– ءۇنزيلا شاپاققىزى, كودەكستىڭ جاڭاشىلدىعى نەدە؟ بۇل زاڭ قوعامعا نە بەرەدى؟
– مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ەلىمىزگە جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن بارىنشا ەنگىزۋ ارقىلى ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ قاجەتتىلىگىن ايرىقشا اتاپ ءوتىپ: «بۇل زاڭدا تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى, سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكت, پلاتفورمالىق ەكونوميكا, ۇلكەن دەرەكقورلاردى پايدالانۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر ايقىندالۋعا ءتيىس», دەدى. توڭىرەككە قاراپ وتىرساق, تسيفرلىق جۇيە ارقىلى جاھان وركەنيەتى بۇرىنعىدان الدەقايدا جەدەل وزگەرىپ, دامىپ كەلەدى. وزىق تەحنولوگيالار ەلىمىزدىڭ دە جاڭا تىنىسىن اشتى.
«بۇل زاڭ بىزگە نە بەرەدى؟» دەگەنگە توقتالساق, بىرىنشىدەن, ول ازاماتتاردىڭ قۇقى مەن بوستاندىعىن قورعايدى. ينتەرنەتتەگى جەكە دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى, جەكە ومىرگە قول سۇقپاۋ, تسيفرلىق قىزمەتتەردى ءادىل پايدالانۋ دەگەننىڭ ءبارى زاڭ ارقىلى جۇيەلەنەدى.
ەكىنشىدەن, قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى كۇشەيتەدى. كيبەرقىلمىستىڭ الدىن الۋ, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ, زاڭسىز كونتەنتپەن كۇرەسۋ قوعامدى ءتۇرلى قاتەرلەردەن قورعايدى.
ۇشىنشىدەن, ايقىن ءارى تۇسىنىكتى ەرەجەلەر بيزنەسكە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەركىن ەنگىزۋگە, يننوۆاتسيالاردى دامىتۋعا جانە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولىپ, تسيفرلىق ەكونوميكا قالىپتاسادى. سونىمەن قاتار قۇقىقتىق نەگىز مەملەكەت پەن ازامات اراسىنداعى اشىقتىقتى ارتتىرادى. ەلەكتروندىق ۇكىمەت, ونلاين قىزمەتتەر جانە تسيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى حالىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جىلدام, ءارى قولايلى تۇردە الا الادى.
– تسيفرلاندىرۋ قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن قامتىدى. سونىڭ ىشىندە ەكونوميكا, قارجى, كاسىپكەرلىك سەكتورىنا اسەرى اۋقىمدى. وسى ورايدا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ نازارىن اۋدارعان, كوپ تالقىلانعان ەرەجەلەر قايسى؟ ولار قانداي ۇسىنىس بەردى؟
– تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىنا ەنىپ, كاسىپكەرلىك قىزمەتتىڭ جاڭا ۇلگىلەرىن قالىپتاستىرىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى تسيفرلىق كودەكس جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا بيزنەس قاۋىمداستىقپەن جۇيەلى, ءارى مازمۇندى ديالوگ جۇرگىزىلگەنىن جوعارىدا ايتتىم.
بىرىنشىدەن, بيزنەس ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە تسيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى بولدى. كاسىپكەرلەر ماركەتپلەيستەر مەن اگرەگاتورلاردى تاۋار ساتۋشى نەمەسە جۇمىس بەرۋشى رەتىندە تانۋ پلاتفورمالىق ەكونوميكانىڭ تابيعاتىن بۇزاتىنىن ايتتى. بۇل ۇستانىم كودەكستىڭ تسيفرلىق پلاتفورمانى دەلدالدىق ينفراقۇرىلىم رەتىندە ايقىندايتىن نورمالارىندا ەسكەرىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە پلاتفورمالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى ولاردىڭ نارىقتاعى باقىلاۋ دەڭگەيىنە جانە دەرەكتەرگە ىقپالىنا قاراي بەلگىلەيتىن مودەل قابىلداندى.
