سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
ەكى اي ىشىندە جەرگىلىكتى پوليتسيا ينسپەكتورلارى وبلىستاعى قالا مەن اۋىلداردى ارالاپ, 146 مىڭنان اسا پاتەر مەن جەكە ءۇيدى قاراپ شىقتى. بۇل – جالپى جوسپاردىڭ شامامەن ۇشتەن ەكىسىن قامتيدى. بۇگىندە بەلگىلەنگەن جۇمىستاردىڭ 71 پايىزىن اياقتادى. دەگەنمەن وڭىردەگى ساياجاي القاپتارىن تولىقتاي تەكسەرگەن. كوبىنە سالىقتان قاشىپ, پاتەرىن جالعا بەرەتىن تۇرعىندار وتە كوپ. ولار كاسىبىن بارىنشا جاسىرىن ۇستايدى.
ء«ار ۋچاسكەلىك ينسپەكتور تەك حاتتاما تولتىرۋمەن شەكتەلمەي, تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسىن تىڭداۋعا باسىمدىق بەردى. باستى ماقساتىمىز – قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تىركەۋ ەمەس, ونىڭ الدىن الۋ. ماسەلەن, مىڭداعان ءۇيدى ارالاۋ بارىسىندا كوپتەگەن تۇرمىستىق ماسەلە انىقتالدى. ولاردىڭ دەنى اكىمشىلىك شارا قولدانباي-اق شەشىمىن تاپتى. تۇرعىندارمەن تىكەلەي بايلانىس ورناعان سايىن سەنىم دە ارتىپ كەلەدى. الدا جۇمىس تاعى جالعاسادى», دەيدى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايسار مۇحمەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدىق ايماقتار دا نازاردان تىس قالماعان. شارۋا قوجالىقتارىنا جۇرگىزىلگەن تەكسەرىس بارىسىندا وبلىس بويىنشا شامامەن 2 مىڭعا جۋىق قوجالىق تەكسەرىلگەن. ولاردىڭ باسىم بولىگىندە زاڭ تالاپتارى ساقتالعان. بۇل باعىتتاعى كورسەتكىش 90 پايىزدان اسىپ وتىر. كەربۇلاق اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ وكىلدەرى مۇنداي تەكسەرىستەردىڭ ماڭىزى تەك مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋمەن شەكتەلمەيتىنىن, اۋىلداعى ەڭبەك قاتىناستارىنان باستاپ كوشى-قون, قارۋ ساقتاۋ, ەكولوگيالىق تالاپتارعا دەيىنگى سالالاردى قامتيتىنىن جەتكىزدى. ال قاراپايىم حالىق شارۋانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە ءتيىمدى ەكەنىن ايتۋدا.
«تەكسەرۋ كەزىندە ينسپەكتورلار تەك قۇجات نەمەسە مال ساناۋ ءۇشىن عانا ەمەس, قوجالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگى, جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىعى, ءتىپتى ەكولوگيالىق تالاپتارعا دەيىن قاراپ ءوتتى. بۇرىن مۇنداي جان-جاقتى تەكسەرۋلەر سيرەك جاسالاتىن. بۇل – ءتارتىپتىڭ كۇشەيگەنى», دەدى قاپال اۋىلىنىڭ شارۋا قوجالىعى يەسى ەركىن نۇرمۇحامبەتوۆ.
وبلىستىڭ ساۋدا ورىندارىندا دا ءتارتىپتى باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ, بازارلار مەن دۇكەندەردە 800-دەن اسا رەيد جۇرگىزىلگەن. بۇل زاڭسىز ساۋدا, ساپاسىز ءونىم, سانيتارلىق تالاپتاردى بۇزۋ سياقتى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتىپ وتىر. ءجپىش بارىسىندا الەۋمەتتىك ءالسىز توپتار دا ەرەكشە نازارعا الىنعان. ەكى اي كولەمىندە وبلىس بويىنشا تۇراقتى مەكەنجايى جوق 48 ادام ۇستالىپ, ولارعا قاتىستى ءتيىستى شارالار قابىلدانعان. بۇعان قوسا پوليتسيا بولىمىنە جەتكىزىلگەن جاسوسپىرىمدەر سانى 500-دەن اسىپ, ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزعان نەمەسە تۇنگى ۋاقىتتا ەرەسەكتەردىڭ قاراۋىنسىز جۇرگەندەر بولعان. يۋۆەنالدى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل كورسەتكىشتەردىڭ اتا-انالار تاراپىنان باقىلاۋدىڭ السىرەگەنىن, سونداي-اق بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىنىڭ ءالى دە وزەكتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«اۋىلداعى جۇمىس قالانىڭ جۇمىسىنان وزگەشە. ءبىز تەك مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋ نەمەسە كوشى-قوندى قاداعالاۋ ءۇشىن عانا ەمەس, ءاربىر وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن بارامىز. 2 مىڭعا جۋىق شارۋا قوجالىعىن ارالاۋ كەزىندە كەي جەرلەردە قارۋ ساقتاۋ ءتارتىبى بۇزىلعان, ەندى بىرىندە جۇمىسشىلاردىڭ قۇجاتتىق ماسەلەلەرى بار ەكەنى انىقتالدى. مۇنداي تەكسەرۋدىڭ پايداسى – دەر كەزىندەگى ەسكەرتۋ», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى الىمبەت سمايلوۆ.
