سوناۋ 1941-45 جىلدارداعى اۋىرتپالىق پەن قايعى-قاسىرەتتىڭ ۋىتىن باسىپ, ءبىزدى بۇگىنگى بەيبىت كۇنگە جەتكىزگەن ەڭبەگى ەرەن ارداگەرلەرىمىزدى قانشالىقتى ۇلىقتاساق تا جاراسادى. بۇل تۇستا ولاردى جادىمىزدان وشىرمەي, سانامىزعا سىڭىرە وتىرىپ, ۇرپاققا ۇلگى ەتۋ – پارىز. سوندىقتان دا, وسى ورايدا جىل سايىن جوعارى دەڭگەيدە تويلانىپ, ەرەكشە ەسكەرىلىپ, ايرىقشا اتالىپ وتەتىن مەرەكەدە «قازمۇنايگاز» ۇك» اق ۇجىمى دا بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلەدى.
اتالعان كومپانيا ەلىمىزدىڭ باس قالاسى استانادا ۇلكەن مەرەكەلىك شارا وتكىزىپ, وندا بىرقاتار ارداگەرلەرىمىزدى شاقىرتىپ, ارنايى سىي-سياپات جاساپ, ولارعا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. جيىنعا 50-دەن استام ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى قاتىسىپ, سونىمەن قاتار, اتىراۋ وبلىسىنان مۇناي-گاز سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن سوعىس ارداگەرلەرى دە كەلدى. ولاردى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ تاسىمالداۋ جونىندەگى ورىنباسارى قايىرگەلدى قابىلدين, باسقارما توراعاسىنىڭ سەرۆيستىك جوبالار جونىندەگى ورىنباسارى نۇرتاس شمانوۆ, باسقارما توراعاسىنىڭ تەڭىز جانە جەكەلەگەن مۇناي-سەرۆيس جوبالارى جونىندەگى ورىنباسارى تيمۋر بيماعامبەتوۆ, ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ جانە ەڭبەكاقى تولەۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتور سەرىك ابدەنوۆ قۇتتىقتادى.
جيىندا ماگنيتوگورسك اسكەري ۋچيليششەسىنىڭ تۇلەگى, چەحوسلوۆاكيا مەن ۆەنگريا قالالارىن ازات ەتۋگە قاتىسۋشى, 120-جەكە گۆارديالىق پولكىنىڭ ۇشقىشى بولعان ارداگەر ءوتالى بالعىمباەۆ, 98-گۆارديالىق اۋە-دەسانت ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرى, بۋداپەشت, ۆەنا, پراگا ءۇشىن ۇرىستارعا قاتىسۋشى باعيت قۋانىشەۆ ءسوز سويلەدى.
مەرەكەلىك باسقوسۋدا ارداگەرلەر ءسوز سويلەپ, وزدەرىنە كورسەتىلگەن قوشەمەتكە العىستارىن جەتكىزىپ جاتتى. بۇگىنگى جەڭىستىڭ جەتپىس جىلدىق مەيرامىنا جەتكەنىنە, قازىرگى ۇرپاقتىڭ ءبىلىمدى دە پاتريوت بولىپ ءوسىپ جاتقاندىعىنا كۋا ەكەندىگىن ايتقان موسكۆا تۇبىندەگى جانە لەنينگراد قورعانىسى ۇرىستارىنا قاتىسقان ورىنعالي قاراساەۆ وسى كۇنگە شۇكىرشىلىك ءبىلدىردى.
سۇراپىل دا جويقىن سوعىستا قىرشىنىنان قيىلعان جاۋىنگەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە ماڭگى ساقتالادى. وسى تۇرعىدا ۇلتتىق كومپانيا بيىل دا يگى شارانىڭ ىسكە اسۋىنا ۇلەس قوستى. «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى «مۇنايشى» قورىمەن بىرلەسە وتىرىپ «جەتپىس جىل جەلبىرەيدى جەڭىس تۋى» اتتى جيناق شىعاردى. بۇگىنگى جيىندا تۇساۋكەسەرى وتكىزىلگەن اتالمىش كىتاپ مۇنايشىلاردىڭ اۋىر جىلدارداعى مايدان مەن ەڭبەك دالاسىنداعى ەرەن ەرلىگىن پاش ەتەدى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىندە ءبىرىنشى بولىپ ءسوز العان سەرىك ابدەنوۆ 1941-1945 جىلدار اراسىنداعى ۋاقىتتىڭ وڭاي ايتىلعانىمەن, وسىناۋ ءتورت جىل ىشىندە قانشاما قاسىرەت پەن قيىنشىلىقتىڭ بولىپ وتكەندىگىن اتاي كەلە, وسى ۋاقىتتا ادامزات تاريحىنا ءتان جاعدايدىڭ بولعاندىعىن جەتكىزدى. بولاشاق ۇرپاققا ماڭگىلىك ۇلگى بولار, وزىندىك ونەگەسىمەن قۇندى, باتىرلىعىمەن ەستە قالار ارداگەرلەرىمىزدىڭ كوزى تىرىسىندە ەرەكشە باعالانۋى قاجەت ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ءبىر كورىنىسى رەتىندە, «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى «مۇنايشى» قوعامدىق قورىمەن بىرلەسىپ «جەتپىس جىل جەلبىرەيدى جەڭىس تۋى» اتتى جيناق شىعارعاندىعىن كولدەنەڭ تارتتى. وسىناۋ مەرەكەلىك شارانىڭ بىردەن-ءبىر ماقساتى دا باتىرلارىمىزدى ۇلىقتاپ قانا قويماي, ولارعا ارنالعان كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكىزۋ بولعاندىعىن اتاپ كورسەتتى.
