فوتو: اشىق دەرەككوزدەن
اتاپ ايتقاندا, الماتى قالاسىنداعى يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنا امەريكالىق Holtec International مەن WSC Inc. (Curtiss-Wright كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى) كومپانيالارى ۇسىنعان شاعىن مودۋلدىك رەاكتوردىڭ وقۋ-سىنىپتىق سيمۋلياتورى ورناتىلادى.
جوبانى حالىقارالىق عىلىم جانە تەحنولوگيا ورتالىعى (ISTC) ىسكە اسىرادى. بۇل سيمۋلياتور ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى SMR تەحنولوگيالارىن قاۋىپسىز ءارى سەنىمدى ەنگىزۋگە باعىتتالعان ايماقتىق وقۋ-ترەنينگ ورتالىعى قىزمەتىن اتقارادى. جاڭا وقۋ بازاسى اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنا قاجەتتى كادرلىق الەۋەتتى قالىپتاستىرۋدا شەشۋشى ءرول اتقاراتىن بولادى. ول يادرولىق قاۋىپسىزدىك, ساقتىق پەن تاراتپاۋ تالاپتارىنىڭ ەڭ جوعارى ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىن سەنىمدى جەتكىزۋشىلەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, امەريكالىق SMR تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇعان قوسا FIRST باعدارلاماسى اقش-تىڭ يادرولىق ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جەتەكشى كومپانياسى Sargent & Lundy-مەن ارىپتەستىكتە ءبىزدىڭ ەلدە شاعىن مودۋلدىك رەاكتورلاردى ورنالاستىرۋ مۇمكىندىكتەرىن زەرتتەۋگە ارنالعان تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە (feasibility study) جوباسىن باستادى. زەرتتەۋ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋەتتى الاڭدارىنا لايىقتى امەريكالىق SMR نۇسقالارىنىڭ قىسقاشا ءتىزىمى ايقىندالاتىن بولادى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان FIRST باعدارلاماسىنىڭ بەلسەندى سەرىكتەسى رەتىندە 2022 جىلدان بەرى قاتىسىپ كەلەدى جانە بۇل باعدارلاما بويىنشا ورتالىق ازياداعى العاشقى ارىپتەس ەل سانالادى. 2019 جىلى ىسكە قوسىلعان FIRST باستاماسى الەم بويىنشا شاعىن مودۋلدىك رەاكتورلاردى ەڭ جوعارى يادرولىق قاۋىپسىزدىك, قورعانىس پەن تاراتپاۋ تالاپتارىنا ساي ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋگە باعىتتالعان.
بۇل قادام ەلىمىزدىڭ اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋداعى اشىق, قاۋىپسىز ءارى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان وزىق جولدى تاڭداعانىن كورسەتىپ, حالىقارالىق ارىپتەستىكتى نىعايتا تۇسەرى انىق.
