سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
قالانى باسقارۋ ىسىندەگى ىلكىمدىلىك
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن يۋريكو كويكە تسيفرلاندىرۋ, «Smart city» تەحنولوگيالارىن جانە قالانى ورنىقتى دامىتۋ, جاساندى ينتەللەكت, شاھاردى باسقارۋ ىسىنە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سونىمەن قاتار مەگاپوليستەردىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن اناعۇرلىم جايلى, ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا, قاۋىپسىز جانە ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋ جايىن قاراستىردى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك پەن توكيو گۋبەرناتورى يۋريكو كويكە قازاقستان جانە جاپونيا استانالارى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى.
مەملەكەت باسشىسى قالانى باسقارۋ ىسىنە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ بويىنشا ەكى ەل استانالارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ الەۋەتى زور ەكەنىنە توقتالدى.
كەزدەسۋدە قاسىم-جومارت توقاەۆقا توكيو قالاسىنىڭ «Smart city» تۇجىرىمداماسى تانىستىرىلدى. جوبا حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋدى, شاھاردى باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى, ورنىقتى دامۋ ءۇشىن وزىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋدى كوزدەيدى.
پرەزيدەنت توكيونىڭ توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى احۋالدىق ورتالىعىن ارالاپ كوردى. بۇل ازاماتتىق قورعانىس پەن قالاداعى قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋدىڭ نەگىزگى جۇيەسى سانالادى.
ورتالىقتىڭ باستى مىندەتى – قالاداعى احۋالعا ۇدايى مونيتورينگ جۇرگىزۋ, توتەنشە جاعداي كەزىندە بيلىك ورگاندارىنىڭ ءىس-ارەكەتىن ۇيلەستىرۋ, ىقتيمال قاتەر مەن ورىن العان اپاتتار (جەر سىلكىنىسى, تايفۋن, سۋ تاسقىنى, ءىرى تەحنوگەندىك اپاتتار, لاڭكەستىك اكتىلەر) تۋرالى اقپاراتتاردى تالداۋ. باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا قارسى ءىس-قيمىلعا باسا كوڭىل بولىنەدى. بۇل جۇمىسپەن تاۋلىك بويى مونيتورينگ جۇرگىزەتىن ارنايى بولىمشە شۇعىلدانادى. ال كۇندەلىكتى ومىردە كەشەن داعدارىس جاعدايلارىن باسقارۋ جۇيەلەرىن جوسپارلاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ازاماتتىق قورعانىستىڭ وڭىرلىك جوسپارىن ازىرلەۋ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ, حالىقتى قۇلاقتاندىرۋعا, اپاتتاردىڭ سالدارىن جويۋعا ارنالعان اقپاراتتىق جۇيەلەردى دامىتۋ ىسىمەن اينالىسادى.
ينۆەستيتسيالىق باستامالار جايى تالقىلاندى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ توكيودا جاپونيانىڭ ءىرى جانە ىقپالدى ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق كورپوراتسياسىنىڭ ءبىرى سانالاتىن «Sumitomo» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى شينگو ۋەنونى قابىلدادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىز «Sumitomo» كورپوراتسياسىنىڭ ورنىقتى دامۋ مەن بيزنەستىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا بەيىلدىگىن جوعارى باعالايتىنىن, سونداي-اق كومپانيانى ۇزاقمەرزىمدى سەرىكتەس رەتىندە قاراستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
شينگو ۋەنو مەملەكەت باسشىسىنا «قازاتومونەركاسىپ» ۇلتتىق كومپانياسىمەن بىرلەسكەن جوبانى ىسكە اسىرۋ جايىندا مالىمەت بەردى. اتالعان جوبا يادرولىق مەديتسينا سالاسىندا ۋران ونىمدەرىنەن ەم-شاراعا قولدانۋعا ارنالعان رادي يزوتوپتار الۋدىڭ عىلىمي-نەگىزدەمەلىك ادىستەرىن ازىرلەۋدى قاراستىرادى.
كەزدەسۋدە كولىك-لوگيستيكا, ەنەرگەتيكا, اتوم ونەركاسىبى, مەتاللۋرگيا جانە گەولوگيالىق بارلاۋ سالالارىندا بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەلەشەگى تالقىلاندى.
گەولوگيالىق بارلاۋ جوبالارىنىڭ مۇمكىندىگى زور
سودان سوڭ مەملەكەت باسشىسى جاپونيا مەتالل جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ۇيىمىنىڭ (JOGMEC) توراعاسى يچيرو تاكاحارۋدى قابىلدادى.
كەزدەسۋدە گەولوگيالىق بارلاۋ, اسا ماڭىزدى مينەرالداردى ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ, سونداي-اق تابيعي رەسۋرستاردى ورنىقتى باسقارۋ باعىتتارىنداعى ىنتىماقتاستىق كەلەشەگى تالقىلاندى.
مەملەكەت باسشىسى «JOGMEC» كومپانياسىنىڭ قازاقستاندا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن جوعارى باعالادى.
سونىمەن قاتار اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ۇيىمنىڭ ەلىمىزدەگى گەولوگيالىق بارلاۋ جوبالارىنا قاتىسۋ جانە وكىلدىك اشۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلدى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل بىرلەسكەن جوبالاردى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋگە, سونداي-اق جاپونيانىڭ وندىرىستىك جانە تەحنولوگيالىق كومپانيالارىنىڭ قازاقستان نارىعىنا كوپتەپ كەلۋىنە ىقپال ەتەدى.
