سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
قازاقستان مەن ەستونيا پرەزيدەنتتەرى كەلىسسوز جۇرگىزدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىلارى ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتىڭ باسىم باعىتتارىن تالقىلادى.
اتاپ ايتقاندا, تاراپتار ساۋدا-ينۆەستيتسيا, تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت, كولىك-لوگيستيكا, ونەركاسىپ كووپەراتسياسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, اسا ماڭىزدى مينەرالدار جانە ءبىلىم-عىلىم سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن قاراستىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەستونيا قازاقستاننىڭ ەۋروپا وداعىنداعى سەنىمدى سەرىكتەسى ەكەنىنە نازار اۋداردى.
– بۇل ساپار ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشادى. ەلىڭىزدى بالتىق وڭىرىندەگى, سونداي-اق ەۋروپا وداعىنداعى وتە ماڭىزدى سەرىكتەس رەتىندە قاراستىرامىز. ەستونيا يننوۆاتسيالىق جانە وركەندەگەن مەملەكەت قۇرۋ جولىندا تاڭعالارلىق تابىسقا جەتتى. ءسىزدىڭ ەلىڭىز تسيفرلىق جۇيەگە نەگىزدەلگەن مەملەكەت, ۇكىمەت جانە قوعام قۇرۋ ىسىندە كوش باستاپ تۇر. سونداي-اق اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ, ازاماتتاردى ەل باسقارۋ ىسىنە تارتۋ بويىنشا كوپكە ۇلگى. ءبىز ەستونيانىڭ زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىن ۇستانۋعا, ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا جانە ورنىقتى دامۋعا بەيىلدىلىگىن جوعارى باعالايمىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى ەكىجاقتى ىقپالداستىقتىڭ وڭ قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, قازاقستان مەن ەستونيا بارلىق باعىت بويىنشا جان-جاقتى بايلانىس ورناتقانىن جەتكىزدى.
ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي ديالوگ اشىق ءارى سىندارلى سيپاتتا ءوربىپ, ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋدا پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان مەن ەستونيا حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ىقپالداستىقتى جولعا قويعان. نەگىزگى وڭىرلىك جانە جاھاندىق ماسەلەلەردە, سونىڭ ىشىندە بەيبىتشىلىكتى, تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋدە ۇستانىمدارى ۇقساس.
كەزدەسۋدە ءوزارا قارىم-قاتىناستىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا باسا ءمان بەرىلدى.
پرەزيدەنت ەستونيانىڭ 2005 جىلدان بەرى قازاقستان ەكونوميكاسىنا قۇيعان تىكەلەي ينۆەستيتسياسى 128 ملن دوللاردان اسقانىن اتاپ ءوتتى. قازىر ەلىمىزدە 80-نەن اسا ەستونيالىق كومپانيا لوگيستيكا (CF&S Kazakhstan LLP), پوشتا قىزمەتتەرى (Omniva) جانە تسيفرلىق سەرۆيس (Bolt) سالالارىندا تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, ەستونيادان ۇلكەن بيزنەس-دەلەگاتسيانىڭ كەلۋى ءتالليننىڭ سەرىكتەستىك اياسىن ودان ءارى كەڭەيتۋ نيەتىن تانىتادى. قازاقستان ەستونيالىق كومپانيالارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە دايىن.
قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستى تەرەڭدەتۋ قازاقستان مەن ەستونيا اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەپ سانايدى. پرەزيدەنت عىلىم-ءبىلىم سالاسى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆتى باعىتى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايتتى.
ال الار كاريس قازاقستاندى ەستونيانىڭ ورتالىق ازياداعى ەڭ ماڭىزدى ەكونوميكالىق سەرىكتەسى دەپ اتادى.
– ەستونيا قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى نارىقتارى اراسىندا قۋانا-قۋانا دانەكەر بولادى. ەستونيا بيزنەس وكىلدەرى ءسىز اتاپ وتكەن ترانزيت جانە لوگيستيكا سالاسىنان بولەك, قازاقستاننىڭ باسقا دا سەكتورلارىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا ءازىر. بيزنەس-دەلەگاتسيامىزدىڭ قۇرامىندا 40 كومپانيا بار. ولار لوگيستيكا, ترانزيت, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار, كيبەرقاۋىپسىزدىك, سونداي-اق ءبىلىم جانە عىلىم سالالارىندا قىزمەت كورسەتەدى. ەۋروپا وداعىنىڭ مۇشەسى رەتىندە ەستونيا ورتالىق ازيانىڭ, ونىڭ ىشىندە ايماقتا كوش باستاپ تۇرعان قازاقستاننىڭ ەو-مەن ستراتەگيالىق سەرىكتەسكە اينالعانىنا قۋانادى. اتاپ ايتقاندا, ەۋرووداق «Global Gateway» جوباسى اياسىندا كولىك جانە وڭىرارالىق بايلانىس سالاسىنداعى قاتىناستاردى نىعايتۋعا نيەتتى, – دەدى ەستونيا پرەزيدەنتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزگە ساپارمەن كەلگەنى ءۇشىن الار كاريسكە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, بۇگىنگى كەزدەسۋدى شىنايى دوستىقتىڭ نىشانى ءارى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدىڭ مۇمكىندىگى رەتىندە قاراستىراتىنىن مالىمدەدى.