كەلەسى كەزەكتە جاڭا كىتاپتىڭ ءمان-مازمۇنىن اشىپ, ونداعى ەرەكشەلىكتەرمەن تانىستىرعان ن.ءا.ماراباەۆ اتىنداعى «مۇنايشى» قوعامدىق قورى اتقارۋشى ديرەكتورى سايلاۋ جىلقايداروۆ اتالعان كىتاپتى جازۋ بارىسىندا «سوعىس – باردى جوق ەتەتىن, تاۋدى جەر ەتەتىن, جەر بەتىندەگى تىرشىلىك اتاۋلىنى كۇيرەتەتىن جويقىن كۇش!» دەپ ايتتى.
سالتاناتتى شارادا مايدان شەبىندە جانىن پيدا ەتكەن جاۋىنگەرلەردى ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الىپ, وتان ءۇشىن وتقا ءتۇسىپ, جەڭىس سىيلاعان ارداگەرلەرگە تاعزىم ەتىلدى. سۇراپىل دا جويقىن سوعىستا قىرشىنىنان قيىلعان جاۋىنگەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە ماڭگى ساقتالاتىندىعىن كومپانياداعى جيىن تاعى دا دالەلدەدى. ولاردى اركەز ەسكە الىپ, رۋحىنا تاعزىم ەتۋ – كەيىنگى ۇرپاقتىڭ ەڭ باستى پارىزى ەكەنىنىڭ ايقىن مىسالى بولعان وسى كەزدەسۋدە اسكەري اندەر شىرقالىپ, مەرەكەلىك كونتسەرت ءوتتى.
ەلميرا ماتىباەۆا, «ەگەمەن قازاقستان».
سوناۋ 1941-45 جىلدارداعى اۋىرتپالىق پەن قايعى-قاسىرەتتىڭ ۋىتىن باسىپ, ءبىزدى بۇگىنگى بەيبىت كۇنگە جەتكىزگەن ەڭبەگى ەرەن ارداگەرلەرىمىزدى قانشالىقتى ۇلىقتاساق تا جاراسادى. بۇل تۇستا ولاردى جادىمىزدان وشىرمەي, سانامىزعا سىڭىرە وتىرىپ, ۇرپاققا ۇلگى ەتۋ – پارىز. سوندىقتان دا, وسى ورايدا جىل سايىن جوعارى دەڭگەيدە تويلانىپ, ەرەكشە ەسكەرىلىپ, ايرىقشا اتالىپ وتەتىن مەرەكەدە «قازمۇنايگاز» ۇك» اق ۇجىمى دا بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلەدى.
اتالعان كومپانيا ەلىمىزدىڭ باس قالاسى استانادا ۇلكەن مەرەكەلىك شارا وتكىزىپ, وندا بىرقاتار ارداگەرلەرىمىزدى شاقىرتىپ, ارنايى سىي-سياپات جاساپ, ولارعا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. جيىنعا 50-دەن استام ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى قاتىسىپ, سونىمەن قاتار, اتىراۋ وبلىسىنان مۇناي-گاز سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن سوعىس ارداگەرلەرى دە كەلدى. ولاردى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ تاسىمالداۋ جونىندەگى ورىنباسارى قايىرگەلدى قابىلدين, باسقارما توراعاسىنىڭ سەرۆيستىك جوبالار جونىندەگى ورىنباسارى نۇرتاس شمانوۆ, باسقارما توراعاسىنىڭ تەڭىز جانە جەكەلەگەن مۇناي-سەرۆيس جوبالارى جونىندەگى ورىنباسارى تيمۋر بيماعامبەتوۆ, ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ جانە ەڭبەكاقى تولەۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتور سەرىك ابدەنوۆ قۇتتىقتادى.
جيىندا ماگنيتوگورسك اسكەري ۋچيليششەسىنىڭ تۇلەگى, چەحوسلوۆاكيا مەن ۆەنگريا قالالارىن ازات ەتۋگە قاتىسۋشى, 120-جەكە گۆارديالىق پولكىنىڭ ۇشقىشى بولعان ارداگەر ءوتالى بالعىمباەۆ, 98-گۆارديالىق اۋە-دەسانت ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرى, بۋداپەشت, ۆەنا, پراگا ءۇشىن ۇرىستارعا قاتىسۋشى باعيت قۋانىشەۆ ءسوز سويلەدى.
مەرەكەلىك باسقوسۋدا ارداگەرلەر ءسوز سويلەپ, وزدەرىنە كورسەتىلگەن قوشەمەتكە العىستارىن جەتكىزىپ جاتتى. بۇگىنگى جەڭىستىڭ جەتپىس جىلدىق مەيرامىنا جەتكەنىنە, قازىرگى ۇرپاقتىڭ ءبىلىمدى دە پاتريوت بولىپ ءوسىپ جاتقاندىعىنا كۋا ەكەندىگىن ايتقان موسكۆا تۇبىندەگى جانە لەنينگراد قورعانىسى ۇرىستارىنا قاتىسقان ورىنعالي قاراساەۆ وسى كۇنگە شۇكىرشىلىك ءبىلدىردى.
سۇراپىل دا جويقىن سوعىستا قىرشىنىنان قيىلعان جاۋىنگەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە ماڭگى ساقتالادى. وسى تۇرعىدا ۇلتتىق كومپانيا بيىل دا يگى شارانىڭ ىسكە اسۋىنا ۇلەس قوستى. «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى «مۇنايشى» قورىمەن بىرلەسە وتىرىپ «جەتپىس جىل جەلبىرەيدى جەڭىس تۋى» اتتى جيناق شىعاردى. بۇگىنگى جيىندا تۇساۋكەسەرى وتكىزىلگەن اتالمىش كىتاپ مۇنايشىلاردىڭ اۋىر جىلدارداعى مايدان مەن ەڭبەك دالاسىنداعى ەرەن ەرلىگىن پاش ەتەدى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىندە ءبىرىنشى بولىپ ءسوز العان سەرىك ابدەنوۆ 1941-1945 جىلدار اراسىنداعى ۋاقىتتىڭ وڭاي ايتىلعانىمەن, وسىناۋ ءتورت جىل ىشىندە قانشاما قاسىرەت پەن قيىنشىلىقتىڭ بولىپ وتكەندىگىن اتاي كەلە, وسى ۋاقىتتا ادامزات تاريحىنا ءتان جاعدايدىڭ بولعاندىعىن جەتكىزدى. بولاشاق ۇرپاققا ماڭگىلىك ۇلگى بولار, وزىندىك ونەگەسىمەن قۇندى, باتىرلىعىمەن ەستە قالار ارداگەرلەرىمىزدىڭ كوزى تىرىسىندە ەرەكشە باعالانۋى قاجەت ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ءبىر كورىنىسى رەتىندە, «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى «مۇنايشى» قوعامدىق قورىمەن بىرلەسىپ «جەتپىس جىل جەلبىرەيدى جەڭىس تۋى» اتتى جيناق شىعارعاندىعىن كولدەنەڭ تارتتى. وسىناۋ مەرەكەلىك شارانىڭ بىردەن-ءبىر ماقساتى دا باتىرلارىمىزدى ۇلىقتاپ قانا قويماي, ولارعا ارنالعان كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكىزۋ بولعاندىعىن اتاپ كورسەتتى.
كەلەسى كەزەكتە جاڭا كىتاپتىڭ ءمان-مازمۇنىن اشىپ, ونداعى ەرەكشەلىكتەرمەن تانىستىرعان ن.ءا.ماراباەۆ اتىنداعى «مۇنايشى» قوعامدىق قورى اتقارۋشى ديرەكتورى سايلاۋ جىلقايداروۆ اتالعان كىتاپتى جازۋ بارىسىندا «سوعىس – باردى جوق ەتەتىن, تاۋدى جەر ەتەتىن, جەر بەتىندەگى تىرشىلىك اتاۋلىنى كۇيرەتەتىن جويقىن كۇش!» دەپ ايتتى.
سالتاناتتى شارادا مايدان شەبىندە جانىن پيدا ەتكەن جاۋىنگەرلەردى ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الىپ, وتان ءۇشىن وتقا ءتۇسىپ, جەڭىس سىيلاعان ارداگەرلەرگە تاعزىم ەتىلدى. سۇراپىل دا جويقىن سوعىستا قىرشىنىنان قيىلعان جاۋىنگەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە ماڭگى ساقتالاتىندىعىن كومپانياداعى جيىن تاعى دا دالەلدەدى. ولاردى اركەز ەسكە الىپ, رۋحىنا تاعزىم ەتۋ – كەيىنگى ۇرپاقتىڭ ەڭ باستى پارىزى ەكەنىنىڭ ايقىن مىسالى بولعان وسى كەزدەسۋدە اسكەري اندەر شىرقالىپ, مەرەكەلىك كونتسەرت ءوتتى.
ەلميرا ماتىباەۆا, «ەگەمەن قازاقستان».
