كەيىنگى ايلاردا اكادەميالىق ورتا مەن ءوندىرىس وكىلدەرى وسى مەكتەپ ينجەنەرلىك فاكۋلتەتكە قوسىلۋى مۇمكىن دەگەن اقپاراتقا الاڭداپ وتىر. رەسمي تۇردە بۇل وڭتايلاندىرۋ رەتىندە تۇسىندىرىلگەنىمەن, تاۋ-كەن سالاسى ءۇشىن ماسەلە الدەقايدا تەرەڭ. ەلىمىز ەنەرگەتيكالىق اۋىسىم, كريتيكالىق مينەرالدار, جەر قويناۋىن تسيفرلاندىرۋ كەزەڭىنە اياق باسىپ وتىرعاندا, مامانداندىرىلعان عىلىمي ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنان ايىرىلۋ قاۋپى تۋىندادى.
تاۋ-كەن سەكتورى ەل ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى بولىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ءىرى حالىقارالىق كومپانيالار وسى سالاعا ينۆەستيتسيا سالادى. مۇنداي جاعدايدا كادر دايارلاۋ مەن عىلىمي بازا ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. بۇل باعىتتاردى كەڭ بەيىندى ينجەنەرلىك مەكتەپ اياسىندا تولىق ساقتاۋ قيىن. گەولوگيا مەن تاۋ-كەن ءىسى تەرەڭىرەك وقىتۋدى, ۇزاق مەرزىمدى عىلىمي ءداستۇردى جانە تۇراقتى زەرتتەۋ ورتاسىن تالاپ ەتەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, قۇرىلىمدىق بىرىكتىرۋ ساپا مەن فوكۋستى السىرەتۋى مۇمكىن. ۇلتتىق گەولوگيالىق قىزمەت باسشىسى ەرلان عاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, سالا كۇردەلەنىپ كەلەدى ءارى كادرلارعا قويىلاتىن تالاپ تۇبەگەيلى وزگەرگەن.
«قازىرگى گەولوگيا دالالىق جۇمىس قانا ەمەس. بۇل – دەرەكتەردى كەشەندى تالداۋ, ىقتيمالدىق مودەلدەۋ جانە پانارالىق تاسىلدەر. مۇنداي مامانداردى دايارلاۋ ءۇشىن دەربەس اكادەميالىق ورتا قاجەت. بۇگىندە گەولوگتار, گەوفيزيكتەر جانە تسيفرلىق مودەلدەۋ ماماندارى تاپشى. بۇل جەردە سان ەمەس, ساپا ماسەلەسى ماڭىزدى. پروفيلدىك ماماندانۋ السىرەسە, كادرلاردى دايىنداۋ مۇمكىن بولمايدى. سوندىقتان گەوعىلىم مەكتەبىن دەربەس قۇرىلىم رەتىندە ساقتاۋ عىلىمي ساباقتاستىق پەن سالانىڭ تۇراقتىلىعى ءۇشىن شەشۋشى مانگە يە», دەيدى ول.
حالىقارالىق بەدەل ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمايدى. مۇناي ينجەنەرياسى باعدارلاماسى 2025 جىلى ABET باعالاۋىنان ءساتتى ءوتتى. رەسمي اككرەديتاتسيا 2026 جىلى بەرىلمەك. مۇنداي جەتىستىك تۇراقتىلىقتى تالاپ ەتەدى. ال تەرەڭ قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر باعدارلامالاردىڭ دامۋىن تەجەپ, تاۋەكەلگە اينالۋى مۇمكىن.
«عىلىمي الەۋەت تە ماڭىزدى. مەكتەپ زاماناۋي زەرتحانالارعا يە, حالىقارالىق كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەيدى, تسيفرلىق گەوعىلىم ادىستەرىن ەنگىزىپ كەلەدى. قازىرگى گەولوگيا بۇل تەك كەن ىزدەۋ ەمەس. بۇل سەيسميكا, جەراستى سۋلارى, كريتيكالىق مينەرالدار جانە تومەن كومىرتەكتى بولاشاققا قاتىستى شەشىمدەر. مامانداندىرىلعان ورتانىڭ جويىلۋى عىلىمي ساراپتامانىڭ شاشىراۋىنا الىپ كەلەدى. سوعان قاراماستان, اكىمشىلىك شەشىمدەر بۇل ۇدەرىستى ءۇزىپ جىبەرۋى مۇمكىن. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا ستراتەگياسىندا جاساندى ينتەللەكت پەن كومپيۋتەرلىك عىلىمدارعا باسىمدىق بەرىلگەن. ال گەوعىلىم باعىتىنا قاتىستى ناقتى باعدار جوق. وسى بەلگىسىزدىك مەكتەپتىڭ بولاشاعىن كۇماندى ەتىپ وتىر», دەيدى ە. عاليەۆ.
بۇل جەردە ماسەلە جاساندى ينتەللەكتىگە قارسى قويۋدا ەمەس. ماسەلە – گەولوگيا مەن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ءبىر ورتادا توعىستىرا الاتىن بىرەگەي مەكتەپتىڭ جويىلۋ قاۋپىندە.
