قوعام • 22 قاراشا, 2025

«جان شۋاق» قوعامدىق سىيلىعى تابىستالدى

20 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ حالىقارالىق كۇنى قارساڭىندا «Amanat» پارتياسىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستان مۇگەدەكتەر كونفەدەراتسياسى ۇيىمداستىرعان ءXVIىI «جان شۋاق» قوعامدىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىن ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. بۇل سىيلىق جىل سايىن قوعامدىق جانە كاسىبي قىزمەتتە ايرىقشا ناتيجەگە قول جەتكىزگەن ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ازاماتتارعا بەرىلەدى.

«جان شۋاق» قوعامدىق سىيلىعى تابىستالدى

ەلورداداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا مىڭعا جۋىق مەيمان مەن راسىمگە قاتىسۋشى جينالدى.

ءسوز باسىندا ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ پارتيا ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدارعا ارقاشان ايرىقشا نازار اۋداراتىنىن, ال «جان شۋاق» سىيلىعىن وتكىزۋ قادامى ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە جانە تاعدىر تالقىسىنا تاپ بولعان مىڭداعان وتانداسىمىزعا جاڭا مۇمكىندىك بەرگەن يگى داستۇرگە اينالعانىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى نىعايتۋ, بارلىق ازاماتقا تەڭ مۇمكىندىك ۇسىنۋ باعىتىندا ەلەۋلى قادامدار جاسالىپ جاتىر. ەندى ءبىر رەت­تىك شارالاردان جۇيەلى شەشىم­دەرگە, ياعني ورنىقتى, تولىق­قان­دى, ناعىز كەدەرگىسىز ورتا قۇرۋ­عا كوشتىك. الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ تەتىكتەرى دە جەتىلدى. تسيفر­لىق شەشىمدەر ەنگىزىلۋدە. ول قىزمەتتەردى وڭاي ءارى جىلدام الۋعا جول اشىپ وتىر. بۇعان قوسا ينكليۋزيا ورتا­لىقتارىنىڭ جەلىسى كەڭەيىپ, ءبىلىم الۋعا, ەڭبەك ەتۋگە جانە قوعام ومىرىنە ەركىن ارالاسۋعا مۇمكىندىك تۋعىزىلىپ جاتىر», دەدى ول.

ءماجىلىس سپيكەرى الداعى ۋاقىت­تا «جان شۋاق» سىيلىعىنا حالىق­ارالىق مارتەبە بەرىلەتىنىن جانە وعان ءارتۇرلى مەملەكەتتىڭ كور­نەك­تى قوعام قايراتكەرلەرى قاتىسا الاتىنىن ايتتى. ول ەرەكشە قاجەت­تىلىگى بار ادامدار كۇن سايىن تابان­دىلىق تانىتىپ, بارشاعا ۇلگى بولىپ جۇرگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە ەلىمىزدە مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءومىردىڭ قيىندىعىن جەڭىپ قانا قويماي, زور جەتىستىككە جەتكەن وقيعالار دا از ەمەس. ماسەلەن, جۋىردا ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان جانداردان قۇرالعان «Sensitive» بي تەاترىنىڭ ۇجىمى قىتايدا وتكەن حالىقارالىق فەستيۆالدا گران-پري يەلەندى. سونداي-اق 19 جاستاعى ديانا مىرزاعاليەۆانىڭ وقيعاسى دا تالايدى تاڭعالدىردى. ول اۋىر دەرتتەن ايىققاننان كەيىن مىڭنان اسا بالا مەن ۆولونتەر ءبىلىم العان ينكليۋزيۆتى اكادەميا قۇردى.

