الەمدىك ساحنا ايبوزدارى
ءيا, جىل باسى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ نيۋ-يورك تورىندەگى Madison Square Garden ساحناسىنداعى جەكە كەشىمەن باستالىپ, ءانشىنىڭ ناعىز جانكۇيەرلەرىنىڭ قوشەمەت-قولپاشىنا تولدى. الەم حالقىنىڭ انگە, ونەرگە قۇمار جانىن ءبىر نۇكتەدە توعىستىردى. قازاق دەگەن ۇلتتى تانىستىردى. قازاق دەگەن ءتىلدى ەستىرتتى. بار الەمنىڭ قۇلاعى ءبىزدىڭ ديماشتىڭ ءانىن تىڭداپ تۇرعانداي كۇي كەشتىك.
ءيا, بۇل جىل جاس ونەرپازدار ءۇشىن جەمىستى كەزەڭ بولدى. ولار الەمدەگى ەڭ ءىرى مۋزىكالىق بايقاۋلاردا باق سىناپ, جەڭىستىڭ جۇلدەسىن ارقالاپ قايتتى. اتاپ ايتساق, ەرجان ماكسيم دۋبايدا وتكەن «Sanremo Best Song – 2025» بايقاۋىنىڭ گران-پري يەگەرى, الەكساندر ليم قازاندا وتكەن XXI «جاڭا تولقىن – 2025» كونكۋرسىنىڭ گران-پري يەگەرى, الماگۇل باتتاليەۆا XXXIV «سلاۆيان بازارى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرى, El Voice توبى ستاۆروپولدە وتكەن «Soldier’s Envelope – 2025» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرى, الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانى قاينازار اۋىلى №1 ورتا مەكتەبىنىڭ 7-سىنىپ وقۋشىسى ميراس ناعاشىباي XXIII «ۆيتەبسك» حالىقارالىق بالالار مۋزىكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى, جاسمين تۇزەلوۆا رەسەيدەگى «گولوس. دەتي» مۋزىكالىق شوۋىنىڭ ءفيناليسى, ەرنار سادىرباەۆ (Amre) ماسكەۋدە وتكەن «ينتەرۆيدەنيە – 2025» حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ ءفيناليسى اتاندى. سونداي-اق «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليسى, يتالياداعى La Scala تەاترى اكادەمياسىنىڭ ستۋدەنتى, پورتوفينو قالاسىندا وتكەن XI حالىقارالىق «CLIP 2025» وپەرا بايقاۋىنىڭ گران-پري يەگەرى – ايگەرىم التىنبەك, ستاۆروپولدە وتكەن «Soldier’s Envelope – 2025» حالىقارالىق فەستيۆال-بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى, «El Voice» توبى مەن يتالياداعى «Open Italy – 2023» بايقاۋىندا ۇزدىك دەپ تانىلعان دومبىراشىلار دۋەتى «Temirlan & Yernat» جانە باسقا دا دارىندى جاستار ەل مەرەيىن ءوسىردى.
«وسى كۇنگە دەيىن قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان ەلىمە العىس بىلدىرەمىن. كەز كەلگەن جاس ونەرپاز ءۇشىن قولداۋ وتە ماڭىزدى. مادەنيەت سالاسىنداعى ارىپتەستەرىم دە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جان-جاقتى قولداۋىن كورىپ كەلەدى. بۇل شىعارماشىلىققا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. سەنىم مەن باتىلدىق سىيلاپ, كوپ ىسكە قۇلشىندىرادى. مەن ەلىمدى ودان ءارى تانىتا بەرۋگە بار كۇش-جىگەرىمدى سالامىن», دەيدى ءانشى ەرنار سادىرباەۆ.
جۋىردا بەلگىلى كۇيشى جانعالي ءجۇزباي تۇركيانىڭ الانيا قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق ءىس-شارادا ىسمايىل گاسپرالى اتىنداعى بەدەلدى سىيلىقپەن ماراپاتتالعانى دا ەسىمىزدە. ايتا كەتسەك, بۇل ماراپات تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگى مەن مادەني ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن تابىستالادى. بۇعان دەيىن اتالعان سىيلىق «تۇركى دۇنيەسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» اتاۋىمەن ءتۇرلى سالا وكىلدەرىنە (ساياساتكەرلەرگە, عالىمدارعا, ونەر ادامدارىنا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قىزمەتكەرلەرىنە) بەرىلىپ كەلگەن. ال بيىلدان باستاپ ماراپات عالىمدار مەن ونەرپازدارعا ارنايى «ىسمايىل گاسپرالى سىيلىعى» اتاۋىمەن تابىستالا باستادى.
«قازاق ونەرىن الەمگە تانىتقىم كەلەدى»
وسى ورايدا «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليسى, يتالياداعى La Scala تەاترى اكادەمياسىنىڭ ستۋدەنتى, پورتوفينو قالاسىندا وتكەن XI حالىقارالىق «CLIP 2025» وپەرا بايقاۋىنىڭ گران-پري يەگەرى ايگەرىم التىنبەكپەن تىلدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. الەم ساحناسىن باعىندىرعان ونەرپازبەن وپەرا تۋرالى, تولقىنىستار مەن تولعانىستار تۋرالى ءسوز اعىتتىق.
