ول قيىن دا كۇردەلى ماتەماتيكا ماماندىعىن, عىلىمىن تاڭداپ, قىرىق جىلداي تابان اۋدارتپاستان ۇستاز بولىپ كەلە جاتىر.
اتا-اناسى اسەكەڭدى ەڭبەكپەن تاربيەلەگەن. بىراق سونىڭ وزەگىندە ۇلت قۇندىلىقتارى تۇر. سول سەبەپتى پروفەسسور اسقار وينار ۇلى حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىن, دومبىرا مەن قوبىزدىڭ قاسيەتىن, بۇرىنعى-كەيىنگى اقىنداردى جاقسى بىلەدى. كۋراتور رەتىندە ماتەماتيك-ستۋدەنتتەر كۇشىمەن ابايدان مۇقاعاليعا دەيىنگى تۇلعالارعا ارنالعان ساحنالىق قويىلىم كورسەتكەن رۋحانياتشىل وقىتۋشى.
ول استى-ءۇستى تاريح ارال ءوڭىرىنىڭ شەك-شەتىن تەڭىز تولقىنى ايالاعان جاقسىقىلىش اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. مەكتەپ جاسىندا وقۋعا زەرەكتىگى سونشا, ء«بىلىم جانە ەڭبەك» جۋرنالى ماقالالارى مازمۇنىن تۇسىندە كورىپ, ءال-فارابي الەمىنە ەنۋدى ارمانداعان, عىلىم اكادەمياسى كىتاپحانالارىندا وتىرۋدى اڭساعان.
بۇرىنعى اتا-بابامىزدان بىزگە «اۋەلگى ءسوز – اعادان, ادەپتى ءسوز – ىنىدەن» دەگەن كەرەمەت ناقىل جەتكەن. بالا اسقاردى ماتەماتيكاعا ىنتالاندىرعان تۇلعا – تۋعان اعاسى, سول كەزدە عىلىم كانديداتى, قازىر ايگىلى اكادەميك رىسقۇل وينار ۇلى. ايتقانداي, راكەڭ 90-جىلدارى عىلىم اكادەمياسىندا «قازاق ءتىلىن عىلىم ءتىلى ەتەمىز» دەگەن وتانشىل اعارتۋ قوزعالىسىنىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردى. مىنە, كىشى وينار ۇلى بۇل ونەگەلى ءومىر مەكتەبىنەن دە ساتىمەن ءوتتى دەپ سانايمىز.
اسقار بايارىستان 1986 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن ءساتتى اياقتاپ, العاشقى جۇمىسىن تسەلينوگراد (كەيىن اقمولا) مەملەكەتتىك پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىندا وقىتۋشىسى بولىپ باستايدى. بۇدان سوڭ قازاق كسر عىلىم اكادەمياسى ماتەماتيكا جانە مەحانيكا يستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا تۇسەدى. مۇنى بىتىرگەن سوڭ, وقىتۋشىلىقتى, عىلىمي قىزمەتتى قاتار الىپ جۇرەدى. 1998 جىلى وسى ينستيتۋتتا «ماتەماتيكالىق تالداۋ» ماماندىعىنان ديسسەرتاتسيا قورعاپ, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دارەجەسىن الادى. عىلىم اكادەمياسىندا, الماتى اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا ۇزاق جىل ىستەپ, جوعارى اتتەستتاۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمىمەن دوتسەنت, پروفەسسور اتاقتارىن الدى. بۇل اتاقتارعا اسەكەڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا ماتەماتيكادان وقۋلىق پەن وقۋ قۇرالدارىن جازىپ, ۇلگىلى ءدارىس وقىپ قول جەتكىزگەنى ايان. وسىنداي يگى ىستەرىنىڭ ناتيجەسىندە «جوو ۇزدىك وقىتۋشىسى» گرانتىنا يە بولدى.
پروفەسسور اسقار بايارىستان 2012 جىلدان باستاپ ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جوعارى ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى. ستۋدەنت-ماگيسترانتتاردىڭ بىلىكتى تالىمگەرى, ونەگەلى ۇستازى.
كاسىبي ۇستانىمى – جاستاردى ماماندىققا ىنتالاندىرا ءبىلۋ, عىلىمعا قۇشتارلىعىن وياتۋ, ەڭ باستىسى, قاي جاعدايدا دا ادامشىلىقتى جوعارى قويۋ. عالىمعا كوپ قاجىر-قايرات, قاعيدات پەن تالاپ قاجەت. اسەكەڭ ءۇشىن ماتەماتيكا سالاسىنىڭ القالى جيىندارى – ەلەۋلى وي الاڭى. ول ءداستۇرلى حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەوريالىق, پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالارىنا قاتىسۋعا تىرىسادى.
ماتەماتيكا عىلىمىنىڭ جاڭالىقتارىنا ەرەكشە كوڭىل قوياتىن اسقار وينار ۇلى – 18 وقۋلىق پەن وقۋ ادىستەمەلىك قۇرالدىڭ (ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ادىستەمەلىك كوميسسيا شەشىمىمەن شىققان 6 وقۋلىق پەن وقۋ قۇرالىنىڭ), 45-تەن اسا عىلىمي ماقالانىڭ, سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق رەتسەنزيالانعان «Web of Science», «Scopus» جۋرنالدارىندا جارىق كورگەن 11 ەڭبەكتىڭ اۆتورى. عالىمنىڭ «جوعارى ماتەماتيكا. I ءبولىم», «جوعارى ماتەماتيكا. II ءبولىم», «سىزىقتىق الگەبرا جانە اناليتيكالىق گەومەتريا تەورياسى مەن ەسەپتەرى» (تەلاۆتورى ج.ىدىرىسوۆ), «شەكتەر جانە تۋىندىلار تەورياسى مەن ەسەپتەرى» (تەلاۆتورى د.ماتين), «انىقتالماعان جانە انىقتالعان ينتەگرالدار تەورياسى مەن ەسەپتەرى» (تەلاۆتورلارى ا.ابىلاەۆا, ل.الدىباەۆا), «كوپ اينىمالىدان تاۋەلدى فۋنكتسيانىڭ ديففەرەنتسيالدىق جانە ينتەگرالدىق ەسەپتەۋلەرى» (تەلاۆتورلارى م.الداي, م.ءىلياسوۆا), «ديففەرەنتسيالدىق تەڭدەۋلەر تەورياسى مەن ەسەپتەرى» (تەلاۆتورى ب.قوشانوۆ) سىندى وقۋلىقتارى وتاندىق جوعارى مەكتەپتىڭ وقۋ ۇدەرىسىندە كەڭىنەن پايدالانىلادى.
جوعارى مەكتەپتىڭ ەڭ ماڭىزدى تەتىگى – جاس تالاپتاردى عىلىمعا تارتۋ. بۇل جاعىنان اسقار وينار ۇلىنان ءدارىس العان ستۋدەنتتەرى جانە ماگيسترانتتاردى ەرەكشە ادىستەمەسىمەن عىلىمي جۇمىستارعا ىنتالاندىرا الادى. ولارعا جەتەكشىلىك ەتىپ, وڭ ناتيجەگە جەتۋىنە مۇرىندىق بولىپ ءجۇر. ارينە, بۇل جولدا عالىمنىڭ ءوزى ونەگە كورسەتۋگە ءتيىس. ول 2012 جىلدان بۇگىنگە دەيىن عىلىمي زەرتتەۋلەردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا بىرنەشە جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسىپ كەلەدى. بۇلار – وتاندىق ماتەماتيكا عىلىمىن حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرۋگە باعىتتالعان ىرگەلى زەرتتەۋلەر. عالىمنىڭ شەتەلدىك باسىلىمداردا جاريالانعان ەڭبەكتەرى ونى الەمدىك عىلىمي قاۋىمداستىققا تانىمال ەتتى.
قالاي دەگەندە دە پروفەسسور اسقار بايارىستان ارىپتەستەرىنەن وق بويى وزىق ەتەتىن قاسيەتى – ەلشىلدىگى مەن وتانشىلدىعى. جاسىنان اۋىز ادەبيەتى مەن كوركەم شىعارمالاردى جاتا-جاستانا وقىعاندىقتان, وسى بىلىگىن جاستارعا ۇيرەتۋدەن ايانبايدى. ەل كەلەشەگىنە, بۇگىنگى بۋىننىڭ تاعدىرىنا الاڭدايتىن اسەكەڭ ارقاشان فاكۋلتەت پەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قوعامدىق جۇمىستارىنىڭ جۋان ورتاسىندا جۇرەدى. جىل سايىن تاۋەلسىزدىك, رەسپۋبليكا كۇندەرىندە, ناۋرىز مەرەكەسىندە اسقار وينار ۇلىنىڭ ءارى ءداستۇرلى, ءارى كرەاتيۆتى ءىس-شارالارى ارىپتەستەرىن تاڭعالدىرادى.
«عالىم بولۋ – قيىن, بىراق ادام بولۋ – ودان دا قيىن» دەگەن دانالىق بار. ءبىلىم جۇيەسىندە ادامشىلىق قاسيەت ءجيى باعالانىپ, ونەگە تۇرىندە ۇستاز تاراپىنان ءسات سايىن كورىنۋى قاجەت. بۇگىندە ەل اعاسى جاسىنداعى پروفەسسور اسقار بايارىستان ادام بولۋ الىپپەسىن ءاربىر كۇن ماتەماتيكا دارىستەرىندە شاكىرتتەرىنە اقىلىمەن, ىسىمەن ۇيرەتىپ ءجۇر. مۇنى ۇستازدىق اسىل قاسيەت دەپ بىلەمىز.
مىرزاعالي وسپان,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى,
فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور
