايعا سوزىلعان اسكەري ناۋقان اياسىندا جاسالدى. سوڭعى ايلاردا اقش اسكەري كۇشتەرى كاريب تەڭىزىندە جانە باسقا دا ايماقتاردا ەسىرتكى تاسىمالدادى دەگەن كۇدىكپەن كەمەلەرگە شابۋىل جاساعان. اقش بيلىگى كەيبىر سوققىلاردى كەمەلەردە ۆەنەسۋەلادا ارەكەت ەتەتىن Tren de Aragua توبىنىڭ مۇشەلەرى بولعانىمەن تۇسىندىرگەن. اتالعان توپ 2025 جىلى شەتەلدىك تەرروريستىك ۇيىم دەپ تانىلعان.

مەكسيكا پرەزيدەنتى كلاۋديا شەينباۋم بۇل مالىمدەمەگە قاتاڭ جاۋاپ قاتتى. ول اقش اسكەرىن مەكسيكا اۋماعىنا ەنگىزۋ يدەياسىن ءۇزىلدى كەسىلدى قابىلدامايتىنىن ايتتى. مەملەكەت باسشىسى ەلىنىڭ ەگەمەندىگى بارىنەن جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ول ءوز مالىمدەمەسىندە بىلاي دەدى: ء«بىز باسقا ەلدەردىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسۋدى تۇبەگەيلى جوققا شىعارامىز. لاتىن امەريكاسىنىڭ تاريحى بارىنە بەلگىلى. سىرتتان ارالاسۋ ەشقاشان دەموكراتيا اكەلگەن ەمەس. ول حالىققا باق تا تۇراقتىلىق تا سىيلامادى. ءار حالىق ءوز بولاشاعىن ءوزى قۇرۋى كەرەك. ءوز جولىن ءوزى تاڭداۋى كەرەك. تابيعي رەسۋرستارىنا ءوزى يەلىك ەتۋى ءتيىس. مەملەكەتتى باسقارۋ فورماسىن دا حالىقتىڭ ءوزى ەركىن انىقتاۋى قاجەت».

كۇنى كەشە «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى گۇلنار جولجان «ۆەنەسۋەلا بۇل كۇيگە قالاي ءتۇستى؟» تاقىرىبىنا ساراپتامالىق ماقالا جازعان بولاتىن.

وسى وقيعالار اياسىندا قاڭتار ايىنىڭ باسىندا اقش ۆەنەسۋەلادا ارنايى وپەراتسيا جۇرگىزدى. سول وپەراتسيا كەزىندە ەل پرەزيدەنتى نيكولاس مادۋرو مەن ونىڭ جۇبايى كاراكاس قالاسىندا ۇستالدى. كەيىن مادۋرو نيۋ يوركتەگى برۋكلين تەرگەۋ يزولياتورىنا جەتكىزىلگەنى حابارلاندى.

بۇل ارەكەتتى تۇسىندىرە وتىرىپ ترامپ مونرو دوكتريناسىن ەسكە سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, امەريكا قۇرلىعى باسقا دەرجاۆالاردىڭ ارالاسۋىنا جابىق ايماق سانالادى. سونىمەن بىرگە ول اقش دۇشپاندارىنا ۆەنەسۋەلادا قولدانىلعان ءتاسىل قايتا قايتالانۋى مۇمكىن ەكەنىن اشىق ايتتى.

قازىرگى تاڭدا نيۋ يوركتە ۆەنەسۋەلا پرەزيدەنتىنە قاتىستى سوت پروتسەسى باستالىپ ۇلگەردى. تەرگەۋ نۇسقاسى بويىنشا وعان ەسىرتكى تەرروريزمىنە قاتىسى بار قاستاندىق, كوكاين كونترابانداسى, پۋلەمەت پەن جارىلعىش زاتتاردى ساقتاۋ جانە ولاردى اقش قارسى قولدانباق بولدى دەگەن ايىپتار تاعىلىپ وتىر. بۇل باپتار بويىنشا 4 ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان.

سوتتا مادۋرو وزىنە تاعىلعان ايىپتاردى تولىق جوققا شىعاردى. ول ءوزىن ءالى دە ۆەنەسۋەلانىڭ زاڭدى پرەزيدەنتىمىن دەپ مالىمدەدى. ونىڭ جۇبايى دا كىناسىز ەكەنىن ايتتى. ەكەۋى دە سوت وتىرىسىنا اۋدارماشى ارقىلى قاتىستى.

سۋديا كەلەسى تىڭداۋدى 17 ناۋرىزعا بەلگىلەدى. سونىمەن قاتار كونسۋلدىق قىزمەتكەرلەرمەن كەزدەسۋىنە رۇقسات بەرىلدى. قورعاۋ تاراپى پرەزيدەنتتى كەپىلمەن بوساتۋعا كۇش سالاتىنىن مالىمدەدى.

وسى ۋاقىتتا ۆەنەسۋەلادا بيلىكتى ۋاقىتشا دەلسي رودريگەس قولعا الدى. باستاپقىدا ول اقش ارەكەتىن قاتتى سىنعا الىپ, مادۋرونى بوساتۋدى تالاپ ەتتى. كەيىنىرەك ترامپقا ۇندەۋ جاساپ, ۆەنەسۋەلالىقتار سوعىستى ەمەس بەيبىت ءومىردى قالايتىنىن ايتتى. سونداي اق اقش ۇكىمەتىن ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى بويىنشا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

بۇل ۇندەۋ ترامپتىڭ جاڭا سوققى بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەنىنەن كەيىن جاريالاندى. اقش پرەزيدەنتى رودريگەسكە دە اشىق ەسكەرتۋ جاساپ, ەگەر دۇرىس شەشىم قابىلداماسا ونىڭ سالدارى اۋىر بولاتىنىن ايتتى.