سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
PR جانە مەديا كاسىبي قاۋىمداستىعىنىڭ «سەنىم داعدارىسى – بۇل كوممۋنيكاتسيانىڭ جاڭا ءداۋىرى مە؟» پانەلدى سەسسياسىن جۇرگىزگەن PR-مامان, كوممۋنيكاتسيا سالاسىنىڭ ساراپشىسى اقەركە بەرلىبايدىڭ ايتۋىنشا, ءبىز قازىر سەنىم داعدارىسىنىڭ داۋىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز.
– سەنىم – قوعامنىڭ تۇراقتىلىعى مەن بىرلىگىنىڭ ولشەمى. سەنىم ازايعان جەردە جۇيە السىرەيدى, مەديا مەن ادامدار اراسىنداعى بايلانىس ۇزىلەدى. سوندىقتان ساراپشىلار جىل سايىن الەم ەلدەرىندەگى سەنىم دەڭگەيىن ولشەيدى. وكىنىشكە قاراي ناتيجە وزگەرمەي كەلەدى – جىل سايىن سەنىم كەمىپ بارادى. «Edelman Trust Barometer» دەرەگىنە قاراعاندا, الەمدەگى ورتاشا سەنىم دەڭگەيى 100 بالدىڭ ىشىندە – 56 عانا. قىزىعى, بيزنەسكە سەنىم بار, ال بيلىك پەن مەديا – ەڭ ءالسىز بۋىن. زەرتتەۋشىلەر مۇنى «رەنىش قوعامى» دەپ اتايدى. سەبەبى قاراپايىم: ءسوز بەن ءىستىڭ اراسى الشاق, اقپارات شۋلى, تەحنولوگيا جالعان بەينە جاساپ, ادام كوزگە دە سەنۋدەن قالدى. ال قوعام شىنايىلىقتى, ادامدىق ءۇندى ىزدەيدى, – دەدى ول.
ا.بەرلىبايدىڭ ايتۋىنشا, قازىر مەملەكەت باسشىسى ادىلدىك پەن زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋ ارقىلى قوعامداعى سەنىمنىڭ ىرگەسىن قايتا بەكىتۋگە باعىتتالعان جۇيەلى ساياسات جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇل ساياساتتىڭ وزەگى – اشىقتىق, ادىلدىك جانە جاۋاپكەرشىلىك. ءدال وسى قۇندىلىقتار ەل ىشىندەگى سەنىم مەن تۇراقتىلىقتىڭ جاڭا ولشەمىن قالىپتاستىرادى.
– ءبىزدىڭ, كوممۋنيكاتسيا مەن PR ماماندارىنىڭ مىندەتى – شىندىقتى جەتكىزۋ, شەشىمدى ءتۇسىندىرۋ, قوعاممەن بايلانىس ورناتۋ. بىراق سەنىم داعدارىسى ءبىزدى دە اينالىپ وتكەن جوق. سوندىقتان سەنىم بۇگىن ەڭ تاپشى كاپيتال بولىپ وتىر. ونى قالىپتاستىرۋعا جىلدار كەتەدى, جوعالتۋعا ءبىر-اق ءسات جەتكىلىكتى. سوندىقتان بۇگىنگى PR – جىلتىر يميدج ەمەس, سەنىمنىڭ ەكوجۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ جولى. باستىسى – ەلگە قىزمەت ەتىپ, حالىق سەنىمىنە يە بولۋ. قازىر زامان تىنىسى وزگەرىپ, PR دا جاڭا باعىت, جاڭا بەينە تاۋىپ جاتىر, – دەدى كوممۋنيكاتسيا سالاسىنىڭ ساراپشىسى.
بۇل سەسسيادا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى شىڭعىس الەكەشەۆ, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى جاننا ارىنبەكوۆا, «Freedom Ticketon» كومپانياسىنىڭ كوممۋنيكاتسيالار جونىندەگى ديرەكتورى ازامات اتاگەلدى مەن Lada.kz سايتىنىڭ باس مەنەدجەرى (ماڭعىستاۋ وبلىسى) باعلان ايداشوۆ قاتىسىپ, قوعامنىڭ بيلىك, جەكە بيزنەس, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى اراسىنداعى سەنىمىن تالقىلاپ, تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.
بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى بايلانىس پەن سەنىم كورسەتكىشىن حالىققا ەڭ جاقىن ورتا – وڭىرلەردەن كورۋگە بولاتىنىن ايتادى ماماندار. ا.بەرلىبايدىڭ پىكىرىنشە, ەلدىڭ تىنىسىن, ويىن, حالىقتىڭ كوڭىلىن ەڭ الدىمەن سول جاقتان اڭعارۋعا بولادى. وسى ورايدا الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى جاننا ارىنبەكوۆا حالىقپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ وتىرعانىن ايتادى. ول ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ ءوزى الەۋمەتتىك پاراقشا اشقان. سونداي-اق وڭىرگە قاراستى 9 اۋدان, 2 قالا دا وسىنداي جەلى ارقىلى حالىقتىڭ ماسەلەسىنە زەر سالىپ, ونى شەشۋگە اتسالىسىپ جاتىر.
– وڭىردە ءباسپاسوز حاتشىلارى تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. باق وكىلدەرىمەن ورتاق چات ارقىلى بايلانىستامىز. قازىر بلوگەرلەرمەن دە تىكەلەي بايلانىس ورناتتىق. قانداي دا ءبىر ماسەلە ورىن الا قالسا, الدىمەن اكىمدىككە حابارلانادى. Instagram, Facebook الەۋمەتتىك جەلىلەرىمەن قاتار Tiktok-تا دا پاراقشا اشتىق. مۇندا كوبىنە جاستار تىركەلگەن, ولاردىڭ دا پىكىرى, كوزقاراستارى ماڭىزدى. بۇل ەندى زامان تالابى بولىپ وتىر, جۇمىسىمىز وسى جەلىلەردەن كورىنەدى, – دەدى ءباسپاسوز حاتشىسى.
قازىر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا دا حالىقتىڭ سەنىمى ازايعانى بەلگىلى. ءىىم رەسمي وكىلى شىڭعىس الەكەشەۆ قازىر سەنىمنىڭ قۇنى قىمبات ەكەنىن ايتادى. ويتكەنى الەۋمەتتىك جەلىدە حالىق قازىر ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن قارالاپ, ءتۇرلى جازبا قالدىرىپ, ءتىپتى فوتو-ۆيدەو جاريالاپ جاتادى. وزگەلەرى بىردەن ءتۇرلى پىكىر جازىپ, قوعامدىق رەزونانس تۋدىرادى. ال ونىڭ انىق-قانىعىن بىلۋگە ءبىرشاما ۋاقىت كەتەدى. سوندىقتان قوعام مەن قۇقىق قورعاۋشىلار اراسىنداعى سەنىم تومەندەيتىنى – وسىدان.
تاعى ءبىر مىسال كەلتىرەتىن بولساق, قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا ەلىمىزدە «قايرات – رەال مادريد» فۋتبول كلۋبتارىنىڭ اراسىندا ويىن ءوتتى. جانكۇيەرلەر بيلەتكە قول جەتكىزە الماي, ءبىراز كەلىسپەۋشىلىك تۋىنداعان ەدى. «Freedom Ticketon» كومپانياسىنىڭ كوممۋنيكاتسيالار جونىندەگى ديرەكتورى ازامات اتاگەلدىنىڭ ايتۋىنشا, سۇرانىستىڭ شەكتەن تىس جوعارى بولىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن باق-تا قىزۋ تالقىلاۋ ءجۇرىپ كومپانياعا ءبىراز شاعىم تۇسكەن.
– بۇل جەردە حالىق «Freedom Ticketon»-نىڭ ۇيىمداستىرۋشى ەمەس, بيلەت ساتۋ سەرۆيسى رەتىندەگى ءرولىن تۇسىنبەدى. ولار بيلەت ساتۋ كەزىندەگى «اقاۋلارعا», كەزەك, ورىن جەتىسپەۋشىلىگىنە شاعىمداندى. ءبىر مەزەتتە جۇيەگە 1 ملن-نان اسا پايدالانۋشى كىرگەن. ال ويىن وتكەن ستاديوننىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, نەبارى 20 مىڭ كورەرمەنگە ارنالعان. ءبىز, ارينە, جەدەل ارەكەت ەتتىك. بيلەت ساتۋ كەزىندەگى رەسمي سۇرانىس دەرەكتەرىن جاريالادىق, – دەدى ۇيىمنىڭ كوممۋنيكاتسيالار جونىندەگى ديرەكتورى.
سونداي-اق ا.اتاگەلدى اقپارات كەڭىستىگىنە تاۋلىك بويى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, باق-پەن جەدەل جۇمىس جۇرگىزگەنىن, پرەسس-كونفەرەنتسيالار ۇيىمداستىرعانىن ايتادى. ءتىپتى ماتچقا ساتىلعان بيلەتتەردىڭ سانىن جاريالاپ, بيلەت قايتارۋ, وتەماقى تولەۋ سەكىلدى ماسەلەلەر قولعا الىنعان. وسىلايشا حالىقپەن تۇسىندىرمە جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلىپ, سەنىمدى ارتتىرعان.
ال ءسىم رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ەلىمىزگە 15 ملن تۋريست كەلگەن. بۇل حالىقارالىق قوعامداستىقتاردىڭ ەلىمىزگە دەگەن سەنىم كورسەتكىشى جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى.
– شىنى كەرەك, ديماش, يمانبەك سەكىلدى تالانتتارىمىزدى ەڭ العاش شەتەلدىكتەر باعالادى. قازىر ەلىمىزدى بارلىق الەم بىلەدى. سوندىقتان سەنىم الدىمەن ءوز حالقىمىزدىڭ اراسىندا ورناۋى كەرەك. ول ءۇشىن قازىر الەۋمەتتىك جەلىنى ۇتىمدى پايدالانۋ ماڭىزدى, – دەدى ءسىم وكىلى.
سونداي-اق نارىق, كونتەنت, مونەتازاتسيا, تسيفرلىق داۋىردەگى تەلەۆيزيانىڭ ترانسفورماتسياسى, جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى جۋرناليستيكانىڭ كۇرەسى سەكىلدى تاقىرىپتار تالقىلاندى.