ەكىنشىدەن, بيزنەس كوتەرگەن نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى – دەرەكتەر ەكونوميكاسىن دامىتۋ. كاسىپكەرلەر تسيفرلىق دەرەكتەردى ازاماتتىق اينالىم وبەكتىسى رەتىندە تانۋدى جانە دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن ونىمدەردى دامىتۋعا قۇقىقتىق مۇمكىندىك بەرۋدى ۇسىندى. بۇل ۇسىنىس كودەكستە ناقتى كورىنىس تاپتى. سونىمەن قاتار دەربەس دەرەكتەردى تسيفرلىق اكتيۆ رەتىندە تانۋدان باس تارتۋ جانە ولاردى قورعاۋدىڭ كۇشەيتىلگەن رەجىمىن ساقتاۋ ارقىلى بيزنەس تالاپ ەتكەن پايدالانۋ مەن قاۋىپسىزدىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك قامتاماسىز ەتىلدى.
ۇشىنشىدەن, بيزنەس مەملەكەتتىڭ تسيفرلىق ورتاداعى ءرولىن شەكتەۋ ماسەلەسىن كوتەردى. كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىڭ تسيفرلىق سەرۆيستەردى دامىتۋدا ينفراقۇرىلىمدىق جانە ۇيلەستىرۋشى دەڭگەيىندە قالۋىن, ال كوممەرتسيالىق تسيفرلىق قىزمەتتەر نارىعىندا جەكە سەكتورعا تىكەلەي باسەكەلەس بولماۋى قاجەتتىگىن ۇسىندى. بۇل ۇسىنىس كودەكستە مەملەكەتتىڭ تسيفرلىق ورتاعا پروپورتسيونالدى قاتىسۋى قاعيداتى, سونداي-اق, مەملەكەتتىك تسيفرلىق وپەراتورلاردىڭ فۋنكتسيالارىن شەكتەۋ ارقىلى ناقتى بەكىتىلدى.
تورتىنشىدەن, رەتتەۋدىڭ بولجامدىلىعى مەن تەحنولوگيالىق بەيتاراپتىعى بيزنەس ءۇشىن شەشۋشى تالاپ بولدى. تسيفرلىق كودەكستە جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزىلگەن جاعدايدا قۇقىقتىق تالاپتاردىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن قولدانىلۋى جانە ناقتى تەحنولوگياعا بايلانباي, فۋنكتسيونالدىق سيپاتتارعا نەگىزدەلۋى كوزدەلدى. بۇل ينۆەستورلار مەن ستارتاپتار ءۇشىن قۇقىقتىق تاۋەكەلدەردى ازايتادى.
بەسىنشىدەن, الگوريتمدەر مەن جي-گە قاتىستى رەتتەۋ دە بيزنەس ءۇشىن ماڭىزدى بولدى. كاسىپكەرلەر تولىق تىيىم سالۋدان باس تارتىپ, «جۇمساق رەتتەۋ» مودەلىن ۇسىندى. كودەكستە اۆتوماتتاندىرىلعان شەشىمدەرگە تىيىم سالىنباي, بىراق اشىقتىق, كەمسىتپەۋ جانە ادام قاتىسۋىمەن قايتا قاراۋ تالاپتارى ەنگىزىلدى. بۇل بيزنەسكە يننوۆاتسيانى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرە وتىرىپ, جاۋاپكەرشىلىك شەكاراسىن ناقتى ايقىندادى.
وسىلايشا, تسيفرلىق كودەكس بيزنەس ۇسىنعان نەگىزگى ءتاسىلدى – نارىقتىق مودەلدى ساقتاي وتىرىپ, قۇقىقتىق تاۋەكەلدەردى باسقارۋ قاعيداتىن ىسكە اسىردى. كودەكس كاسىپكەرلىككە تىكەلەي اسەر ەتەتىن سالالاردا شەكتەن تىس اكىمشىلىك قىسىمدى بولدىرماي, دەرەكتەر ەكونوميكاسى مەن تسيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ دامۋىنا قۇقىقتىق نەگىز قالادى.
– جاڭا نورمالار تسيفرلىق پلاتفورمالاردان ناپاقا تاۋىپ جۇرگەندەردىڭ تابىسىن ازايتپاي ما؟
– سۇراق وتە ورىندى. شىنىندا دا تسيفرلىق ورتانىڭ وبەكتىلەرىن زاڭمەن انىقتاۋ كەزىندە بيزنەس ءۇشىن بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلدەر بار. ەگەر ولار دەر كەزىندە ەسكەرىلمەسە, كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىككە كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. بيزنەس ءۇشىن ەڭ ۇلكەن قاۋىپ – رەتتەۋ مەن ەركىندىكتىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋى.
وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, تسيفرلىق كودەكستە بيزنەس مۇددەسىن قورعاۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ماڭىزدى قاعيداتتار بەكىتىلدى. سولاردىڭ ىشىندە تەحنولوگيالىق بەيتاراپتىق قاعيداتى ەرەكشە ورىن الادى. بۇل قاعيداتقا سايكەس, مەملەكەت جاڭا تسيفرلىق تەحنولوگيالار پايدا بولعان كەزدە ولاردىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەي, قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ بولجامدىلىعى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى (12-باپ). ياعني ستارتاپتار مەن IT-كومپانيالار ءۇشىن يننوۆاتسياعا جول اشىق.
زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا بيزنەس وكىلدەرى, ساراپشىلار, جۇمىس توبى تىعىز جۇمىس ىستەدى. پىكىرلەر اشىق تالقىلانىپ, ەكى تاراپقا دا قولايلى شەشىمدەر قۇقىقتىق نورماعا اينالدىرىلدى. جۇمىس بارىسىندا ارتىق رەتتەۋ قاۋپىن بولدىرماۋ, زاڭنىڭ تەحنولوگيالىق دامۋدان ارتتا قالماۋى, قۇقىقتىق بەلگىسىزدىكتى ازايتۋ جانە يننوۆاتسيانى شەكتەيتىن العىشارتتار جاساماۋ باستى قاعيدا رەتىندە ۇستانىلدى.
ويتكەنى زاڭ نورمالارى تىم قاتاڭ نەمەسە يكەمسىز بولسا, بيزنەسكە قوسىمشا اكىمشىلىك جۇكتەمە تۇسەتىنى انىق. ەسەپ بەرۋ, كەلىسىم الۋ, سايكەستىك تالاپتارىنىڭ كوبەيۋى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ شىعىنىن ارتتىرۋى مۇمكىن. ال تسيفرلىق سالا وتە جىلدام داميتىندىقتان, زاڭناما وعان ىلەسە الماسا, جاڭا بيزنەس-مودەلدەر مەن سەرۆيستەر «سۇر ايماقتا» قالىپ قويۋى مۇمكىن.
سونداي-اق تسيفرلىق ورتاداعى ۇعىمدار مەن وبەكتىلەر ناقتى, ءارى ءبىرماندى انىقتالماسا, ولاردى ءارتۇرلى مەملەكەتتىك ورگاندار ارقالاي ءتۇسىندىرۋى مۇمكىن. بۇل تەكسەرۋلەر مەن داۋلاردىڭ كوبەيۋىنە الىپ كەلەدى. ال جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى كۇردەلەندىرەتىن نەمەسە شەكتەيتىن نورمالار بيزنەسكە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى نارىققا شىعارۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى.
كودەكستە تسيفرلىق پلاتفورما پايدالانۋشىلارى پلاتفورماداعى قىزمەتكە بايلانىستى تسيفرلىق پلاتفورمانى پايدالانۋشىلار مەن بيزنەس-پايدالانۋشى بولىپ بولىنەدى.
تسيفرلىق پلاتفورمانىڭ بيزنەس-پايدالانۋشىسى – تاۋارلاردى ساتۋ, جۇمىستاردى ورىنداۋ, قىزمەتتەر كورسەتۋ نەمەسە تابىس الۋعا بايلانىستى وزگە دە قىزمەتتى, ونىڭ ىشىندە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا تسيفرلىق پلاتفورمانى پايدالاناتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعا.
كودەكس پلاتفورمالار ارقىلى تابىس تاۋىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ مارتەبەسىن وزگەرتۋگە نەمەسە ولاردىڭ كىرىسىن قىسقارتۋعا باعىتتالماعان. پلاتفورما جۇمىس بەرۋشى بولىپ تانىلمايدى, ال سالىق اگەنتى رەتىندەگى مىندەتتەر تەك سالىق كودەكسىندە بەلگىلەنگەن جاعدايلاردا عانا قولدانىلادى. سوندىقتان بۇل نورمالار ازاماتتاردىڭ تابىسىن ازايتپايدى, كەرىسىنشە قۇقىقتىق ايقىندىق قالىپتاستىرادى (29-باپ).