– XI حالىقارالىق «CLIP 2025» وپەرا بايقاۋىنىڭ گران-پري يەگەرى اتاندىڭىز. بۇل بايقاۋعا جولىڭىز قالاي ءتۇستى؟
– CLIP بايقاۋى الەمدەگى ەڭ بەدەلدى وپەرا بايقاۋلارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن بۇرىننان بىلەتىنمىن. سوندىقتان وعان قاتىسۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە ەدى. بايقاۋ بىرنەشە ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن تۇرادى. الدىمەن حالىقارالىق كوميسسياعا بەينەجازبالار مەن رەپەرتۋار جىبەردىم, سودان كەيىن پورتوفينوعا رەسمي شاقىرتۋ الدىم. بۇل – ايلار بويعى دايىندىقتىڭ, ۇستازدارىممەن ۇزدىكسىز جۇمىستىڭ جانە ۇلكەن ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى. ەڭ باستىسى, بۇل ساحناعا قازاقستان اتىنان شىعۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن جۇرەگىممەن سەزىندىم.
– قانداي شىعارما ورىندادىڭىز؟ قانداي تولقۋلى ساتتەر بولدى؟
– بايقاۋ بارىسىندا ءار كەزەڭدە ءتۇرلى ستيلدەگى اريالار ورىنداۋ قاجەت ەكەن. مەن دج.ءپۋچچينيدىڭ «La Bohème» وپەراسىنان ءميميدىڭ ارياسىن, دج.ۆەرديدىڭ ء«Iى Trovatore» وپەراسىنان لەونورانىڭ ارياسىن جانە التى ءارتۇرلى حاراكتەردەگى
اريالار ورىندادىم. ەڭ تولقۋلى ءسات فينال الدىندا ساحنا سىرتىنداعى كۇتۋ بولدى. زالدا الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى اگەنتتەرى مەن تەاتر وكىلدەرى وتىردى. بىراق ساحناعا شىققان ساتتەن باستاپ تولقۋ توقتاپ, تەك وبراز بەن مۋزىكانى جەتكىزۋ جانە پارتيانى ابىرويمەن جوعارعى دەڭگەيدە ورىنداپ شىعۋدى عانا ويلادىم.
– وسىنداي الەمدىك ساحناداعى ۇلكەن بايقاۋلار جاس ونەرپازعا نە بەرەدى؟
– مۇنداي بايقاۋلار ەڭ الدىمەن جاس ءارى جاڭا باستاپ كەلە جاتقان وپەرا ءانشىسى ءۇشىن ۇلكەن كاسىبي مەكتەپ ەكەنى راس. وندا قىسقا ۋاقىتتا ءتۇرلى ستيلدە اريالار ايتاسىڭ. پسيحولوگيالىق تۇرعىدا كەز كەلگەن جاعدايعا دايىن بولۋعا ءارى ۇلكەن ساحناعا بەيىمدەلۋگە ۇيرەتەدى. سونداي-اق بۇل الەمدىك كاسىبي ورتاعا ەنۋ مۇمكىندىگى دەپ ايتار ەدىم, ويتكەنى سەنى تەاتر ديرەكتورلارى, اگەنتتەر, ديريجەرلەر كورەدى, جاڭا جوبالارعا, وپەرالارعا, كونتسەرتتەرگە شاقىرۋ الاسىڭ. بىراق, ەڭ باستىسى, وزىڭە دەگەن سەنىمدىلىكتى نىعايتادى.
– سۇيىكتى وپەراڭىز قانداي؟
– دجۋزەپپە ۆەرديدىڭ «La Traviata» وپەراسى. بۇل شىعارما مەن ءۇشىن تەك ادەمى مۋزىكا عانا ەمەس, ادام جانىنىڭ تەرەڭدىگىن, ماحاببات پەن قۇرباندىقتىڭ شىنايى ءمانىن كورسەتەتىن ۇلكەن فيلوسوفيالىق تۋىندى. وندا مۋزىكا مەن دراماتۋرگيا ءبىر-بىرىمەن وتە نازىك بايلانىسقان, ءاربىر اريا كەيىپكەردىڭ ىشكى الەمىن اشىپ بەرەدى. مەن ءۇشىن ارقاشان جاڭاشا اشىلاتىن, ءار ورىنداعان سايىن جاڭا قىرىن كورسەتەتىن ەرەكشە شىعارما.
– الداعى شىعارماشىلىق جوسپار قانداي؟
– قازىر باستى ماقساتىم – رەپەرتۋارىمدى كەڭەيتۋ. كەيىنگى ۋاقىتتا كوپتەگەن ەۋروپا تەاترلارىنا شاقىرۋ كەلىپ جاتىر. جاقىندا عانا الەمگە ايگىلى لا سكالا تەاترىندا دەبيۋت جاسادىم. كەرەمەت سپەكتاكل قويىلدى. سودان كەيىن دە كوپتەگەن شاقىرۋ ءتۇستى. ارينە, ءوز ەلىمدە دە بەلسەندى ونەر كورسەتىپ, جاستارعا ارنالعان شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزگىم كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا ەۋروپامەن عانا شەكتەلمەي, الەمنىڭ جەتەكشى وپەرا تەاترلارىنىڭ ساحناسىندا تۇراقتى ونەر كورسەتىپ, قازاق ونەرىن الەمگە تانىتقىم كەلەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. ساتتىلىك تىلەيمىز.