JOGMEC – جاپونيانىڭ ەنەرگەتيكالىق جانە مينەرالدى شيكىزات قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى نەگىزگى مەملەكەتتىك ينستيتۋتى. ۇيىم مۇناي, گاز, سۋتەگى, اممياك جانە سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردىڭ تۇراقتى جەتكىزىلىمىن قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىك وپەراتور مىندەتىن اتقارادى.
«Mitsui»-مەن بايلانىستى كەڭەيتۋگە نيەتتى
سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى «Mitsui» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى تاتسۋو ياسۋناگامەن كەزدەستى.
پرەزيدەنت قازاقستانداعى بەلسەندى قىزمەتى جانە جاپونيامەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن «Mitsui» باسشىلىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپورىن حالىقارالىق جەتكىزۋ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋدا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدا, ەنەرگەتيكا مەن ونەركاسىپ سالالارىن ورىستەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورلارىندا «Mitsui» كومپانياسىنىڭ قىزمەت اياسىن كەڭەيتۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, كومپانيانىڭ استانادا كۇردەلى جوندەۋ جانە قۇرال-جابدىقتاردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا وندىرىستىك كەشەن قۇرىلىسىنا قاتىسۋ جوسپارىن ماقۇلدادى.
سونداي-اق ءوزارا قىزىعۋشىلىق تانىتقان سالالار قاتارىندا اسا ماڭىزدى مينەرالدار, كولىك-لوگيستيكا, تابيعي اپاتتاردىڭ الدىن الۋعا ارنالعان تەحنولوگيانى ەنگىزۋ باعىتتارى بار.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ توكيوعا ساپارى اياسىندا «Mitsui» كومپانياسىمەن بىرقاتار بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە مەموراندۋمعا قول قويۋ جوسپارلانعان.
ۋاقىت تەزىنەن وتكەن سەرىكتەس
قاسىم-جومارت توقاەۆ «Komatsu» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى حيرويۋكي وگاۆانى قابىلدادى.
كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى «Komatsu» كومپانياسى ەلىمىزدىڭ تاۋ-كەن ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان سەنىمدى ءارى ۋاقىت تەزىنەن وتكەن سەرىكتەسى سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنت كومپانيانىڭ استانا قالاسىندا تەحنيكالاردى كۇردەلى جوندەۋگە جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان وندىرىستىك كەشەن سالۋ تۋرالى شەشىمىن قۇپتادى.
حيرويۋكي وگاۆا ستراتەگيالىق تۇرعىدان ماڭىزدى نارىق سانالاتىن ورتالىق ازيانىڭ الەۋەتى جوعارى, مۇمكىندىگى مول ەكەنىنە توقتالدى. ول جاڭا كەشەننىڭ ايماقتاعى تاۋ-كەن كومپانيالارىنىڭ تەحنيكالارىن از ۋاقىت ىشىندە تومەن باعادا جوندەيتىن ءارى ولارعا جەدەل سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن وڭىردەگى ءىرى حابقا اينالاتىنىن مالىمدەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋعا, ەلدەر اراسىنداعى ونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن وزىق تەحنولوگيالار الۋعا نيەتتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا مامان دايارلاۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەرىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ «Komatsu» كومپانياسىنىڭ ەلىمىزدە وپەراتورلارعا, مەحانيكتەر مەن ينجەنەرلەرگە ارنالعان ايماقتىق وقىتۋ ورتالىعىن اشۋ تۋرالى باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. سونداي-اق بۇل جوبانىڭ ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا, ونەركاسىپتىك سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋگە زور ۇلەس قوساتىنىن ايتتى.
«Komatsu» قۇرىلىس, تاۋ-كەن, جول جانە يندۋستريا سالالارىنا قاجەتتى تەحنيكالار وندىرۋگە ماماندانعان الەمدەگى ەڭ ءىرى ماشينا جاساۋ كورپوراتسيالارىنىڭ ءبىرى سانالادى.
كەن ورىندارىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرادى
قاسىم-جومارت توقاەۆ «Hitachi Construction Machinery» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ماسافۋمي سەنزاكيدى قابىلدادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستاندىق تاۋ-كەن كاسىپورىندارىنىڭ جاپوندىق كومپانيامەن ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ كەلەشەگى قارالدى.
مەملەكەت باسشىسى «Hitachi Construction Machinery» كومپانياسىنىڭ وڭىردەگى باستى سەرىكتەسى سانالاتىن قازاقستان ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋگە دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, الداعى ۋاقىتتا كەن ورىندارىنىڭ قاجەتتىلىگى ءۇشىن ءوندىرىس لوكاليزاتسياسى مەن قۇرال-جابدىقتاردى جوندەۋ ىسىنە باسىمدىق بەرۋ ماڭىزدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تسيفرلاندىرۋ, «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە دەربەس كولىك جۇيەسى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ كەلەشەگى زور باعىتتارى بولا الادى دەپ سانايدى.
ماسافۋمي سەنزاكيدىڭ ايتۋىنشا, كومپانيانىڭ باستى ماقساتى – جاھاندىق دەڭگەيدەگى, سونىمەن قاتار قازاقستانداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جوعارى تەحنولوگيالى, تومەن كومىرتەكتى, قاۋىپسىز شەشىمدەر ازىرلەۋ ءارى ونى وندىرىستە قولدانۋ.
«Hitachi Construction Machinery» – قۇرىلىس جانە تاۋ-كەن تەحنيكالارىن شىعاراتىن الەمدەگى جەتەكشى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى. كومپانيانىڭ ەكسكاۆاتورلارى, كارەرگە ارنالعان جۇك كولىكتەرى جانە باسقا دا تەحنيكالارى 150-دەن اسا ەلدە, سونىڭ ىشىندە قازاقستانداعى ءىرى كەن ورىندارىندا جۇمىس ىستەيدى.