– جاساندى ينتەللەكت قولدانىسىن رەتتەۋگە قاتىستى قانداي نورمالار بار؟
– تسيفرلىق كودەكستە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ارنايى جەكە تاراۋ رەتىندە قاراستىرىلماعانىمەن, الگوريتمدىك جۇيەلەر, دەربەس دەرەكتەر, تسيفرلىق قۇقىقتار جانە اۆتوماتتاندىرىلعان شەشىمدەر ارقىلى رەتتەلەدى. ەڭ نەگىزگى نورما 40-باپتا («الگوريتمدىك جۇيەلەر جانە تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان شەشىمدەر») بەكىتىلگەن. وسى باپقا سايكەس, دەرەكتەردى اۆتوماتتاندىرىلعان وڭدەۋ نەگىزىندە شەشىم قابىلدايتىن تسيفرلىق جۇيەلەر, ونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرى الگوريتمدىك جۇيەلەر دەپ تانىلادى (40-باپتىڭ 1-تارماعى). كودەكس جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋعا تىيىم سالمايدى, بىراق ونى قولدانۋ جەكە تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن ساقتاۋمەن شەكتەلەدى (40-باپتىڭ 3-تارماعى).
سونىمەن قاتار الگوريتمدىك جۇيەلەردى پايدالانۋ كەمسىتۋشىلىككە اكەپ سوقپاۋعا ءتيىس (40-باپتىڭ 4-تارماعى). ەگەر جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە قابىلدانعان شەشىم تۇلعانىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىنە ەلەۋلى اسەر ەتسە نەمەسە زاڭدىق سالدارعا اكەلسە, تۇلعا شەشىمدى ادامنىڭ قاتىسۋىمەن قايتا قاراۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى (40-باپتىڭ 6-تارماعى). بۇل تالاپتار تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان شەشىمدەرگە دە قولدانىلادى.
جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ نورمالارىمەن تىكەلەي شەكتەلەدى. 35-باپقا سايكەس دەربەس دەرەكتەر تسيفرلىق اكتيۆتەرگە جاتپايدى جانە ولاردى وڭدەۋ تەك دەرەكتەر سۋبەكتىسىنىڭ كەلىسىمىمەن نەمەسە زاڭدا تىكەلەي كوزدەلگەن جاعدايلاردا عانا مۇمكىن. سونىمەن بىرگە 39-باپ دەربەس دەرەكتەردى ءوشىرۋ, تۇزەتۋ, يەسىزدەندىرۋ نەمەسە وڭدەۋدى شەكتەۋ قۇقىعىن بەكىتەدى, بۇل جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىنىڭ دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكت تسيفرلىق وبەكت رەتىندە كيبەرقاۋىپسىزدىك جانە جاۋاپكەرشىلىك تالاپتارىنا باعىنادى. 36-باپقا سايكەس تسيفرلىق وبەكتىلەردىڭ مەنشىك يەلەرى مەن يەلەنۋشىلەرى دەرەكتەرگە زاڭسىز قول جەتكىزۋدىڭ, وزگەرتۋ مەن جويۋدىڭ الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋعا مىندەتتى جانە زاڭسىز ارەكەتتەر سالدارىنان كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن جاۋاپ بەرەدى.
ەڭ باستىسى, تسيفرلىق كودەكس جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن تەحنولوگيا رەتىندە تانيدى (40-باپ), بىراق ونى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ, دەربەس دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى, كەمسىتپەۋگە جول بەرمەۋ جانە جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتتارىمەن شەكتەيدى (35, 38, 39, 40 جانە 36-باپتار). بۇل ءتاسىل جي
دامۋىن تەجەۋسىز قالدىرماي, سونىمەن قاتار ونىڭ قوعام مەن ەكونوميكاعا قاۋىپسىز جانە ءادىل قولدانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
– ەلىمىزدە تسيفرلاندىرۋ قارقىنى جامان ەمەس. بىراق ونىڭ دامۋىمەن بىرگە دەربەس دەرەكتەرىمىزدى قورعاۋ ماسەلەسى قيىنداپ كەتتى. بىرنەشە رەت بۇكىل مالىمەتىمىز الدەكىمدەردىڭ قولىنا ءتۇسىپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. وسى باعىتتا قانداي ۇسىنىس ەنگىزدىڭىزدەر؟
– بۇل باعىت قوعامدا كەيىنگى جىلدارى تۋىنداعان الاڭداۋشىلىق ەسكەرىلە وتىرىپ, كۇشەيتىلدى. ازاماتتار دەربەس دەرەكتەرىن جويۋدى, انونيمدەۋدى, نەمەسە وڭدەۋدى شەكتەۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى. بۇل قادام – تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى جەكە ءومىردى قورعاۋدىڭ نەگىزگى قۇقىقتىق مەحانيزمى.
ەگەر ازاماتقا قاتىستى شەشىم جاساندى ينتەللەكت نەمەسە اۆتوماتتاندىرىلعان الگوريتم ارقىلى قابىلدانسا, ول شەشىمنىڭ نەگىزىن ءتۇسىندىرۋدى, قاجەت بولسا ادام قاتىسۋىمەن قايتا قاراۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى. بۇل جاڭاشىلدىق دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋمەن قاتار, ازاماتتاردىڭ الگوريتمدىك ادىستەرگە سەنىمىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
بيومەتريالىق جانە اسا ماڭىزدى تسيفرلىق دەرەكتەرگە قاۋىپسىزدىك تالاپتارى ەنگىزىلدى. بيومەتريالىق دەرەكتەردى وڭدەۋ تەك زاڭدا كورسەتىلگەن جاعدايلاردا جۇزەگە اسىرىلادى, ال اسا ماڭىزدى تسيفرلىق وبەكتىلەر ءۇشىن كيبەرقاۋىپسىزدىك ءاۋديتى مىندەتتەلەدى. ەندى بارلىق ۇيىمدار مەن تسيفرلىق پلاتفورمالار دەرەكتەردى شيفرلەۋ جانە قولجەتىمدىلىكتى باقىلاۋ مەحانيزمدەرىن كۇشەيتۋى قاجەت. الگوريتمدىك شەشىمدەردى قولداناتىن ۇيىمدار ءۇشىن تۇراقتى اۋديت پەن ەسەپتىلىك ەنگىزىلەدى. وسى نورمالار مەن ۇسىنىستار دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋدى كۇشەيتىپ, تسيفرلاندىرۋدىڭ قوعامعا قاۋىپسىز تۇردە ەنگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى دەپ ويلايمىز.
– كيبەرقاراقشىلىق دەگەن دە ءورشىپ تۇر. الاياقتار ارباۋىنا ءتۇسىپ, سان سوعىپ قالعاندار تۋرالى ەكى كۇننىڭ بىرىندە ەستيتىن بولدىق. وسىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن تسيفرلىق كودەكستە نە قاراستىرىلعان؟
– ماڭىزدى باعىتتىڭ ءبىرى – وسى. كودەكس نورمالارىندا بۇل ماسەلەنى جۇيەلى, كەشەندى جانە ناقتى رەتتەۋ كوزدەلگەن. اتاپ ايتقاندا, تسيفرلىق ورتادا سايكەستەندىرۋ ءراسىمىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن سەنىمدىلىگى كۇشەيتىلەدى, وعان بيومەتريالىق جانە كوپفاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسيا كىرەدى. تسيفرلىق ورتادا سەنىمدىلىك پەن ءوزىن-ءوزى رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تسيفرلىق كومپلاەنس ينستيتۋتى ەنگىزىلمەك.
كودەكس شەڭبەرىندە العاش رەت تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ ساپاسىن, اشىقتىعىن جانە قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءۇش دەڭگەيلى اۋديت جۇيەسى قاراستىرىلعان.
تسيفرلىق ورتا – تەك تەحنولوگيا جيىنتىعى ەمەس, بار سالانى كەڭىنەن قامتىعان زاماناۋي كەڭىستىك. بۇل ەلەكتروندىق ۇكىمەت قىزمەتتەرىن دامىتۋعا, ەكونوميكانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە, ءبىلىم, مەديتسينا جانە باسقا دا باعىتتاردى قولجەتىمدى ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى رەتتە اقپاراتتى جيناۋ, وڭدەۋ, ساقتاۋ جانە تاراتۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن ايقىنداۋ وتە ماڭىزدى. سونىمەن بىرگە ازاماتتار قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ دە – تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندەگى باستى مىندەتتىڭ ءبىرى. وسى تۇرعىدان كەلسەك, كودەكستىڭ جاڭالىعى – قازىرگە دەيىن بىتىراڭقى تۇردە رەتتەلىپ كەلگەن نەمەسە مۇلدە قۇقىقتىق رەتتەۋدەن تىس قالعان تسيفرلىق قوعام قاتىناستارىن جۇيەلى, ءارى كەشەندى تۇردە شەشۋدى ۇسىنۋى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
قامبار احمەت,
«Egemen Qazaqstan»
