كەڭەس وتكىزگەن كەلەلى جيىن

كەشە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جانىنداعى مادەنيەت پەن ونەردى دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى «ميراس» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى العاشقى وتىرىسى ءوتىپ, وندا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى, ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جانە قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 20 جىلدىعى ءىس-شارالارىن اتاپ ءوتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كەڭەس توراعاسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ماۋلەن اشىمباەۆ جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا شەتەلدەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ مادەنيەتى مەن ءتىلىنىڭ دامۋىنا قازاقستان تاراپىنان قولداۋ كورسەتۋ ماسەلەلەرىن قاراۋ قولعا الىناتىنىن ايتتى. بۇل رەتتە شەتەلدەرگى قازاقتىڭ سانى 5 ميلليوننان اسادى دەگەن مالىمەتتەر كەلتىرىلىپ جۇرگەندىگىن ايتا كەتكەن ءجون. كەڭەس توراعاسى ءسوز رەتىندە سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى مەن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى نەندەي جۇمىستار اتقارۋدا دەگەن ماسەلەلەر كوتەرى­لەرىنەن دە حاباردار ەتە كەتتى. بۇ­دان كەيىن وتىرىس قازاق حاندى­عىنىڭ 550 جىلدىعىن, ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 70 جىل­دىعىن, قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­­سىنىڭ جانە قازاقستان كونستي­تۋ­تسياسىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ­گە قاتىستى ءىس-شارالار جوسپا­رى­نا قۇرىلعان باياندامالارعا ۇلاس­تى. الدىمەن ءسوز العان مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى عالىم احمەدياروۆ قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ وتۋگە سايكەس بىرقاتار شارالار اتقارىلعاندىعىنا كەڭىنەن توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 1465 جىلدى قازاق حاندىعىنىڭ رەسمي قۇرىلعان جىلى دەۋگە بولا­دى. سوندىقتان دا قازاق حاندى­عىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋدىڭ تۇجىرىمداماسى دايىندالدى. ايتۋلى داتانى اتاپ ءوتۋ ءۇش تۇ­جىرىمدامالىق نەگىزگە جۇيەلەنىپ وتىر. ءبىرىنشىسى – پاتريوتتىق نەگىز بولسا, مۇندا قازاقستان حالقىنىڭ وتانىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى كوزدەلگەن. ەكىنشىسى – اقپاراتتىق نەگىز. عىلىمي-كوپشىلىك باعدارلامالاردى, عىلىمي-تانىمدىق دەرەكتى في­لمدەردى, قازاق حالقىنىڭ جوعارى مادەنيەتى مەن ونەگەلى قاسيەتتەرى تۋرالى فيلمدەردى جاساپ, جەتەكشى ورتالىق تەلەارنالار ارقىلى تاراتۋ. ءۇشىنشىسى – عىلىمي نەگىز. قازاق حاندىعىن قۇرۋ پروبلەمالارىن زەرتتەۋ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. جانە دە عىلىمي كونفەرەنتسيالاردى ۇيىمداستىرۋ. ۆيتسە-مينيستر بۇل مەرەيتويدى وتكىزۋ قازاق تاريحىن وقۋعا ىنتا ارتتىرادى, قوعامنىڭ يدەيالىق, رۋحاني مادەنيەتى ازاماتتاردىڭ ساناسىندا پاتريوتتىق سەزىمدى بەكىتە تۇسەدى دەپ سەنەمىز دەگەن ويىمەن دە بولىسە كەتتى. جالپى, ۇكىمەت قاۋلىسىمەن مەرەيتويدى اتاپ ءوتۋدىڭ ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلسە, ونىمەن 103 شارا قامتىلعاندىعىن ايتا كەتكەن ءلازىم. نەگىزگى شارالار تاراز بەن استانا قالالارىندا وتپەك. تاراز قالاسىندا «ەۋرازيا بارىسى» اتتى قازاق كۇرەسىنەن تۋرنير وتەدى جانە ارحەولوگيالىق مۇراجاي اشىلىپ, ەتنومادەني قالاشىق سالىنادى دەپ كۇتىلۋدە. جالپى, تاراز قالاسىندا وتەتىن ءىس-شارالاردى جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرقانات مانجۋوۆ جان-جاقتى ايتىپ بەردى. قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ ءىس-شارالارىن وسى ۇيىمنىڭ وكىلى ءنازيپا ىدىرىسقىزى جان-جاقتى بايانداپ كەتتى. «قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىل­دىعىن اتاپ ءوتۋ اسسامبلەيانىڭ قۇ­رى­لىمدىق دەڭگەيدە تويلاناتىن تويى ەمەس, ەلىمىزدىڭ 20 جىلداعى جەتكەن جەتىستىكتەرىن پاش ەتۋ», دەدى ول ءوز سوزىندە. سون­دىقتان دا جىلدىڭ ماقساتى «مە­نىڭ ەلىم – ماڭگىلىك ەل» دەگەن تاقىرىپقا باعىتتالىپ وتىر. اتقا­رىلاتىن شارالاردىڭ نەگىزگى بولىگى «جيىرما ىزگىلىكتى ءىس» دەپ اتالسا, سول ىزگىلىكتى ءىستىڭ باس­تاۋى رەتىندە تۇركىستانداعى كيەلى قازان – تايقازان بىرقاتار وبلىس­تاردى ارالاپ تا كەتكەنى اۋىزعا الىندى. مىسالى, سونداي شارانىڭ بارىسىندا اقمولا وبلىسىندا 752 الەۋمەتتىك از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلارعا 17 ميلليون 170 مىڭ تەڭگەنىڭ كومەگى كورسەتىلىپتى. جيھاز, وتىن, كيىم نەمەسە تۇرمىستىق تەحنيكا اپەرۋ سياقتى يگى ىستەرمەن كورىنىس تاپقان. ەندى نەگىزگى جوسپار بويىنشا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححىى سەسسياسىنا دەيىن تايقازان بۇكىل قازاقستاندى ارالاپ, استاناعا جەتكىزىلۋى ءتيىس. جالپى, اسسامبلەيانىڭ 20 جىلدىعى ءار-ءتۇرلى ءىس-شارالارمەن ۇلاسىپ, جەلتوقسان ايىندا استانادا ءوزىنىڭ مارەسىنە جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇدان كەيىن ءسوز جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ بويىنشا قور­عانىس مينيسترلىگى تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس جونىندەگى دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, قارۋلى كۇشتەر باس شتابى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحامەدجان تالا­سوۆقا بەرىلدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ باستى شارا رەتىندە استانا قالا­سىندا 7 مامىردا وتەتىن اسكەري پاراد دەپ بەلگىلەنىپ وتىر. وندا قازىرگى زاماناۋي اسكەري تەحنيكالار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, تاريحي كورىنىستەر دە ورىن الماق. سونداي-اق, بۇل پارادقا سوعىس ارداگەرلەرى دە قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. پارادقا 5 مىڭعا تارتا جاۋىنگەر, 85 دانا اسكەري-اۋە تەحنيكاسى, 220 بروندى اۆتوتەحنيكا جۇمىلدىرىلارى دا اتالدى. سونىمەن قاتار, 7 مامىردا جەڭىس كۇنىنە جانە وتان قورعاۋشى كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك كونتسەرت وتەتىن بولادى. جانە دە 7 جانە 9 مامىر كۇندەرى استانا مەن الماتىدا وتشاشۋ جاسالادى دەپ كۇتىلۋدە. مىنە, وسىنداي باياندامالارعا ۇلاسقان وتىرىس بارىسىندا زيالى قاۋىمنىڭ بەلدى وكىلدەرى نۇرلان ورالازين, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, اكىم تارازي, ءسۇلتانالى بالعاباەۆ ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, بىرقاتار ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. باسقوسۋ بارىسىندا قازاقستان حالقى اس­سام­بلەياسى كەڭەسىنىڭ 2015 جىلى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ ءجو­نىن­­دەگى باستاماسىنا دا قولداۋ ءبىلدىرىلدى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».