سۋرەت اشىق دەرەككوزدەن الىندى
عالىمدار مانتيانىڭ 410–660 شاقىرىم تەرەڭدىگىندەگى جىنىستاردى زەرتتەي وتىرىپ, وسى قاباتتا سۋ ەلەمەنتتەرىنىڭ كوپ ەكەنىن انىقتاعان. الماز ىشىنەن تابىلعان رينگۆۋديت مينەرالى ولاردىڭ نەگىزگى دالەلى بولدى. ونىڭ قۇرامىندا ازداعان سۋ ەلەمەنتتەرى بار, ال مۇنداي مينەرال بۇكىل وتپەلى قاباتقا كەڭ تارالعان. دەمەك, جەر استىنداعى سۋ قورى مۇحيتتارداعى سۋدان دا كوپ بولۋى مۇمكىن. بىراق بۇل سۋ تامشى كۇيىندە ەمەس, كريستالل تورىندا بەرىك بايلانىسقان تۇردە ساقتالادى. زەرتتەۋشىلەر مۇنداي سۋ ەلەمەنتتەرى جانارتاۋ بەلسەندىلىگىنە, جىنىستاردىڭ بالقۋ تەمپەراتۋراسىنا جانە مانتيا قوزعالىسىنا اسەر ەتەدى دەيدى. ياعني كوزگە كورىنبەيتىن بۇل «جاسىرىن مۇحيت» جەردىڭ ىشكى تىنىسىن قالىپتاستىراتىن ماڭىزدى جۇيە سانالادى.
رامازان ورىنباسار,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى