بۇگىننىڭ وزىندە تسيفرلىق سەكتوردا 187 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى. ال ورتاشا ايلىق جالاقى 54 پايىزعا ءوسىپ, 673 مىڭ تەڭگەگە جەتكەن. بۇل تسيفرلار IT-سالاسىنا دەگەن سۇرانىستىڭ, باسەكەنىڭ, كادر تاپشىلىعىنىڭ ارتۋىنا تىكەلەي بايلانىستى.
قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋدا «Astana Hub» حالىقارالىق IT-ستارتاپتار تەحنوپاركى ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر. 2018 جىلى قۇرىلعان يننوۆاتسيالىق الاڭ بۇگىندە 1,5 مىڭنان استام كومپانيانى بىرىكتىرگەن, ولاردىڭ ۇشتەن بىرىنە جۋىعى – شەتەلدىك كومپانيا. تەحنوپارك قاتىسۋشىلارى ۇسىنعان شەشىمدەر مەن ستارتاپتار ەل ەكونوميكاسىنا 1,2 ترلن تەڭگەدەن استام تابىس اكەلگەن. كەيىنگى بەس جىلداعى ءوسىم 31 ەسە ارتقان. ال 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا IT-قىزمەتتەر ەكسپورتىنىڭ كولەمى 1,5 ملرد دوللارىنان استى.
بۇگىندە «Astana Hub» – 20 وڭىرلىك IT-حابتان تۇراتىن اۋقىمدى جەلى. كەيىنگى ەكى جىلدا وڭىرلەردە 2900-دەن استام ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 65 مىڭنان استام قاتىسۋشى قامتىلعان, 700-گە جۋىق ستارتاپ تانىستىرىلعان.
مامان دايارلاۋ ماسەلەسى دە مەملەكەت نازارىنان تىس قالعان جوق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان «Tech Orda» باعدارلاماسى. جوبا جەكەمەنشىك IT-مەكتەپتەردى قولداۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى جانە وقۋ اقىسىنىڭ ءبىر بولىگى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى. باعدارلاما اياسىندا 91 IT-مەكتەپتە 9 037 ستۋدەنت ءبىلىم العان. بيىل باعدارلاماعا 29 962 ءوتىنىم ءتۇسىپ, 2600-گە جۋىق قاتىسۋشىعا وقۋعا جولداما بەرىلگەن. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ادام كاپيتالىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ەلدىڭ تەحنولوگيالىق الەۋەتىن كۇشەيتۋ. جوباعا 18 بەن 45 جاس ارالىعىنداعى ەل ازاماتتارى قاتىسا الادى. ءار قاتىسۋشى وقۋ فورماتىنا قاراي مەملەكەتتەن ءبىلىم گرانتىن الۋ مۇمكىندىگىنە يە. وفلاين فورماتتا وقيتىندارعا 500 مىڭ تەڭگە, ال ونلاين نەمەسە ارالاس فورماتتا وقيتىندارعا 400 مىڭ تەڭگە كولەمىندە قارجىلاي قولداۋ بەرىلەدى. باعدارلاما اياسىندا قاتىسۋشى ءبىر جاعىنان ءوز بولاشاعىنا ينۆەستيتسيا جاسايدى, ەكىنشى جاعىنان ەلدىڭ تسيفرلاندىرۋ باعىتىنا ۇلەس قوسادى.
سونىمەن قاتار ەلىمىزدە العاش رەت «peer-to-peer» فورماتىنداعى جاساندى ينتەللەكت مەكتەبى – «Tomorrow School» اشىلدى. مۇندا قازاقستانمەن قاتار اقش, رەسەي, وزبەكستان, ازەربايجاننان كەلگەن 300-دەن استام ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. اشىلعاننان بەرى مەكتەپ 9 ىرىكتەۋ كەزەڭىن وتكىزىپ, 1276 ۇمىتكەردى قامتىعان, ال جالپى ءوتىنىم سانى 16 مىڭنان اسقان. جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان جاڭا باستامالاردىڭ ءبىرى – «TUMO» ورتالىعى. ورتالىقتا 12–18 جاس ارالىعىنداعى بالالار روبوتتەحنيكا, باعدارلامالاۋ, 3D-مودەلدەۋ, گرافيكالىق ديزاين جانە گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت سياقتى 11 باعىتتا زاماناۋي ءبىلىم الادى. ال كەيىنگى ءۇش جىلدا ەلىمىزدە 82 مىڭنان استام ادام اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىندا ءبىلىم الىپ شىققان. بۇل وتانداستارىمىزدىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن جانە ەڭبەك نارىعىنىڭ تەحنولوگيالىق باعىتقا بەيىمدەلىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
IT كادرلارىن دايارلاۋدا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دا ۇلەسى زور. حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتى مەن وڭىرلىك پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتتار ستۋدەنتتەرگە تەوريالىق ءبىلىم عانا ەمەس, پراكتيكالىق ماشىق تا ۇيرەتىپ كەلەدى. وقۋشىلار ناقتى جوبالارمەن جۇمىس ىستەپ, ستارتاپ ورتالىقتاردا تاجىريبە جيناقتايدى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن «Alem.ai» حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى قۇرىلدى. ول جوعارى تەحنولوگيالار سالاسىندا جاڭا بۋىن كوشباسشىلارىن تاربيەلەۋدى ماقسات ەتەدى.
حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, قازاقستان كەيىنگى جىلدارى تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا ايتارلىقتاي العا جىلجىدى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ «E-Government Development Index» رەيتينگىندە ەلىمىز 193 مەملەكەت اراسىندا 24-ورىندا تۇر. بۇل كورسەتكىش – مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم مەن قوعامنىڭ تسيفرلىق مادەنيەتىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن ايعاقتايدى. اسىرەسە ونلاين قىزمەت كورسەتۋ يندەكسى بويىنشا ەلىمىز الەمنىڭ ۇزدىك وندىعىنا كىردى. بۇل – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىن بارىنشا اشىق, جىلدام جانە قولجەتىمدى ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستىڭ ناتيجەسى.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 700-دەن استام مەملەكەتتىك قىزمەت ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلگەن. ازاماتتار «eGov.kz», «eOtinish.kz», «Digital Family Card», «Smart Astana» سياقتى پلاتفورمالار ارقىلى قاجەتتى قىزمەتتەردى بىرنەشە مينۋت ىشىندە الا الادى. قازىر قازاقستاندىقتاردىڭ 94 پايىزى ينتەرنەتتى بەلسەندى پايدالانادى, ال تسيفرلىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيى 87 پايىزدان استى. بۇل ءوز كەزەگىندە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرگە ەتەنە ەنگەنىن كورسەتەدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاننىڭ قارقىنى وڭىرلىك اۋقىمدا عانا ەمەس, جاھاندىق دەڭگەيدە دە ۇلگى بولارلىق تاجىريبە قالىپتاستىرىپ وتىر. ەندىگى ماقسات – وسى قارقىندى باسەڭدەتپەي, ءار وڭىردە IT-ءبىلىمدى دامىتۋ, جاستاردى يننوۆاتسياعا تارتۋ جانە ادام كاپيتالىن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باستى تىرەگىنە اينالدىرۋ.
