اتامقۇلوۆقا – تابىس, مىرزاحمەتوۆكە – العىس

وڭتۇستىك قازاقستان وب­لىستىق ءماسليحاتىنىڭ كەزەكتەن تىس 41-سەسسياسى­نىڭ كۇن تارتىبىنە وبلىس اكى­مىن تاعايىنداۋ ءما­سە­لە­سى قويىلدى. سەسسيا جۇ­مىسىنا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى­نىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارنا­­يى كەلىپ قاتىستى. جيىندا ءسوز العان ەلباسى وڭ­­تۇستىك حالقى اتىنا, وسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. كەشەگى وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي ۇيىمشىلدىق تانىت­قان, قالەكەڭ, قالتاي مۇحا­مەدجانوۆتاي ءسوز زەرگەرى ۇلىستىڭ ۇيىتقىسى اتاعان وڭتۇستىككە جۇمىس ساپارىمەن ءجيى كەلەتىندى­گىن ايتقان ەلباسى: «سوڭعى 6,5 جىلدىڭ ىشىندە ءوڭىر ەكونوميكاسى 2,5 ەسەگە ارتىپ, 300-دەن استام مەكتەپ پەن 300 اۋرۋحانا مەن ەمحانالار سالىندى, – دەدى. – شۋاقتى ولكە ديقاندارى 2,3 ملن. توننا كوكونىس ونىمدەرىن جينادى. مەنىڭ تاپسىرماممەن وبلىس ورتالىعى كوركەيىپ, مۇنداعى تۇرعىندار سانى ءبىر ميلليونعا جۋىقتادى. جۇكتەلگەن مىندەتتەردى اسقار مىرزاحمەتوۆ ورىندادى, ونىڭ اتقارعان جۇمىستارىنا ريزامىن – دەپ اتاپ ءوتتى. ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن ەندى اسقار مىرزاحمەتوۆ «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. نۇرسۇلتان ءابىش­­ ۇلى «نۇر وتان» پارتياسى ۇلكەن ساياسي كۇش توپتالعان ۇيىم ەكەندىگىن, ونىڭ باسشىلىق قۇرا­­مىندا ەلگە بەلگىلى, ۇيىم­داستىرۋشىلىق قابىلەتى جوعارى بەدەلدى ادامدار قىزمەت ەتۋى كەرەكتىگىن ايتىپ, الداعى كەزدە بۇل ۇيىمنىڭ حالىقارالىق ىن­تىماقتاستىق دەڭگەيىندە جۇمىس جاسايتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سى­نىڭ بۇرىنعى اكىمى اسقار مىر­زاحمەتوۆكە وسى قىزمەتتە ۇلكەن تابىس تىلەي وتىرىپ, وبلىستىڭ جاڭا اكىمى لاۋازىمىنا بەيبىت باكىر ۇلى اتامقۇلوۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنىپ وتىرعاندىعىن ايتتى. وبلىس دەپۋتاتتارى بۇل ۇسىنىستى ءبىراۋىزدان قولدادى. بەيبىت اتامقۇلوۆ ءۇل­كەن قىز­مەت ساتىلارىنان ءوت­كەن, ءتاجى­ريبەسى تولىسقان مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەكەندىگى ءومىربايانىنان انىق تانىلادى. بۇعان دەيىنگى قىزمەتىندە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى لاۋازىمىندا بولعان بەيبىت باكىر ۇلىنا ءۇش ميلليونعا جۋىق حالقى بار وڭتۇستىكتە اتقاراتىن جۇمىستار جەتكىلىكتى. مەملەكەت باسشىسى وبلىس اكتيۆىمەن وتكەن كەزدەسۋدە وبلىس اكىمى ب.اتامقۇلوۆتىڭ تاجىريبەسى, ءبىلىم دەڭگەيى جوعارى ەكەندىگىنە توقتالىپ, ايماقتىڭ العا قويعان مىندەتتەرىن ابىرويمەن ورىندايتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار, اكتيۆتە ەلباسى مەملەكەت الدىندا تۇرعان قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وي ءوربىتىپ, الەمدەگى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ۋشىعىپ تۇرعان كەزەڭىندە قولدا بار قارجىنى ءتيىمدى پايدالانۋعا باسىمدىلىق بەرىلەتىندىگىن, بۇل بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جۇمىس كورسەتكىشى ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن كورسەتەتىندىگىن اتادى. مەملەكەت تاراپىنان داعدا­رىستاردى ەڭسەرۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار قابىلدانعانىن, يندۋس­تريالاندىرۋ ەكونوميكاسىن ورنىقتىرۋعا, شيكىزاتتىڭ الەمدىك باعاسىنا تاۋەلسىزدىكتى ازايتۋعا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا باسىمدىلىق بەرىلەتىندىگىن ايتتى. بۇل رەتتە «نۇرلى جول» باعدارلاماسى تەمىرقازىق بولا الادى. ەلباسى وبلىستىڭ بۇگىنگى جاعدايىن تارازىلاي كەلە, الداعى كەزدە جۇزەگە اسىرىلاتىن بىرقاتار نەگىزگى ءمىن­دەتتەر جايىن دا تاراتىپ بەردى. سونىمەن, وڭتۇستىكتى مەم­­لەكەتىمىز تاۋەلسىزدىك العان­نان بەرى ەڭ ۇزاق, ناقتى ايت­قاندا, 6,5 جىل باسقارعان اسقار مىرزاحمەتوۆ جاۋاپتى قىز­مەتكە اۋىستى. وسى ۋاقىتتا بۇقارانىڭ اسقار يسابەك ۇلىنا قۇرمەتى جوعارى بولعانى انىق. ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا ءوزى دە تىنىم تاپقان جوق, جاۋاپتى مامانداردىڭ جايباراقات جۇرۋىنە دە مۇرشا بەرگەن جوق. اسقار مىرزاحمەتوۆ وڭتۇستىكتەگى بار اۋىلدى تۇگەلدەي ارالاپ, الەۋمەتتىك كارتاسىن جاسادى. مۇنىڭ تيىمدىلىگى سول, قاي اۋىل­دا قانداي پروبلەما بارى تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇراتىن. رەتىمەن شەشىلىپ جاتتى. ەلباسى ايماققا كەلگەن ءبىر ساپارىندا «شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وڭتۇستىكتەن ۇيرەنۋ كەرەك» دەگەن. ايتقانداي, ءونىم كولەمى 90,9 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, 16,4 ملرد.تەڭگەگە ارتتى. قار­قىندى باۋ شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى كوشەتتەرمەن وبلىستىق شارۋالار تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلدى. ءۇي ىرگەلىك جەرلەردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ءۇش جىلدىق ءىس-شاراسى ازىرلەندى. تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق كور­سەتكىشتىڭ 73,3 پايىزىنا جەتتى. جىلىجايلار 1000 گەكتاردان اسىپ, رەسپۋبليكادا 87 پايىزدى قۇراپ, جەكە-دارا كوش باستادى. بۇعان باۋ-باقشا ونىمدەرىن ساقتايتىن قويمالار, «سىباعا», «التىن اسىق», «قۇلان» سياقتى باعدارلامالاردى قوسىڭىز. مەم­لەكەتتىڭ كەلەشەگى ءۇشىن يندۋس­تريالىق ايماقتاردىڭ ماڭىزى زور. ەلباسىنىڭ ءوزى ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىرعان سالادا ءبىر شىمكەنتتىڭ وزىندە اشىلعان يندۋستريالىق ايماقتاردىڭ سانى, ساپاسى رەسپۋبليكاداعى كەز كەلگەن وبلىستىڭ ايماق كورسەتكىشەرىنەن اسىپ تۇسەدى. اسقار مىرزاحمەتوۆ وبلىس ورتالىعىنان بولەك بار­لىق اۋدان, قالالاردا ءمۇم­كىن­دىكتەرىن, تابيعات, جەر باي­لى­عى ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرىپ يندۋستريالىق ايماق اشۋعا جەر تەلىمدەرىن بولگىزدى. يندۋس­تريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا ىسكە قوسىلعان 137 جوبانىڭ 130 جوبالىق قۋاتتىلىعى 100 پايىزعا جەتتى. وسى كورسەتكىش بويىنشا وبلىس رەسپۋبليكادا الدىڭعى ورىنعا شىقتى. بىلاي ايتقاندا, ءبىرىنشى بەسجىلدىقتا ىسكە قوسىلعان ءاربىر 5-ءشى جوبا وبلىستىڭ ۇلەسىنە تيەدى. قىسقاشا قايىرعاندا, ەلباسى قىزمەتى ءۇشىن العىس بىلدىرگەن اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ جەمىستى جۇمىسى وسىنداي بولىپ كەلەدى. ەلباسى وبلىستىڭ جاڭا اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆقا ءبىر­قاتار مىندەتتەر جۇكتەدى. الەم­دەگى ۋراننىڭ 35 پايىزى ءوڭتۇس­تىكتەن وندىرىلەدى. سوندىق­تان ۋران وندىرۋمەن اينالىساتىن كوم­پانيالاردىڭ ورتا­لىق كەڭسەلەرى وڭتۇستىكتە شوعىر­لاندىرىلىپ, ۋران كلاستەرىن قۇرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس­تە قول جەتكەن تابىستاردى ءارى قاراي ەسەلەۋدى, تۇرعىنداردى ساپالى ­اۋىزسۋمەن قامتۋدى تاپسىردى. ءبىلىم وشاقتارىن سالۋ ماسەلەسىندە وڭتۇستىك كوپ ۇلەس العانىمەن, ءۇش اۋىسىمدىق مەكتەپتەر ءالى دە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى وتكىر ماسەلە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ رەسپۋبليكا بويىنشا بەستەن ءبىر بولىگىن قۇراپ وتىرعان ايماقتا تۇبەگەيلى شەشىمىن تابۋى ءتيىس. اكتيۆپەن وتكەن كەزدەسۋدە ەلباسى وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆپەن بىرگە وسى ماسەلەلەردى ىسكە اسىرۋدا بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋدى تاپسىردى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.