ەكونوميكا • 03 جەلتوقسان, 2025

ناتري تسيانيد وندىرەتىن كاسىپورىن

20 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جامبىل ءوڭىرى ونداعان جىلدان بەرى حيميا ونەركاسىبىنىڭ لوكوموتيۆى ەكەنى بارشاعا ءمالىم. ەلىمىزدە ناتري ءتسيانيدىن وندىرەتىن العاشقى زاۋىت وبلىس اۋماعىنداعى تالاس اۋدانىندا بوي كوتەردى. 2023 جىلى «Talas Investment» جشس شەت مەملەكەتتەردەن تاسىمالداناتىن شيكىزاتقا دەگەن تاۋەلدىلىكتى تۇبىرىمەن جويدى.

ناتري تسيانيد وندىرەتىن كاسىپورىن

جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى كەل­تىرگەن رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, التىن وندى­رىسىنە ايرىقشا قاجەتتى باعالى مەتالدى باسقا قوسپالاردان اجىراتۋ ماقساتىندا قولدا­نىلاتىن رەاگەنت جامبىل وبلىسىندا ءوندىرىلىپ جاتقانىنا دا ون جىلدان اسىپ كەتتى. بۇل جۇمىستى قولعا العان «Talas Investment» جشس-ءنىڭ جۇمىسى تولىقتاي ءبىر جۇيەگە تۇسكەن.

قازىر جامبىل وبلىسىندا بىرنەشە ىرگەلى زاۋىت سالىنىپ جاتىر. حيميا ونەركاسىبىن وركەندەتۋگە دەن قويعان وڭىردە تاعى ءبىر ناتري ءتسيانيدىن وندىرەتىن كاسىپورىننىڭ قۇرىلىسى باستالعانى كوڭىل قۋانتادى.

شۋ اۋدانى اۋماعىندا بوي كوتەرەتىن جاڭا كاسىپورىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭىر­لەرگە ينۆەستورلار تارتۋ تۋرالى تاپسىرماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى. ءوڭىر باسشىسى ەربول قارا­شوكەەۆ كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, قازىرگى كەز­دە ەلىمىزدەگى فوسفور, امموفوس, ناتري تسيانيد تو­لىقتاي جامبىل وبلىسىنداعى حيميالىق كا­سىپ­­­ورىنداردا وندىرىلەدى. بۇل باعىتتاعى اۋقىم­دى جۇمىس الدا­عى ۋاقىتتا دا توقتاماق ەمەس.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, شۋ اۋدانى اۋماعىنداعى «Jibek Joly» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا سالىنىپ جاتقان جاڭا زاۋىتتىڭ مۇمكىندىگى مول. ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى «Altynalmas Reagents» جشس جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا مۇندا جەرگىلىكتى ازاماتتار جۇمىسقا قابىلدانادى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 68 ملرد تەڭگە. ناتري تسيانيد وندىرەتىن ىرگەلى كاسىپورىننىڭ جىلدىق قۋاتى 25 مىڭ توننانى قۇرايدى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى مەن الەمدىك دەڭگەيدەگى بەدەلى اۋەلى ەلگە تارتىلعان ينۆەس­تي­تسياعا بايلانىستى ەكە­نىن ۇنەمى ايتادى. سوندىقتان وڭىرگە الەۋەتتى ينۆەستورلاردى شاقى­رىپ, اۋقىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا دەن قويىپ وتىرمىز. اتقارىلعان جۇمىس از ەمەس. جاڭادان بوي كوتەرىپ جاتقان زاۋىتتار دا جەتكىلىكتى. ەندى سول كاسىپورىنداردىڭ قۇرىلىسىن مەرزىمىندە اياقتاۋدىڭ ماڭىزى زور. جاڭا ءوندىرىس وشاقتارىن ىسكە قوسۋ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, عىلىمي نەگىزدەلگەن ءونىم شىعارۋ – جامبىل وبلىسىنىڭ الداعى جىلدارداعى باسىم باعىتى. ناتري تسيانيد ءوندىرۋ جوباسى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىرىپ, ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپ­تىك الەۋەتىن كۇشەيتە تۇسەدى. ماڭىزدى باستامانى تابىستى ىسكە اسىراتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. ىرگەلى زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋى التىن ءوندىرۋ ونەركاسىبىنىڭ ستراتەگيالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرىپ, ىشكى نارىقتى تولىق قامتاماسىز ەتۋگە, يمپورتتى الماستىرۋعا مۇمكىندىك بەرە­دى. سول تۇرعىدان العاندا كا­سىپورىننىڭ ماڭىزى زور. ەڭ باس­­تى­سى, جاڭا كاسىپورىن جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مول مۇم­كىندىك تۋعىزادى», دەيدى وبلىس اكىمى.

توعىز جولدىڭ تورابى سانالاتىن شۋ اۋدانىندا سالىنىپ جاتقان زاۋىت باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, مۇندا وندىرىلگەن ءونىم وتاندىق نارىقتى قامتىپ قانا قويماي, كورشىلەس رەسەي, قىرعىزستان, تاجىكستان, موڭ­عو­ليا سەكىلدى بىرنەشە مەملەكەتكە ەكسپورتتالادى ەكەن. جاڭا زاۋىت 2027 جىلدان باستاپ تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەيدى.

«اۋقىمدى جوبانى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا بارىنشا كۇش سالىپ جاتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا مۇندا 250 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. زاۋىتقا جۇمىسقا قابىلداناتىنداردىڭ 96%-ى ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى ەكە­نىن ايتا كەتكەن ءلازىم. جۇمىسقا تاجىريبەسى تولىسقان جەرگىلىكتى مامانداردى, سونىمەن قاتار تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ تۇلەكتەرىن تارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل كاسىپورىندا جۇمىس ىستەۋدىڭ وزىنە ءتان ەرەك­شە­لىگى بار. زاۋىت زاماناۋي حيميالىق ءوندىرىس وشاعى ساناتىنا ەنگەندىكتەن, ماماندار ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە ءجۇرۋى كەرەك. سوندىقتان ولاردى وقىتۋعا, كاسىبي بىلىكتىلىگىن ۇدايى شىڭداپ وتىرۋعا ايرىقشا نازار اۋدارامىز. سوندا عانا قولعا العان جوبامىزدىڭ جەمىسىن كورەمىز. ءبىزدىڭ ۇستانىم وسى», دەيدى «Altynalmas Reagents» جشس باس ديرەكتورى ءۋاليحان اتاگەلديەۆ.

«Talas Investment» جشس باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ابدىعالي ءجۇنىسوۆ ناتري تسيانيدكە بىرنەشە مەملەكەتتەن سۇرانىس ارتىپ وتىرعانىن مالىمدەگەن ەدى. قازىر اتالعان زاۋىتتىڭ ەكىنشى كەزەڭىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. سوعان قاراعاندا ناتري تسيانيدكە دەگەن سۇرانىس جىل وتكەن سايىن ارتپاسا, كەمىمەيتىن سەكىلدى.

جالپى العاندا, وسى جىلدىڭ ون ايىنىڭ قورىتىندىسىندا وڭىرگە 553,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ ون ايىمەن سالىس­تىر­عاندا 38,3%-عا ارتقان. ناتي­جەسىندە جامبىل وبلىسى ينۆەس­تيتسيا تارتۋ جونىنەن ەلىمىزدەگى ۇزدىك ءۇش ءوڭىردىڭ قاتارىنا قوسىل­عان.

جىل باسىنان بەرى وڭىردە جالپى قۇنى 21 ملرد تەڭگەنى قۇ­رايتىن 10 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىس ناتيجەسىندە 282 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان. ءوڭىر باسشىسى ە.قاراشوكەەۆ بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرۋعا قۇلشىنىپ وتىر. وعان نەگىز دە جوق ەمەس. رەسمي دەرەككە سەنسەك, وبلىستىڭ ينۆەستيتسيالىق قورجىنىندا 2028 جىلعا دەيىن ىسكە اسىرىلۋى جوسپارلانعان, 6,4 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋدى كوزدەيتىن 62 جوبا بار. ولاردىڭ جالپى قۇنى 3,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. اتالعان جوبالار­دىڭ 12-ءسى شەتەلدىك ينۆەستورلار­دىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسى­­­­­­رىلادى.

 

جامبىل وبلىسى,

شۋ اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا كۇن كۇرت سۋىتادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:44

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45