كەشە ەلىمىزدىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرى سارحات بەيسەنوۆانىڭ قاۋلىسىمەن بىرقاتار قارا شايدىڭ تارالۋى مەن ساتىلۋىنا تولىق تىيىم سالىنعانى تۋرالى حابارلاما شىقتى. قاۋلىعا 5 قاڭتاردا قول قويىلعان.
ماماندار نارىقتا كەڭىنەن تارالعان شاي تۇرلەرىنە تەكسەرىس جۇرگىزىپ, قۇرامىنا تالداۋ جاساعان. قاپتامادا كورسەتىلگەن مەكەنجايعا ىزدەپ بارعان. سويتسە, وندا ەشقانداي دا ءوندىرۋشى بولماي شىققان.
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ باس ساراپشىسى دانا قاسقاتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە شاي ونىمدەرىنە قاتىستى جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تۇردە مينيسترلىكپەن بىرگە جۇزەگە اسىرىلعان. بۇل تەكسەرىس ازاماتتاردان تۇسكەن شاعىمعا ەمەس, تاعام ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان. «وسى جولى ءبىز نارىقتا كەڭىنەن تارالعان شاي ونىمدەرىنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىنە تەكسەرۋ جۇرگىزدىك. ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ورنالاسقان ءىرى ساۋدا ورىندارىنان, ساۋدا نۇكتەلەردەن, اۋلاداعى دۇكەندەردەن, قويمالاردان ونىمدەر ساتىپ الىنىپ, ارنايى زەرتحانادا قۇرامىنا, ساپاسىنا ساراپتاما جاسالدى. بۇل جۇمىسقا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ سانەپيدباقىلاۋ كوميتەتىنىڭ ايماقتىق دەپارتامەنتتەرى, ولاردىڭ وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق باسقارمالارىنىڭ ماماندارى تارتىلدى. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە حالىق كوپ تۇتىناتىن شاي ونىمدەرىنىڭ قۇرامىنان تىيىم سالىنعان بوياعىشتار انىقتالدى. سونىمەن قاتار بۇلار جالعان ءونىم رەتىندە تانىلدى. سەبەبى قاپتامادا كورسەتىلگەن ءوندىرۋشى تۋرالى اقپارات شىندىققا سايكەس كەلمەيدى. ءوندىرۋشىنىڭ اتاۋى, مەكەنجايى جانە باسقا دا دەرەكتەر جالعان بولىپ شىقتى», دەيدى دانا قاسقاتاەۆا.
تەرگەۋ بارىسىندا شاي ونىمدەرىن وندىرۋمەن زاڭسىز اينالىسقان 7 ءوندىرۋشى انىقتالعان. بۇل كاسىپكەرلەردىڭ ءونىم وندىرۋگە, قاپتاۋعا, جەتكىزۋگە جانە ساتۋعا ەشقانداي رۇقسات قۇجاتتارى بولماعان. ەڭ قاۋىپتىسى سول, زاڭسىز وندىرىلگەن جانە قاپتالعان شايلاردىڭ قۇرامىندا ادام اعزاسىنا زيانى كوپ تاعامدىق بوياعىش زاتتار مەن حيميكاتتار انىقتالعان. اتاپ ايتقاندا, دەنساۋلىققا اسا قاۋىپتى E110, E102 جانە E124 تاعامدىق بوياعىشتارى تابىلعان. «بۇل قوسپالاردى كۇندەلىكتى ىشەتىن شايعا قولدانۋعا مۇلدە بولمايدى. مىسالى, E110 شايعا كۇن باتار كەزدەگىدەي سارعىش-قىزعىلت رەڭ بەرسە, E102 (تارترازين) ءونىمدى قىزىل تۇسكە بويايدى. ال E124 بوياعىشى استماسى بار ادامدارعا اسا قاۋىپتى, ول اللەرگيالىق رەاكتسيالار تۋعىزىپ, دەنساۋلىققا زيان كەلتىرۋى مۇمكىن. بۇل شايلاردى ءجيى تۇتىنسا, ول اعزادا جيناقتالا كەلە, اسقازان-ىشەك جولدارىنا جۇكتەمە ءتۇسىرىپ, باۋىرعا كەرى اسەر ەتەدى», دەيدى باس ساراپشى.
وسىلايشا, زەرتحانالاردىڭ قورىتىندىسىنا سۇيەنە وتىرىپ, باس سانيتارلىق دارىگەر مىنا شاي تۇرلەرىنىڭ ساتىلۋىنا تىيىم سالدى: «اپامنىڭ شايى Premium gold», Al-Hayat Gold, «بالقيا Premium gold», «Sultan Suleyman», «Pakistan tea», «Aje Onim», «Al-Jannat Premium» جانە «Alfarah».
باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەردىڭ قاۋلىسىنا, ءتيىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە, كەدەن وداعىنىڭ «تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى», «تاعامدىق قوسپالاردىڭ, حوش يىستەندىرگىشتەردىڭ جانە تەحنولوگيالىق قوسالقى قۇرالداردىڭ قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىنا», «تاماق ونىمدەرىن قاپتامالاۋ بولىگىندەگى» تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس وسى اتالعان شايلاردى وندىرۋگە, اكەلۋگە, ساتۋ مەن تاراتۋعا تىيىم سالىندى.
قاۋلى كەشە عانا قابىلدانعاندىقتان, كەيبىر ساۋدا ورىندارىندا بۇل ونىمدەر ءالى دە كەزدەسۋى مۇمكىن. الايدا قۇزىرلى ورگاندار ونى ساتىلىمنان تولىق الىپ تاستاۋعا جۇمىس ىستەپ جاتىر. «قاۋلى قابىلدانعاننان كەيىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءتيىستى ورگاندارىنا دا حابارلاما جىبەرىلدى. سونىمەن قاتار «اتامەكەن» ۇكپ-عا, باسقا دا مۇددەلى قۇرىلىمدارعا رەسمي ماتەريالدار جولداندى. باقىلاۋ بارىسىندا دۇكەندەردەن جانە قويمالاردان الىنعان شاي ونىمدەرى اينالىمنان شىعارىلىپ جاتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ كوميتەتىنە اتالعان جالعان ونىمدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن راستايتى قۇجاتتاردىڭ كۇشىن جويۋ تۋرالى حابارلاما جىبەردى», دەيدى د.قاسقاتاەۆا.
جۇرتشىلىقتىڭ ەسىندە بولسا, بۇل شاي تۇرلەرىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە بلوگەرلەر, انشىلەر مەن ارتىستەر ءجيى ناسيحاتتاعان. ءتىپتى كەيبىر ونەر جۇلدىزدارى ءوز اتىنان شاي ونىمدەرىن شىعارىپ, جارنامالاعانىنان دا ەل حاباردار. سوندىقتان سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالا ماماندارى ءار تۇتىنۋشى ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, تاعام ونىمدەرىن ساتىپ الاردا قۇرامىن مۇقيات تەكسەرۋگە كەڭەس بەرەدى. شاي ونىمەرىنە قاتىستى, قانداي دا ءبىر ارىز-شاعىمدار بولسا, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى مەن باسقارمالارىنا نەمەسە 74-21-77 نومىرىنە حابارلاسۋعا بولادى.