قارۋ اينالىمى سالاسى دا مۇقيات تەكسەرىلدى. وبلىستاعى 7 مىڭنان اسا قارۋ يەسى تۇرعىلىقتى مەكەنجايى بويىنشا قارالىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە 100-دەن اسا ازاماتتىڭ قارۋ ساقتاۋ ءتارتىبىن بۇزعانى انىقتالدى. قايتا تىركەۋ مەرزىمىن وتكىزىپ العاندار دا از بولعان جوق. سونىمەن قاتار «seventeen» زاڭسىز قارۋ اينالىمنان الىندى. ەكى قارۋ «قاڭتار وقيعاسى» كەزىندە ۇرلانعاندار تىزىمىندە تۇرعانى بەلگىلى بولدى.
ەسىرتكى جانە تەمەكى بۇيىمدارىنا قاتىستى زاڭسىزدىقتار دا نازاردان تىس قالعان جوق. ەلەكتروندىق شەگۋ جۇيەلەرى مەن ۆەيپ ونىمدەرىن زاڭسىز ساتۋ فاكتىسى بويىنشا ءبىر قىلمىستىق ءىس تىركەلسە, تالدىقورعان قالاسىندا ەسىرتكى جارناماسىنا قاتىستى گراففيتي دە انىقتالىپ, جويىلعان.
جالپى العاندا, «ۋچاسكە» بارىسىندا 18 مىڭنان اسا ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ەكى اي ىشىندەگى حاتتامالار سانى ءاربىر قىزمەتكەرگە ورتا ەسەپپەن 37-دەن كەلەدى. ەڭ ءجيى تىركەلگەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ اراسىندا تىركەۋسىز تۇرۋ, قوعامدىق ورىنداردا ماساڭ كۇيدە ءجۇرۋ, تۇرمىستىق قاتىناستارداعى كەلەڭسىزدىكتەر, ورتاق اۋماقتاردى لاستاۋ جانە وزگە دە اكىمشىلىك نورمالاردى ساقتاماۋ دەرەكتەرى بار.
«بيىل پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ۇيىمىزگە ەكى رەت كەلدى. بۇرىن-سوڭدى بۇلاي ارالاپ شىقپاۋشى ەدى. قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ءتۇسىندىرىپ, كورشىلەر اراسىنداعى بايلانىس تۋرالى دا كەڭەس بەردى. ءوز باسىم مۇنداي جۇمىستاردىڭ پايداسى بار دەپ ويلايمىن. سەبەبى جانىمىزداعى ەسكى ۇيگە كىمدەر كەلىپ-كەتەتىنىن دە انىقتاپ بەردى», دەيدى تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر ءساليما قادىرقىزى.
قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سەبەپتەرىن جويۋ ماقساتىندا ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار 300-گە جۋىق ۇسىنىم شىعارىپ, مەكەمەلەر مەن ۇيىمدارعا الدىن الۋ شارالارىن كۇشەيتۋ جونىندە ناقتى ەسكەرتۋلەر جاسادى. تەك تالدىقورعان قالاسىنىڭ وزىندە مۇنداي ۇسىنىمداردىڭ سانى 100-دەن اسىپ وتىر.
وڭىرلىك پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلىعى «ۋچاسكە» ءىس-شاراسىن تۇرعىندارمەن كەرى بايلانىس ورناتۋدىڭ ءتيىمدى جولى دەپ باعالاپ وتىر. پد باستىعى قايسار مۇحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۋچاسكەلىك ينسپەكتور – حالىققا ەڭ جاقىن پوليتسيا بۋىنى. سوندىقتان ولاردىڭ باستى ميسسياسى تەك حاتتاما تولتىرۋ ەمەس, ادامداردىڭ ماسەلەسىن تىڭداپ, دۇرىس شەشىم تابۋعا كومەكتەسۋ, سول ارقىلى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ.
ەكى ايلىق ناۋقان كورسەتكەندەي, قۇقىقتىق ءتارتىپتى نىعايتۋدا كەشەندى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى ايقىن كورىنەدى. تۇرعىنداردى ارالاۋ, قوعامدىق ورىندارداعى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, كوشى-قون ۇدەرىستەرىن رەتتەۋ, قارۋ يەلەرىن تەكسەرۋ جانە جاستار اراسىنداعى ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ – ءبارى دە ءوڭىردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءبىرتۇتاس جۇيەنىڭ بولشەگى.
جەتىسۋ وبلىسى
