ەكونوميكا • 05 قاراشا, 2025

داۋلەتىن «دامۋمەن» مولايتقان

50 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل ماۋسىم ايىندا «ورلەۋ» جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدار­لاماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى سۋبسيديا­لاۋ قۇرالىنا ءتيىمدى بالاما بولۋعا ءتيىس. سونداي-اق ءارى كاسىپكەرلەردىڭ قارجىنى كىدىرىسسىز الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. شارتتارى دا ىڭعايلى. مەرزىمى 10 جىلعا دەيىن. وسى ۋاقىت ىشىندە 12,6%-دىق مولشەرلەمە وزگەرمەيدى. الماتى قالاسىندا وسى باعدارلاما بويىنشا جىل باسىنان بەرى جالپى نەسيە سوماسى 56,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 114 جوبا قولداۋ تاپتى.

داۋلەتىن «دامۋمەن» مولايتقان

كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

جاقىندا «ورلەۋ» جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى ارقىلى بيزنەسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان الماتى ىرگەسىندەگى بىرنەشە زاۋىت­تا بولدىق. تەك «ورلەۋ» عانا ەمەس, «دامۋ» قورىنىڭ باعدار­لاما­سىنا قاتىسقان كاسىپكەر­لەردىڭ دە بيزنەس-كەيستەرىمەن تانىس­تىق. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى الماتى قالاسى بويىنشا وڭىر­لىك فيليالىنىڭ ديرەكتورى جان­دوس نۇرعازينوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك قولداۋ قۇرالدارى كاسىپكەرلەردىڭ دامۋىنا, جۇمىس ورىندارىن اشۋىنا, نارىقتاعى پوزيتسياسىن نىعايتۋعا سەپ بولادى. بۇل وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ تۇ­راقتىلىعىنا, ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەيدى ول.

ءبىز توقتاعان العاشقى نىسان ادسك نەمەسە الماتى جول قۇرىلىس كوم­پانياسى قازىرگى زامانعى جاب­دىقتارمەن جوعارى ساپالى تروتۋار پليتكالارىن, قابىرعا بلوكتا­رىن شىعارادى. بۇل كومپانيا نارىقتا ءوزىن بول­شەك, كوتەرمە تاپسىرىستاردىڭ سەنىم­دى جەتكىزۋشىسى رەتىندە تانىلعان.

2020 جىلى «دامۋ» قورى 4,2 ميلليون تەڭگە كەپىلدىگىمەن 25 ميل­ليون تەڭگە كولەمىندەگى اينالىم قاراجاتى نەسيەسى بويىن­شا پايىزدىق مولشەرلەمەنى 6 پايىزعا دەيىن سۋبسيديالادى. بۇگىن­دە كومپانيا جەرگىلىكتى تۇتى­نۋ­­شىلارعا جەكە تاپسىرىس بويىنشا دايىندالعان جوعارى ساپالى ونىمدەردى ۇسىنىپ وتىر.

كەيىنگى جىلدارى «الماتى جول قۇرىلىسى» كاسىپورنى ساتۋ نارى­عىن كەڭەيتىپ, كورشىلەس وبلىس­تار­عا ءونىم جەتكىزىپ, ءون­دى­رىس كولەمىن ايتارلىقتاي ۇل­عايت­­تى. جابدىقتار يتاليا مەن گەرمانيادان ساتىپ الىندى. ءبىر اۋىسىمدا 4 مىڭنان استام توسەنىش پەن 4 شاقىرىمنان استام جول جيەگى شىعارىلادى.

الماتىدا بۇرىن ءبىر عانا اسفالت زاۋىتى جۇمىس ىستەگەن. قازىر «ادسك» جشس اسفالت زاۋىتىن, ونىڭ ىشىندە سىيىمدىلىعى 1 مىڭ توننا بيتۋم, 700 توننا مينەرالدى ۇنتاق, 3 مىڭ توننا قيىرشىق تاس, مازۋت قويمالارىن, ەلەكتر ستانساسىن قامتيدى. باس ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى اركەن باراتوۆتىڭ ايتۋىنشا, كومپانيانىڭ تاريحى الماتى وبلىسى الەكسەەۆكا اۋىلىنداعى كارەردەن قيىرشىق تاس وندىرۋدەن باستالعان. قازىر اسفالت زاۋىتىندا 120 ءتۇرلى جول تاقتايشالارى, بەس-التى ءتۇرلى جول جيەگىنە قولدانىلاتىن قۇرىلىس ماتەريالدارى شىعارىلادى. سونداي-اق رەسەيدىڭ «ۋرالماش» زاۋىتىمەن 240 مىڭ دوللارعا كارەردى ازىرلەۋگە ارنايى جابدىقتار جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالعان. قازىر ادسك بىرنەشە زاۋىتتىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ وتىرعان ۇلكەن كومپانيالار توبىنا اينالدى. كومپانياعا قاراستى ەكى كارەر, 5 اسفالت زاۋىتى, ءبىر بيتۋم زاۋى­تى بار. سوڭعىسى, ازىرگە ەلىمىزدە جالعىز. جۇمىس ۇدەرىسى تولىق اۆتومات­تاندىرىلعان, بيتۋم قوسپا­سى ارنايى باعدارلاما بويىنشا دايىندالادى. بيتۋمعا قاجەت قوسپالاردىڭ ءبىرازى رەسەي مەن بەلورۋستان كەلەدى.

– بىزدە بيتۋم ماسەلەسى وتە كۇردە­لى, تولىق شەشىمىن تاپقان جوق. ىشكى نارىقتا كاسپي بيتۋمنان الامىز. بىراق ولار تولىق كولەمدە جەتكىزىپ بەرە الماعاندىقتان, يمپورتقا تاۋەلدىمىز, – دەيدى ا.باراتوۆ.

ونىڭ سوزىنشە, ادسك قازىرگى دەڭگەيمەن توقتاپ قالمايدى. بيز­نەس جوبا تاعى دا بىرنەشە زاۋىتپەن تولىققالى تۇر.

– الماتى مەن كورشىلەس وبلىس­تاردىڭ قاجەتتىلىگىن ءوز كۇشى­مىز­بەن قامتاماسىز ەتسەك دەيمىز. نا­رىقتىڭ وسى سەگمەنتىندە بىزگە يمپورت باسەكە بولا المايدى. ەندى بي­تۋم قۇرامىنا پايدالاناتىن كەيبىر قوسپارلاردى وزىمىزدە شىعارۋدى قولعا الامىز, – دەيدى باس ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى.

كەلەسى توقتاعان نىسان – «Qaz Package» جشس 2023 جىلعى 20 قاڭتاردا اشىلعان. بۇل كومپا­­نيا ەت, بالىق, كوكونىس جانە كونديتەر­لىك ونىمدەر سياقتى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن وراۋعا ارنالعان كوبىك­تەنگەن پوليستيرولدان (ۆپس) لوتوكتار وندىرۋگە ماماندانعان. سونداي-اق ءوز ونىمدەرى ءۇشىن پلاس­تيكالىق قاقپاقتار ۇسىنادى.

 كاسىپورىن ءارتۇرلى ۇلگىدەگى ەت سالعىش ىدىس پەن تەز دايىندالاتىن كەسپە تاباقشالارىنىڭ 19 ءتۇرىن وندىرەدى. ونىمدەردىڭ العاشقى سىناق پارتياسى بىلتىر جىلعى قازاندا شىعارىلدى. جوبانىڭ بىرەگەيلىگى: سۇرانىسقا يە قاپتاما ونىمدەرىن جەرگىلىكتى جەردە ءوندىرۋ ارقىلى يمپورتتىڭ ورنىن باسۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ. «Bank RBK» اق ارقىلى كومپانيا ينۆەستيتسياعا 580,5 ملن تەڭگە قارجى السا, «ۇلتتىق جوبا» باعدارلاماسى اياسىندا 100 ملن تەڭگەنى اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ ءۇشىن الدى. باعدارلاما شارتتارىنا سايكەس 21,75% پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ 13,75%-ىن قور سۋبسيديالايدى. سونداي-اق كومپانياعا 174,8 ملن تەڭگەگە قور كەپىلدىك تە بەردى.

باس ديرەكتور مۇحتار نۇرجىگى­توۆ­تىڭ ايتۋىنشا, سىرت كوزگە قارا­پايىم زات بولسا دا تاباقشالاردىڭ دايىندالۋ تاريحى ۇلكەن لوگيستي­كالىق تىزبەكتەن تۇرادى. ءبىر رەت پايدالانىلاتىن پلاستيكالىق ىدىستار وتاندىق نارىقتا بەرتىندە عانا پايدا بولعانىمەن, ونىمگە سۇرانىس جوعارى. بۇل تابيعي ماتەريالداردان جاسالعان بيولوگيالىق ىدىس. باس ديرەكتوردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءونىمنىڭ قۇرامىنداعى پوليستيرول قىتايدان, قىزىلدى-جاسىلدى ۇنتاق كۇيىندە جەتكىزىلەدى. ارنايى مامانداندىرىلعان زەرتحانا ونىڭ قۇرامىنىڭ تازالىعى تەكسەرىستەن وتكەن سوڭ ارنايى اۆتوماتتاندىرىلعان تسەحتا ءارتۇرلى ۇلگىدەگى ىدىستارعا اينالادى.

– نارىق كۇندەلىكتى قولداناتىن تاۋارلاردىڭ مۇمكىندىگىنە ەندى نازار اۋدارىپ جاتىر. بۇرىن ءونىمنىڭ وسى ءتۇرىنىڭ 100 پايىزى يمپورت بولسا, قازىر 40-50 پايىزى وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسىندە. پوليستيرول شيكىزاتىن دايىنداۋ ماسەلەسى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشىلسە, ءبىزدىڭ قامتيتىن ايماعىمىزدىڭ شەكاراسى ۇلعايادى, – دەيدى م. نۇرجىگىتوۆ.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار