قۇقىقتىق ساۋات – قىلمىسقا توسقاۋىل

وكىنىشكە قاراي, ارامىزدا ەلدىڭ ىرىزدىعىن جەكە باسىنىڭ دۇنيەسىندەي كورىپ, مەملەكەتتىڭ قالتاسىنا قول سالاتىندار ءالى دە جەتىپ ارتىلادى. مۇنداي قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانداردىڭ ارە­كەتى ەل الدىندا اشكەرە بولىپ, زاڭ اياسىندا ءتيىستى جازاسىن الۋى كەرەك. ويتكەنى بۇل وقيعالار – وزگەگە ساباق. سونداي كەلەڭسىز جايتتىڭ ءبىرى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا كوزگە ءتۇستى.

وبلىستىق پروكۋراتۋرا تاياۋ كۇندەرى بيۋدجەت قاراجاتىن نەگىزسىز جۇمساۋعا تالپىنعان قىلمىستىق ارەكەتتىڭ الدىن الدى. اتاپ ايتقاندا, جىل باسىنان بەرى زاڭدى بەلشەسىنەن باسقان الدەكىمدەر 9 ملرد تەڭگە بيۋدجەت قارا­جاتىن قالتالارىنا باسقىسى كەلگەن. دەگەنمەن پروكۋراتۋرانىڭ ءتيىستى جۇمىسى ناتيجەسىندە بۇل ايلاكەرلىكتىڭ جولى كەسىلىپ, 121 ادام تارتىپتىك, 34 ادام اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى.

زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ باسىم بولىگى تاۋارلاردىڭ باعاسىن جوعارى قويۋ, ارتىق ءارى قاجەتسىز تاۋارلار, جۇمىس پەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋدى جوسپارلاۋ, بيۋدجەتتىك ءوتىنىمسىز نەگىزسىز قاراجاتتى ءبولۋ ارقىلى جاسالعان. وسىعان ۇقساس زاڭ بۇزۋشىلىق وبلىستىڭ بارلىق قالا مەن اۋدانىندا ورىن العان.

ال استانادا ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرىندەگى بەس ادامدى الداعان الاياق سوتتالدى. ول ء«بىزدىڭ بالالارعا اربالار» دەپ اتالاتىن «What’s App» توبىنا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان, پايدالانىلعان كرەسلو-اربالاردى ساتۋ تۋرالى اقپارات تاراتقان. جابىرلەنۋشىلەر حابارلاندىرۋعا نازار اۋدارىپ, كرەسلو-اربالاردى پوشتا ارقىلى جىبەرۋگە ۋادە بەرگەن الاياقتىڭ كارتاسىنا 40-تان 114 مىڭ تەڭگەگە دەيىن اقشا اۋدارىپتى. الايدا الاياقتىڭ ايلاسى ونى الىسقا اپارمادى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قولىنا تۇسكەننەن كەيىن كىناسىن مويىنداۋى, شىن جۇرەكتەن وكىنۋى جانە كەلتىرگەن زالالدى وتەۋى سياقتى جەڭىلدەتەتىن ءمان-جايدى ەسكەرە وتىرىپ, سوت ۇكىمىمەن ەر ادامعا پرو­باتسيالىق باقىلاۋ بەلگىلەنىپ, 2 جىل باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسى تاعايىن­دالدى. ۇكىم زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق.

الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى تاعى ءبىر قىلمىس, شىمكەنت قالاسىندا تىركە­لىپ وتىر. مۇندا قالا پروكۋراتۋ­راسى الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ تاعايىندالۋ زاڭدىلىعىنا جۇرگىزگەن تالداۋ ناتي­جەسىندە ۋ. ەسىمدى ازاماتتىڭ زاڭسىز ءىس-ارەكەتىن اشكەرەلەدى. تالداۋ بارىسىندا اتالعان ازامات جەكە كاسىپكەرلەردىڭ ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبا كىلت­تەرىن پايدالانىپ, جۇكتى ايەلدەردى كاسىپورىندارعا جالعان جۇمىسقا ورنا­لاستىرعانى انىقتالدى. ءارى قاراي ول جۇكتى ايەلدەردىڭ اتىنا زاڭسىز تۇردە الەۋمەتتىك تولەمدەردى راسىمدەپ, بەلگىلەنگەن قاراجاتتى ءوز قاجەتىنە جۇمساعان. زاڭسىز ارەكەت سالدارىنان مەملەكەتكە 217 ملن تەڭگە كولەمىندە شىعىن كەلتىرىلگەن. اتالعان فاكت بويىن­شا قك-ءتىڭ 190-بابى 4-بولىگىنە سايكەس قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ, شىمكەنت قالا­سى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنە ءارى قاراي تەرگەپ-تەكسەرۋ ءۇشىن جولداندى. قازىرگى ۋاقىتتا ءىستىڭ ءمان-جايىن تولىق انىقتاۋ ماقساتىندا تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

ەندى جاعىمدى جاڭالىقتارعا دا كەزەك بەرسەك. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن مەملەكەت قازىناسىنا قايتقان اكتيۆتەر ەلگە پايدالى ىسكە جۇمسالىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىر جارقىن مىسالى – باتىس قازاقستان وبلىسى سىرىم اۋدانىنىڭ بۇلدىرتى اۋىلىن­دا قايتارىلعان اكتيۆتەر ەسەبىنەن سالىنعان جاڭا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا.

جاڭا نىساننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان پروكۋرورى ەرشات كامبەتوۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى تىلەپبەرگەن قايىپوۆ, اۋدان اكىمى جۇماگەلدى باتىر­نيازوۆ, اۋىل تۇرعىندارى قاتىستى.

بۇعان دەيىن جەرگىلىكتى جۇرتقا مەدي­تسينالىق قىزمەت 1968 جىلى سالىنعان ەسكى امبۋلاتوريا عيماراتىندا كورسەتىلىپ كەلگەن. ۋاقىت وتە كەلە عيما­رات اپاتتى جاعدايعا جەتىپ, زاماناۋي تالاپتارعا ساي بولماي قالدى.

اۋىل حالقىنىڭ كوز قۋانىشىنا اينالعان جاڭا امبۋلاتوريا ءبىر اۋىسىمدا 40 ادامدى قابىلداي الادى ءارى تۇر­عىندارعا ساپالى ءارى دەر كەزىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. بۇل – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ مەن دەنساۋلىعىن نىعايتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام. مەديتسينالىق مەكەمە زاماناۋي قۇرال-جابدىقپەن تولىق قامتىلعان, پاتسيەنتتەردى قابىلداۋ­عا, پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ وتكىزۋگە قولايلى جاعداي جاسالعان.

جالپى, وڭىردە قايتارىلعان اكتيۆتەر ەسەبىنەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن سۋمەن جابدىقتاۋ سالالارىن قوسا العاندا, الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ مەن قايتا جاڭارتۋ جوبالارى بەلسەندى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.