تەحنولوگيا • 06 قاڭتار, 2026

Smart City: الماتى تسيفرلىق ترانسفورماتسيانىڭ جاڭا كەزەڭىنە دايىندىقتى باستادى

30 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى قالاسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدى قالالىق باسقارۋ جۇيەسىندە جانە مەگاپوليستىڭ تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى سالالاردا تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋ جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

Smart City: الماتى تسيفرلىق ترانسفورماتسيانىڭ جاڭا كەزەڭىنە دايىندىقتى باستادى

كەڭەس بارىسىندا الماتىدا قالالىق باسقارۋداعى تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, سەرۆيستەردى تسيفرلاندىرۋ مىندەتتەرى ايقىندالدى.

قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تالقىلانعان باستامالار مەملەكەت باسشىسى جاريالاعان تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جىلى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى جانە قالانىڭ ءارى تۇرعىنداردىڭ ناقتى قاجەتتىلىگىنە باعىتتالعان قولدانبالى سيپاتتا بولۋعا ءتيىس. تسيفرلىق ترانسفورماتسيانىڭ باسىم باعىتتارىن تالقىلاي كەلە كەڭەس قاتىسۋشىلارى تۇرعىندار ءۇشىن ەلەكتروندىق سەرۆيستەردى دامىتۋ, اكىمدىكتىڭ ىشكى ۇدەرىستەرىن تسيفرلاندىرۋ, كولىك, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, ەكولوگيا جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىك سالالارىنا, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە زياتكەرلىك شەشىمدەردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

6

الماتى اكىمى تسيفرلاندىرۋ قالالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, باسقارۋشىلىق شەشىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە تۇرعىندار ءۇشىن قولايلىلىقتى كۇشەيتۋگە تىكەلەي اسەر ەتۋگە ءتيىس ەكەنىن ءارى دەرەكتەرمەن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ مەن تسيفرلىق شەشىمدەردى بەلسەندى ەنگىزۋ وسى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋدىڭ نەگىزگى شارتتارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا قالا باسشىسى  2026-2030 جىلدارعا ارنالعان Smart City ستراتەگياسى مەن تسيفرلىق ترانسفورماتسيا جول كارتاسىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ۋاقتىلى ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى, ەلەكتروندىق سەرۆيستەر مەن ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن وڭدەۋ جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكت شەشىمدەرىن ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋدى, سونداي-اق باستى سالالارداعى تسيفرلىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە قالالىق قىزمەتتەر اراسىنداعى ۇيلەستىرۋدى كۇشەيتۋدى تاپسىردى.

وسى ورايدا دارحان ساتىبالدى قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن جۇيەلەرگە تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ بارىسىمەن تانىسىپ, نەگىزگى كاسىپورىنداردىڭ ديسپەتچەرلىك قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن تەكسەردى. قازىرگى كەزدە قالادا ينجەنەرلىك جەلىلەردىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن تسيفرلىق مونيتورينگ جۇيەلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. سۋمەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن قامتۋ جانە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالالارىنداعى كاسىپورىنداردىڭ ديسپەتچەرلىك قىزمەتىنىڭ جۇمىسىمەن, سونداي-اق قالانىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن باسقارۋدا تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ بارىسىمەن تانىسقان قالا اكىمى «الماتى سۋ» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ ديسپەتچەرلىك قىزمەتىنە كەلدى. مۇندا سۋ قۇبىرى جانە كارىز جەلىلەرى ونلاين رەجىمدە باقىلانادى. قىسىم دەڭگەيىن قاداعالاۋدى جانە اپاتتىق بريگادالاردىڭ جۇمىسىن جەدەل ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى بىرىڭعاي تسيفرلىق كونتۋرعا بىرىكتىرىلگەن. بۇل تاۋەكەلدەردى دەر كەزىندە انىقتاۋعا جانە ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

6

كەلەسى نىسان — «الماتى جىلۋ جۇيەسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديسپەتچەرلىك قىزمەتى. مۇندا قالانى جىلۋمەن قامتۋدى ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەپ تۇر. اتالعان جۇيە ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە جەلىلەردىڭ جۇمىس پارامەترلەرىن قاداعالاپ, جۇكتەمەنى تالدايدى جانە ماسەلەلى اۋماقتاردى جەدەل وقشاۋلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تسيفرلىق پلاتفورمالاردى پايدالانۋ جىلۋمەن قامتۋ جۇيەسىن نەعۇرلىم ءدال ءارى بولجامدى باسقارۋعا نەگىز بولادى. سونداي-اق «الماتى ەلەكتر ستانتسيالارى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان باقىلاۋ پۋنكتىندە دە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى قولدانىلاتىن جاڭعىرتىلعان بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن. وندىرىستىك نىسانداردا 1,5 مىڭنان استام بەينەكامەرا ورناتىلىپ, ولار ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى, ەڭبەكتى قورعاۋ, ورتكە قارسى تالاپتار مەن ەڭبەك ءتارتىبىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ ءۇشىن پايدالانىلادى.

بەينەتالداۋ جۇيەسىن قولدانۋ قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتاۋعا, ادامي فاكتوردىڭ اسەرىن ازايتۋعا جانە ورتالىقتاندىرىلعان باقىلاۋ پۋنكتى ارقىلى جەدەل ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كاسىپورىن مالىمەتىنشە, بىلتىر ماۋسىم-تامىز ايلارى ارالىعىندا وندىرىستەگى قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى شامامەن 66 پايىزعا قىسقارعان. بۇل ەنگىزىلگەن تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ پراكتيكالىق تيىمدىلىگىن راستايدى.

سونىمەن قاتار بىرقاتار نىساندا ۇدەرىستەردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان اۆتوماتتاندىرىلعان ەسەپكە الۋ جۇيەلەرى ەنگىزىلگەن.

قورىتىندىلاي كەلە, اكىم قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن جۇيەلەرگە تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ ناقتى ناتيجەگە — نەگىزگى ينجەنەرلىك نىسانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن, سەنىمدىلىگىن جانە تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسىپ, ءتيىمدى شەشىمدەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن كەڭەيتىلەتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار