وشپەس ەرلىك ىزدەرى

«ءبىز – جەڭىس ۇرپاعىمىز!» اسكەري-پاتريوتتىق ەستافەتاسى قىزىلجار وڭىرىندە بىرنەشە كۇنگە جالعاسىپ, اعا ۇرپاقتىڭ وشپەس ەرلىگىن پاش ەتتى. اكتسيا دوستاستىق ەلدەرى پرەزيدەنتتەرىنىڭ جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ تۋرالى بىرلەسكەن ءىس-شارالار شەڭبەرىندە اتقارىلىپ, جاستار اراسىندا پاتريوتتىق تاربيەنى نىعايتۋعا باعىتتالعان. – ادامنىڭ اتامەكەنگە, تۋعان جەرگە دەگەن پەرزەنتتىك ماحاب­باتىن, سۇيىسپەنشىلىك سەزىمىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەي­تىن مۇنداي شارالاردىڭ ما­ڭىزى زور. سول سەبەپتى ۇلت­تىق ۇلاننىڭ گارنيزوندارى مەن اسكەري ءبولىم­دەرىندە كەڭى­نەن اتاپ وتىلەدى, – دەيدى ۇيىم­داستىرۋشىلار. 1941 جىلى 15 جەلتوقساندا اقمولا (استانا) قالاسىندا قۇرىلعان 72-ءشى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋىن­گەرلىك تۋىنىڭ ەستافەتانىڭ باس­تى اتريبۋتى رەتىندە الىنۋىنىڭ وزىندىك ءمانى بار. اسكەري قۇراما جورىق جولدارىن ماسكەۋدەن بەرلينگە دەيىن جالعاستىرىپ, جاۋعا قارسى جويقىن سوققىلار جاساعانى ءۇشىن «گۆارديالىق» اتاق بەرىلگەن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق گۆاردياسىنىڭ اسكەري بولىمدەرىندە كەڭ كولەمدە اتالىپ جاتقان ءبىز – جەڭىستىڭ مۇراگەرىمىز!» ەستافەتاسىنىڭ كەزەكتى شەرۋى وبلىس ورتالى­عىنداعى جەڭىس ساياباعىندا جال­عاستى. 72-ءشى گۆارديالىق ديۆي­زيانىڭ جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسىن تابىس ەتۋگە ارنالعان سالتاناتتى جيىنعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بۋبەنكو, ۇلى وتان سوعىسى مەن ەڭبەك ارداگەرلەرى, پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ كۋرسانتتارى, 6637 اسكەري ءبولىمىنىڭ جاۋىنگەرلەرى, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ جانە جاستار وكىلدەرى قاتىستى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى, پولكوۆنيك جۇمابەك احمەتوۆ سالتاناتتى راسىمدە سويلەگەن سوزىندە ءفاشيزمدى جەڭۋگە قازاقستاننىڭ تەڭدەسسىز ۇلەس قوسقانىن, ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى ەلىمىزدە 25 اسكەري قۇراما, 50 جەكە پولك پەن باتالون قۇرىلعانىن, سولاردىڭ ءبىرى قازىرگى ەلوردادا جاساقتالعان 459-شى اتقىشتار ديۆيزياسى (كەيىن 29-شى) بولىپ تابىلاتىنىن, جاۋىنگەرلەردىڭ, سەرجانتتار مەن وفيتسەرلەردىڭ جاپپاي كورسەتكەن ەرلىگىنە وراي 72-ءشى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى مارتەبەسىن يەلەنگەنىن اتاپ كورسەتتى. اسكەري قۇراما 721 ەلدى مەكەندى, 13 ءىرى قالانى ازات ەتۋگە قاتىسقان. داڭقتى ديۆيزيانىڭ 18 مىڭنان استام جاۋىنگەرلەرى مەن وفيتسەرلەرى وردەندەرمەن, مەدالدارمەن ماراپاتتالعان. 31 قاھارمان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان. استانالىق ينتەرناتسيوناليست-جاۋىنگەرلەر زا­­پاستاعى گەنەرال-مايور مارات ءمار­دەنوۆتىڭ باسشىلىعىمەن دي­ۆي­زيانىڭ ءجۇرىپ وتكەن جاۋ­ىنگەرلىك جولدارىنا ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرعان. سونداي ساتتەردىڭ بىرىندە ۆول­گوگراد قالاسىنىڭ اكىمدىگى ديۆيزيانىڭ جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسىن قازاقستاندىقتارعا تارتۋ ەتكەن. قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى, قارۋلى كۇشتەردىڭ باس قولباسشىسى ن. نازارباەۆ سالتاناتتى جاعدايدا تابىس ەتكەن بۇل جادىگەر ۇلتتىق گۆارديانىڭ 5573 اسكەري بولىمىندە ماڭگى ساقتالاتىن بولادى. جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن تويلاۋ اياسىندا 5 مامىرعا دەيىن وتكىزىلەتىن ەستافەتانىڭ باستى اتريبۋتى «ورتالىق» وڭىرلىك باسشىلىقتىڭ اسكەري بولىمدەرىن ارالاپ, قى­زىلجار توپىراعىنا جەتتى. ونى كوكشەتاۋ قالاسىنداعى 5510 اسكەري ءبولىمنىڭ كومانديرى, پودپولكوۆنيك جانبولات تولەگەنوۆ پەتروپاۆل قالاسىنداعى 6637 اسكەري ءبولىمنىڭ كومانديرى, پولكوۆنيك اقيقات جۇماقانوۆقا سالتاناتتى جاعدايدا تابىس ەتتى. – ءاربىر ءۇشىنشى ءسولتۇس­تىك­قازاقستاندىق ۇلى وتان سوعىسىنا اتتانىپ, جاۋمەن شايقاستى. مايدان دالاسىندا ەرلىك كور­سەت­كەن 64 جەرلەسىمىز كەڭەس ودا­عىنىڭ باتىرى جانە «داڭق» وردەندەرىنىڭ تولىق يەگەرى بولدى. وبلىس ورتالىعىندا جاساقتالعان 314-ءشى اتقىشتار ديۆيزياسى 20-دان استام قالانى, 1 مىڭداي ەلدى مەكەندى جاۋدان تازارتۋعا قاتىستى. سوعىس جىلدارىندا پەتروپاۆلعا كوشىپ كەلگەن 20 زاۋىت پەن اسكەري گوس­پيتالدار جەڭىستى جاقىنداتۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتتى. مايدان دالاسىنا تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ جانقيارلىعىمەن ۆاگون-ۆاگون ازىق-ت ۇلىك پەن جىلى كي­ىم جونەلتىلدى. ءبىز «ەتىگىمەن سۋ كەشىپ, مۇز جاستانعان» مايدانگەرلەرىمىزدى جانە تىل ەڭبەككەرلەرىن ارداق تۇتامىز. جات جەردەن توپىراق بۇيىرعان بوزداقتار جۇرەگىمىزدە ماڭگى ساقتالادى, – دەدى جينالعاندارعا ارناعان سوزىندە وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بۋبەنكو. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى پەتر گلازكوۆ ەرلىك جايلى جىر­لارىن وقىدى. ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى بەرىك ءبىلالوۆ ۇرپاق ساباقتاستىعى اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان شارالاردىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. سالتاناتتى ءراسىم سوڭىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ 6637 اسكەري ءبولىمىنىڭ جاۋىنگەرلەرى, پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ كۋرسانتتارى, پوليتسيا قىز­مەتكەرلەرى جاۋىنگەرلىك تۋ­دىڭ الدىنان ساپ تۇزەپ ءوتتى. اردا­گەرلەر جەڭىس باعىنداعى ەسكەرت­كىشكە گۇل شوقتارىن قويدى. بۇدان كەيىن جاۋىنگەرلىك تۋدىڭ كوشىرمەسىن پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتى سالتاناتتى تۇردە قابىلداپ الدى. اسكەري-پاتريوتتىق ەستافەتا شەڭبەرىندە ۇيىمداستىرىلعان شارالار ءوز دارەجەسىندە ءوتتى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان». سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى. سۋرەتتى تۇسىرگەن امانگەلدى بەكمۇراتوۆ.