دارىحانالارداعى كەزەك: ءدارى-دارمەك نەگە تەز تاۋسىلىپ جاتىر؟

ماۋسىمدىق تاپشىلىقتىڭ سەبەپتەرى: سۇرانىس كۇرت وسكەندە نە وزگەرەدى؟

ماۋسىمدىق اۋرۋلار ءورشيتىن كەزەڭدەردە حالىقتىڭ ءوزىن-ءوزى ەمدەۋگە بەيىمدىلىگى ارتىپ, دارىحانالارعا دەگەن سۇرانىس بىردەن كوبەيەدى. كوميتەتتىڭ دەرەگىنشە, ءدال وسى كەزدە دارىلەردىڭ تەز تاۋسىلۋى, ديستريبيۋتورلاردىڭ جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋى, وڭىرلەر اراسىنداعى قورلاردى قايتا ءبولۋ قاجەتتىلىگى جانە لوگيستيكالىق كەستەلەردىڭ بۇزىلۋى ۋاقىتشا تاپشىلىققا اكەلەدى.

رەسمي مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازاقستاندا تاپشى دارىلىك زاتتاردىڭ ارنايى بەكىتىلگەن ءتىزىمى جوق. كوميتەتتىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى وڭىرلەردە جۇيەلى تاپشىلىق تىركەلمەگەنىن حابارلايدى. الايدا گەوساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى جەكەلەگەن دارىلەر بويىنشا ۋاقىتشا قيىندىقتار بولۋى مۇمكىن. بىراق بۇل تۇراقتى ەمەس, ۋاقىتشا قۇبىلىس رەتىندە باعالانادى.

يمپورتقا تاۋەلدى نارىق: ءوندىرىس وسكەنىمەن ۇلەس از

كوميتەت دەرەگىنە سايكەس, قازاقستاندا ءدارى-دارمەك نارىعى ءالى دە يمپورتقا تاۋەلدى. وندىرىستە قولدانىلاتىن فارماتسەۆتيكالىق سۋبستانتسيالار مەن شيكىزاتتىڭ باسىم بولىگى شەتەلدەن اكەلىنەدى. وتاندىق ءوندىرىس سوڭعى جىلدارى ينۆەستيتسيالار مەن مەملەكەتتىك قولداۋ ەسەبىنەن ءوسىم كورسەتكەنىمەن, ونىڭ جالپى نارىقتاعى ۇلەسى ءالى دە 15-25%-دان اسپايدى. تولىق فارماتسەۆتيكالىق تاۋەلسىزدىككە جەتۋ ءۇشىن ءوندىرىستى كەڭەيتۋ, عىلىمي بازانى دامىتۋ, شيكىزات تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى كەشەندى شارالار قاجەت. «سق-فارماتسيا» ۇسىنعان دەرەككە سايكەس:

• 2009-2025 جىلدار ارالىعىندا وتاندىق ءونىم ۇلەسى ارتقانىمەن, ءالى دە ديستريبيۋتور ساتىپ الاتىن دارىلەردىڭ 70%-ى – يمپورت.
• 2025 جىلى وتاندىق وندىرۋشىلەرگە بەرىلەتىن تاپسىرىستار 100-دەن استام اتاۋعا كوبەيىپ, جالپى سوماسى 24 ملرد تەڭگەگە جەتكەن.
• بۇگىندە 32 وتاندىق وندىرۋشىمەن ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارت جاسالعان.

بۇل رەتتە ءدارى-دارمەك جەتكىزۋ ۇدەرىسىنە ەڭ الدىمەن تاسىمالداۋ تەتىكتەرى اسەر ەتەدى. رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى گەوساياسي شيەلەنىس حالىقارالىق لوگيستيكالىق تىزبەكتەرگە سالماق ءتۇسىرىپ وتىر.  وندىرۋشىلەر جەتكىزىلىمدەردىڭ كەشىگۋ سەبەپتەرىن بىرنەشە فاكتورمەن تۇسىندىرەدى:

• شيكىزات تاپشىلىعى;
• ءوندىرىس تسيكلىنىڭ ۇزاقتىعى (4-6 اي);
• لوگيستيكالىق باعىتتاردىڭ وزگەرۋى;
• كەي جاعدايلاردا پارتيانى قايتا تەكسەرۋ مەن ساپانى باقىلاۋدىڭ كۇشەيۋى.

بۇل حالىقارالىق تاجىريبەدە كەزدەسەتىن قالىپتى قۇبىلىس بولعانىمەن, ىشكى نارىققا اسەر ەتەدى.

باعا بەلگىلەۋدى رەفورمالاۋ: مەملەكەت نە ىستەدى؟

فارماتسەۆتيكالىق نارىقتا دارىلىك زاتتار باعاسىنىڭ جىل سايىن وزگەرۋى – قالىپتى قۇبىلىس. كوميتەتتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بۇعان ماۋسىمدىق سۇرانىس, شيكىزات باعاسىنىڭ ءوسۋى, تاسىمالداۋ شىعىندارى جانە ينفلياتسيا اسەر ەتەدى. 2024 جىلعى 25 جەلتوقساندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ №110 بۇيرىعىمەن دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمدارعا شەكتى باعالاردى جانە ۇستەمە باعالاردى رەتتەۋ قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. اتاپ ايتقاندا:

• ماركەتينگ جانە كولىك شىعىستارى الىنىپ تاستالدى;
• ۇستەمە باعالاردىڭ بىرىڭعاي رەگرەسسيۆتى شكالاسى ەنگىزىلدى (تمككك – 20%, كوتەرمە – 25%, بولشەك – 30%);
• رەفەرەنتتىك ەلدەردىڭ ءتىزىمى جاڭارتىلدى ء(ازىربايجان, بەلارۋس, بولگاريا, ماجارستان, قىرعىزستان, پولشا, رەسەي, سلوۆەنيا, تۇركيا, وزبەكستان);
• Navlin جانە IQVIA حالىقارالىق دەرەكقورلارى نەگىزىندە سىرتقى رەفەرەنتتىك باعا بەلگىلەۋ ەنگىزىلدى;
• وندىرۋشىلەردىڭ تىركەلگەن شەكتى باعالارى قايتا ەسەپتەلدى. بۇل وزگەرىستەر شەكتى باعالاردى تومەندەتۋگە جانە ولاردى ەكونوميكالىق تۇرعىدان نەگىزدەۋگە باعىتتالعان.

سق-فارماتسيا: جوسپار قاي جەردە بۇزىلادى؟

«سق-فارماتسيا» جشس مالىمەتىنشە, دارىلىك زاتتاردى ساتىپ الۋ مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ وزدەرى جولدايتىن وتىنىمدەرگە نەگىزدەلەدى. ياعني قاجەتتىلىكتى اتاۋىنا, دوزاسىنا, كولەمىنە, جەتكىزۋ كەستەسىنە دەيىن مەديتسينالىق ۇيىمدار ايقىندايدى. 2025 جىلدىڭ 10 ايىندا بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ بايلانىس ورتالىعىنا دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا 55 674 ءوتىنىش تۇسكەن. بۇل 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي كوپ. الايدا ءۇشىنشى توقسان قورىتىندىسى بويىنشا وتىنىشتەر سانى I توقسانمەن سالىستىرعاندا 36,4%, II توقسانمەن سالىستىرعاندا 21% تومەندەگەن.

ەڭ كوپ شاعىم تۇسكەن دارىلەر:

• «ەمپاگليفلوزين» 25 مگ – 1 831 ءوتىنىش;
• «داپاگليفلوزين» 10 مگ – 1 022 ءوتىنىش;
• قانداعى گليۋكوزاعا ارنالعان تەست-جولاقتار – 940 ءوتىنىش;
• «مەتوترەكسات» – 805 ءوتىنىش;
• «دابيگاتران ەتەكسيلاتى» 150 مگ – 696 ءوتىنىش.

كوپ جاعدايدا ماسەلە جەتكىزۋشىلەردىڭ كەشىگۋىمەن, قارجىلاندىرۋ شەكتەۋلەرىمەن نەمەسە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ قاجەتتىلىكتى دۇرىس جوسپارلاماۋىمەن بايلانىستى بولعان.

اۋىل مەن قالا اراسىندا تەڭسىزدىك بار ما؟

رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قالا مەن اۋىلداعى قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى شامالاس. الايدا شالعاي ەلدى مەكەندەردە لوگيستيكا, قويما ينفراقۇرىلىمى, كادر تاپشىلىعى سەكىلدى فاكتورلار كىدىرىستەرگە اكەلۋى مۇمكىن.
بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن:

• اي سايىنعى ورتالىقتاندىرىلعان جەتكىزۋ ەنگىزىلدى;
• وڭىرلەردە وپەراتسيالىق قويمالار اشىلدى;
• لوگيستيكا تسيفرلاندىرىلىپ جاتىر;
• WMS جانە TMS جۇيەلەرى ەنگىزىلۋدە.

ءدارى-دارمەك نارىعىنداعى نەگىزگى تۇيتكىل – قوردىڭ جوقتىعى ەمەس, جۇيەنىڭ كۇردەلىلىگى. ءوندىرىس, جوسپارلاۋ, ساتىپ الۋ, جەتكىزۋ, لوگيستيكا جانە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستا. ءبىر بۋىننىڭ السىزدىگى بۇكىل تىزبەكتى شايقالتادى. رەسمي ورگانداردىڭ دەرەگى بويىنشا جۇيە جۇمىس ىستەپ تۇر. ال پاتسيەنتتەردىڭ شاعىمى بۇل جۇيەنىڭ ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىنىن كورسەتەدى.