فوتو: Pinterest.com
بۇل پروبلەما جىلدار بويى نازاردان تىس قالىپ كەلەدى. ۇكىمەتتىڭ ەسەبىنشە «قوقىس ۇيىندىلەرى عارىشتىق مونيتورينگپەن باقىلانادى». الايدا پارتيا مۇشەلەرى قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسى تەك ءتيىمسىز ەمەس, مۇلدەم العا جىلجىماي تۇرعانىن ايتادى.
پارتيا مالىمەتىنە سۇيەنسەك جىل سايىن پوليگوندارعا 177,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قايتا وڭدەۋگە جارامدى شيكىزات كومىلەدى. ال مۇنىڭ سالدارىنان الەۋمەتتىك جوبانىڭ بيۋدجەتى جەلگە ۇشىپ وتىر. ەلىمىز قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ بويىنشا الەمدە 179 ەلدىڭ ىشىندە 175-ورىندا. كورسەتكىش – نەبارى 3,8 پايىز. ال كورشىلەس وزبەكستان بولسا قايتا وڭدەۋدى 31,6 پايىزعا جەتكىزىپ, زاۋىتتار سالىپ, حالىقارالىق كومپانيالاردى شيكىزاتپەن قامتىپ وتىر, قىرعىزستان دا پوليەتيلەنگە تىيىم سالدى.
«اتا-بابالارىمىز بۇل جەردى بولاشاعىمىز ءۇشىن قورعادى, ال ءبىز ونى قوقىس پوليگونىنا اينالدىرىپ جاتىرمىز. بۇگىن كومىپ جاتقان پلاستيك جۇزدەگەن جىل بويى توپىراق پەن جەراستى سۋىن ۋلايدى. ءبىز تابيعاتقا ورنى تولماس زيان كەلتىرىپ, بالالارىمىزعا ۋلانعان اۋماق قالدىرىپ جاتىرمىز. ەرتەڭ ولار قايدا ءومىر سۇرەدى, قايدا ءۇي سالادى, بالالارىن قايدا وسىرەدى؟ كوپ ادام ەكولوگيا – ەرتەڭگى كۇننىڭ ماسەلەسى دەپ ويلايدى. جوق, ەكولوگيا – بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تاقىرىبى. ءبىز ونى ءدال قازىر, ءوز ارەكەتىمىزبەن نە ارەكەتسىزدىگىمىزبەن قالىپتاستىرىپ جاتىرمىز», دەدى Respublica پارتياسىنىڭ توراعاسى ايداربەك قوجانازاروۆ.
پارلامەنتتىك باقىلاۋ نەگىزگى تەتىگىنىڭ ىستەن شىققانىن دا, قاۋىپتى ۇردىستەردى دە انىقتاعان. بۇل باعىتتى قاداعالايتىن دەپۋتات نۇرگۇل تاۋ سالاداعى جاعدايدى مالىمدەدى.
«ەلدە قالدىقتاردىڭ ناقتى كولەمى تۋرالى دەرەكتەر جوق, بىراق وراسان قۋاتتى قوقىس جاعۋ زاۋىتتارىن سالۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەر جاسالعان. سوندا ولاردىڭ قۋاتى نەگە نەگىزدەلگەن؟ ەگەر ناقتى دەرەك بولماسا, ولار نەنى جاعادى؟», دەدى ن.تاۋ.
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان قۇرمالاەۆ: «ەلدە 3 مىڭعا جۋىق پوليگون بار, ونىڭ 80 پايىزى ەكولوگيالىق تالاپتارعا ساي ەمەس. كوپشىلىگى 70-90 جىلدارى قورعانىس جۇيەلەرىنسىز سالىنعان. قوقىس بولەك جينالمايدى. زاماناۋي پوليگوندار سالۋعا بيۋدجەت قاراجاتى جەتكىلىكسىز», دەيدى.
«Kaz Waste» قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلى شىنبولات بايقۇلوۆ بولسا الماتى, استانا, شىمكەنت بويىنشا مسز جونىندەگى كەلىسىمدەردە مينيسترلىك باسىمدىقتاردى دۇرىس قويماعانىن العا تارتتى. «الدىمەن سۇرىپتاۋ, قايتا وڭدەۋ, كومپوستتاۋ مەن بيوگازدى دامىتۋ كەرەك. ەكولوگيالىق كودەكستەگى تالاپتار دا ورىندالماي وتىر», دەدى.
سونداي-اق «Coca Cola الماتى بوتتلەرس» كومپانياسىنىڭ وكىلى الىشەر اققازەنوۆ: «قايتا وڭدەۋ كومپانيالارىنىڭ جابىلۋى – جۇيەسىزدىكتىڭ سالدارى. ۇلتتىق وپەراتور قاراجات جيناعانىمەن, فۋنكتسيالارىن ورىندامايدى. ءبىز روپ-تىڭ ۇجىمدىق مودەلىن ەنگىزۋدى جانە بارلىق تاراپ ءۇشىن ناقتى KPI بەكىتۋدى ۇسىنامىز», دەدى.