سونداي-اق پارتيا توراعاسى پارلامەنتتىڭ 20 دەپۋتاتى باس قوسقان «ينكليۋزيۆتى پارلامەنت» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ايتتى. ولاردىڭ تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىس ارقىلى ءاربىر الەۋمەتتىك ماڭىزى بار زاڭ مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى قولداۋ جونىندەگى نورمالارمەن تولىقتىرىلىپ وتىرادى. اتاپ ايتقاندا, بۇگىندە I توپتاعى مۇگەدەكتىڭ جۇبايى دا جەكە كومەكشىسى اتانا الادى. سون­داي-اق ميكروتيا جانە اترە­زياعا شالدىققان بالالار مۇگ­ەدەك­تىگىن راستاماي-اق ەستۋ اپپا­رات­تارىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسە­بىنەن الا الدى. سونىمەن قاتار بيىل ماراكەش كەلىسىمى راتيفيكاتسيالاندى. قۇجات كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان ادامداردىڭ كىتاپقا قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, اۆتورلار مەن اۆتورلىق قۇقىق يەلەرىنەن رۇقسات الماي-اق شىعارمالاردى بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ماجىلىستە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ تۇر­مىسىن جاقسارتۋعا جانە ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى كەشەندى قولداۋ تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس باستالدى. ال جۋىردا دەپۋتاتتار جاڭا قۇرىلىس كودەكسىن قابىلدايدى. وندا كەدەرگىسىز ورتا ماسەلەسى نەگىزگى باسىمدىق رەتىندە ايقىندالادى. وسىلايشا, ونەركاسىپ جانە تۇرعىن ءۇي نىساندارىن جوبالاۋ كەزەڭىندە قولجەتىمدىلىك ماسەلەسىنە قاتىستى قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيەدى.

سونداي-اق ەرلان قوشانوۆ جۋىردا «Amanat» پارتياسىنىڭ بارلىق وڭىرلىك فيليالدارى جانىنان رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە ۇقساس ينكليۋزيا ماسەلەلەرى بو­يىنشا كەڭەستەر قۇرىلاتىنىن ايتتى. ولار كەدەرگىسىز ورتا قۇرۋ, ينكليۋزيۆتى قوعام قالىپتاستىرۋ, مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر شەشىلەتىن ءتيىمدى قوعامدىق الاڭعا اينالادى.

ءوز كەزەگىندە, قازاقستان مۇگەدەكتەر كونفەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى جانات وماربەكوۆا «جان شۋاق» سىيلىعىن تاپسىرۋ ءراسىمى 2008 جىلدان بەرى وتكىزىلىپ كەلە جاتقانىن جانە وسى جىلدار ارالىعىندا 130-عا جۋىق ادام ماراپاتتالعانىن اتاپ ءوتتى. بيىل تاعى 8 لاۋرەات انىقتالدى.

ء«بىزدىڭ قوعامدا ءار ادام قانداي جاعدايدا بولسىن, تەڭ مۇمكىندىك پەن قۇقىققا يە بولۋى كەرەك. بۇل – وسى قاعيدانى جۇزەگە اسىراتىن, باسقا تۇسكەن قيىندىقتى جەڭە بىلەتىن, تاباندىلىق تانىتاتىن, بار­شامىزعا شالقار شابىت سىي­لايتىن جانداردىڭ ەرەن ەڭبەگى ەس­كە­رىلەتىن سىيلىق. ءبىز ەرەكشە قا­جەت­تىلىگى بار ادامداردىڭ تۇلعا رەتىن­دە قالىپتاسۋىنا قاجەت جاڭا مۇم­كىن­دىكتەر تابۋىنا ىقپال ەتەمىز. «Amanat» پارتياسىنا تۇراقتى ءارى جان-جاقتى قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس بىلدىرەمىز», دەدى ول.

بيىل قاراعاندىدان كەلگەن قوعام قايراتكەرى مەرۋەرت جاقىپوۆا «رۋحىنىڭ بيىكتىگى مەن جەڭىسكە دەگەن تالپىنىسى ءۇشىن» سىي­لىعىنىڭ يەگەرى اتاندى. مەر­ۋەرت تسەرەبرالدى سال اۋرۋى دياگ­نوزىنا قاراماستان, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا پسيحولوگ رەتىندە جۇيەلى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. سونداي-اق ول ازاماتتاردى ىنتالاندىراتىن بلوگ جۇرگىزەدى جانە جۋىردا جەكە كاسىبىن اشتى.

«مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا قاتىستى قوعامدىق سانانىڭ وڭ وزگەرۋىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» اتالىمى بويىنشا سىيلىقتى «قازاق زاعيپتار قوعامى» قب قوستاناي فيليالىنىڭ توراعاسى حاميت يسمۇراتوۆ يەلەندى. ول كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان ادامداردى وڭالتۋ ماسەلەسىمەن كوپ جىلدان بەرى اينالىسادى, بوس ۋاقىت­تى ءتيىمدى وتكىزۋ جانە وقىتۋ باعدار­لامالارىن دامىتادى, قولجەتىمدى ورتا قۇرۋعا كۇش سالادى جانە زاعيپ جانداردىڭ قۇقىعىن قورعايدى.

استانا قالاسىنىڭ تۇر­عىنى, پارا ارمرەستلينگتەن ءتورت دۇركىن الەم چەمپيونى نيكيتا ەرماكوۆ «سپورت سالاسىنداعى ۇزدىك جەتىستىكتەرى ءۇشىن» اتالىمى بويىنشا لاۋرەات اتاندى. نيكيتا سپورت سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىنەن بولەك, مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ارنالعان اشىق جاتتىعۋلار وتكىزەدى.

ەلوردالىق قۇربانالى ءابۋوۆ «مادەنيەت سالاسىنداعى ۇزدىك جەتىستىكتەرى ءۇشىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتاندى. ول 2008 جىلدان بەرى اربادا وتىرىپ بيلەۋمەن اينالىسادى, «حيپ-حوپ» اتالىمى بويىنشا الەم چەمپيونى اتاندى, ال 2021 جىلدان بەرى «قاناتتىلار» ينكليۋزيۆتى تەاترىندا وينايدى.

تالدىقورعاندىق ازامات نۇربەك تۇرعانوۆ «يگىلىك جولىن­داعى ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» اتالىمى بويىنشا ماراپاتتالدى. «ينۆاتاكسي» قىزمەتىندە ەڭبەك جولىن باستاپ, تاباندىلىعى ارقىلى ديسپەتچەردەن ۇيىم باسشىسىنا دەيىنگى جولدان ءوتتى.

وسكەمەندىك يۋليا شارشوۆا «عىلىم, ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقانى ءۇشىن, ءبىلىم الۋعا تالپىنىسى ءۇشىن» اتالىمى بويىنشا سىيلىق يەلەندى. ول 15 جىلدان اسا ۋاقىتتان بەرى ەرەك­شە قاجەتتىلىگى بار بالالار­مەن جۇمىس ىستەپ كەلەدى, اۋتيزم سپەكترى بۇزىلعان بالالارعا بەيىم­دەلگەن باستاۋىش ءبىلىم باعدار­لاماسىنىڭ اۆتورى سانالادى.

استانالىق كەنجەگۇل كيكەنوۆا «ونەر سالاسىنداعى ۇزدىك جەتىس­تىكتەرى ءۇشىن» اتالىمى بو­يىنشا جەڭىمپاز اتاندى. ول ەڭبەك تەرا­پەۆتى بولىپ جۇمىس ىستەيدى, مۇگە­دەكتىگى بار ادامدارعا جانە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ انالارىنا بيسەرمەن كەستەلەۋدى جانە توقۋدى ۇيرەتەدى. بۇل – ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك تۇرعىدا بەيىمدەۋ جانە پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتۋ جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى بولىگى.

استانا قالاسىنىڭ تۇرعىنى, جۇزۋدەن قازاقستاننىڭ بىرنەشە دۇر­كىن چەمپيونى ءارى رەكورد ورنات­قان ازامات ءالي تۇرعانبەتوۆ سپورت سالاسىنداعى ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن يران وماربەكوۆ اتىنداعى قوردىڭ ارنايى سىيلىعىمەن ماراپاتتالادى.

ءار لاۋرەاتقا 1 ملن تەڭگە كولە­مىندە اقشالاي سىيلىق تابىستالدى.

«جان شۋاق» قوعامدىق سىيلى­عىن تابىستاۋ ءراسىمى ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن مەرەكەلىك كونتسەرتپەن تۇيىندەلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار