"3 وردەن, 2 مەدال" بۇل دەرەكتى بەرتىندە بىلدىك
اسكەرگە 1939 جىلى الىنىپ, الدىمەن فين سوعىسىنا, سوڭىنان ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسىپ, 1944 جىلدىڭ كوكتەمىندە II توپ ءمۇگەدەگى بولىپ ەلگە ورالعان اكەم بەگالى ساقىپبەكوۆ سول ءبىر زۇلمات جىلداردان كوپ ەستەلىك ايتا بەرمەيتىن. بالكىم ءتانىن دە, جانىن دا اياماي جارالاعان سول ءبىر قيىن ساتتەردى ەسىنە قايتا ءتۇسىرىپ, جۇرەگىن اۋىرتقىسى كەلمەگەن بولار. جالپى, اكەمنىڭ اسكەري بيلەتىندە ۇلى وتان سوعىسىندا اعا لەيتەنات بەگالى ساقىپبەكوۆتىڭ 5 رەت جارالانعانى, ونىڭ ىشىندە 3 رەت كونتۋزيا العانى تۋرالى بەلگى سوعىلعان. «قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى ولەدى» دەگەن, اكەمىز وسىنشاما قانتوگىستەن امان شىعىپتى.
العاشقى اسكەري دايىندىعىن ۋفا قالاسىنداعى كىشى كومانديرلەر دايارلايتىن ۋچيليششەدە وتكىزىپ, فين سوعىسىنا 4-ارمياعا قاراستى 254-ارنايى شاڭعىشىلار بريگاداسىنىڭ قۇرامىندا قاتىسادى. سودان 1942 جىلى سمولەنسك وبلىسى, پونيزەنسكي اۋدانىنىڭ, ۆەلوجەي قالاسى ءۇشىن بولعان ۇرىستا وڭ قولىنان جارالانعان. كەيىن ستالينگراد وبلىسى, كرىشەۆا دەرەۆنياسىن, اتقىشتار ۆزۆودىنىڭ كومانديرى بولىپ ءجۇرىپ سمولەنسك وبلىسى ۆيتەبسك اۋدانىنىڭ حاريتونوۆ دەرەۆنياسىن, ۆەليكيە لۋكي قالاسىن نەمىس باسقىنشىلارىنان ازات ەتۋدە, بارلاۋ ۆزۆودىنىڭ كومانديرى بولىپ جۇرگەن كەزىندە پولەتسك قالاسىنىڭ ماڭىنداعى بەلوۋس دەرەۆنياسىنان «ءتىل» اكەلۋ تاپسىرماسىن ورىنداۋدا اۆتوماتتىڭ وعىنان جانە وڭ جامباسىنان پىشاق قارۋىنان جارالانىپ, گوسپيتالعا ءتۇسىپتى.
مىنە, ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى جاقىنداپ قالدى. ايتسە دە بۇل سوعىستىڭ قۇپياسى, جۇمباعى ءالى كوپ. اكەم بەگالى ساقىپبەكوۆ ءوزىنىڭ بارلىق ناگرادالارى تۋرالى مالىمەتتەردەن بەيحابار بولدى. تەك سوڭعى مارتە جارالانىپ, گوسپيتالدان شىعار كەزدە قۇجاتتارىنا قول قويىپ جاتقان كومانديرى «ناگراداعا ۇسىنارمىز» دەگەن ەكەن. اكەمىز وسى جايتتى ءجيى ەسكە الىپ, ايتىپ جۇرەتىن. ءتىپتى, بىردە كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنە حات جازىپ كورسەم بە ەكەن دەگەنى دە بار. ەندى, مىنە, «حالىقتار ەرلىگى» جالپىعا بىردەي ەلەكتروندى قۇجاتتار بانكى ارقاسىندا بەگالى ساقىپبەكوۆتىڭ سوڭعى اسكەري دارەجەسى «اعا لەيتەنانت» ەكەنى, بىرنەشە وردەن-مەدالدارمەن ناگرادتالعانى انىقتالىپ وتىر. ناقتىراق ايتساق, «قىزىل تۋ», II دارەجەلى « ۇلى وتان سوعىسى», «قىزىل جۇلدىز» وردەندەرى مەن «ەرلىگى ءۇشىن», «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» جانە تاعى باسقا بىرنەشە مەدالدارمەن ماراپاتتالعانىن بىلدىك.
اكەم بەگالى سوعىستان كەيىنگى جىلدارى ءوزىنىڭ مۇگەدەكتىگىنە قاراماستان اۋداننىڭ ءبىلىم سالاسىندا 30 جىلداي ەڭبەك ەتتى. ول كىسى الماتى مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن قازاق ءتىلى جانە ادەبيەتى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن. سارىسۋ اۋدانىنداعى جايلاۋكول, بۇركىتتى, كوكدالا اۋىلدارى مەن «جايىلما», «كوممۋنار», «تۇركىستان», «جاڭاتاس» سوۆحوزدارىنىڭ تالاس وزەنى بويىنداعى مالشىلاردىڭ بالالارىن وقىتتى. انامىز كۇلباعدات بيمەندەقىزى دا 35 جىل ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ, اكەمىزبەن بىرگە قىزمەت اتقاردى. ارينە, مۇسىلمان بالاسى بولعاندىقتان, اكە-شەشەمىزگە ءجيى قۇران باعىشتاپ, ۇيدەن «ءيىس» شىعارىپ تۇرامىز. ءتىرى بولعاندا بار وردەن-مەدالدارىن تاعىپ الىپ, ەلدىڭ الدىندا جارقىراپ جۇرەر ەدى, جارىقتىق اكەم... بۇگىندە اكە-شەشەمىزدىڭ كىندىگىنەن تاراعان 6 ۇل-قىزدان 23 نەمەرەسى, 50 شوبەرەسى, 6 نەمەنەسى ءوسىپ ونۋدە. سوعان اللاعا مىڭ مارتەبە شۇكىرشىلىك دەپ وتىرامىز. ياعني, اكەمىزدىڭ ءومىرىنىڭ جالعاسى بار. مەن اكەمدى ماقتان تۇتامىن.
جۇمابەك ساقىپبەكوۆ.
جامبىل وبلىسى, سارىسۋ اۋدانى, جاڭاتاس قالاسى.
