كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىندا «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ باسقارما توراعاسى ءانۋار جانعوزين تەحنولوگيالىق شەشىمدەر ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانىمەن, باستى نازار ءاردايىم مۇعالىم تۇلعاسىنا اۋدارىلۋى ءتيىس ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
«وسى كۇنى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ بارلىق سالاعا جاپپاي ەنگىزىلىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. ەگەر ون جىل بۇرىن ءاربىر وقۋشىنىڭ جەكە تسيفرلىق رەپەتيتورى بولادى دەسە, كوپشىلىگىمىز سەنبەس ەدىك. ارينە, جاساندى زەردەنى جاتىرقاماۋىمىز كەرەك. بىراق جالعان اقپارات, اكادەميالىق ادالدىقتىڭ بۇزىلۋى, اۆتورلىق قۇقىق, زياتكەرلىك مەنشىك سىندى كولەڭكەلى تۇستارعا بەيجاي قاراۋعا بولمايدى. تەحنولوگيا دامىعان سايىن جي كۇندەلىكتى قايتالانىپ وتىراتىن جۇمىستاردى ءوز موينىنا الادى. سول سەبەپتى ادام ينتەللەكتىسىنىڭ ەرەكشەلىگى مەن قۇندىلىعى ودان سايىن ارتا تۇسپەك. زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك, بولاشاقتا سىني ءارى كرەاتيۆتى ويلانا الاتىن, نازارىن ءبىر نارسەگە شوعىرلاندىرا بىلەتىن تاباندى جاستار كوش باستايدى. ياعني قازىر مەكتەپتەر تەك ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, وسى قۇزىرەتتەردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋگە ءتيىس», دەدى ول.
باسقارما توراعاسىنىڭ سوزىنشە, جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن مەڭگەرۋ, دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەپ, تسيفرلىق قاۋىپسىزدىك قاعيداتتارىن ءتۇسىنۋ قازىر وقۋ مەن جازۋ سياقتى بازالىق قاجەتتىلىككە اينالدى.
«تەحنولوگيالار ءبىلىم جۇيەسىنە ءبىرشاما وزگەرىس اكەلىپ جاتىر, الايدا ولار ەشقاشان مۇعالىمدى الماستىرا المايدى. ادام ينتەللەكتىسى ەموتسيالار مەن ينتۋيتسياعا نەگىزدەلگەن, تاجىريبەلەر مەن سەزىمدەردى ەسكەرە وتىرىپ شەشىم قابىلدايدى. ال جاساندى ينتەللەكت تەك مالىمەتتەرگە سۇيەنەدى, ول ەموتسيانى, ەتيكانى تۇسىنبەيدى جانە جاڭا نارسەنى تەك بۇرىنعى مالىمەتتەر نەگىزىندە ۇيرەنەدى. سوندىقتان ءبىلىمنىڭ شىنايى ءمانىن اشاتىن – ادامنىڭ اقىلى مەن جۇرەك جىلۋى. نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى وقۋشىلاردىڭ ويلاۋ, سەزىنۋ جانە تەحنولوگيانى ءتيىمدى قولدانۋ قابىلەتتەرىن تەڭ دامىتۋعا ۇمتىلادى. ءبىزدىڭ ماقسات – جاساندى ينتەللەكت ادامدى ەمەس, ادام جاساندى ينتەللەكتىنى باسقاراتىن قوعام قالىپتاستىرۋ», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن NIS باسقارما توراعاسى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا كورمە ۇيىمداستىرىلدى. مۇندا شەتەلدەن جانە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 100-دەن اسا پەداگوگ وقۋشىلارمەن بىرگە ازىرلەگەن عىلىمي جوبالارىن تانىستىردى. سولاردىڭ ءبىرى – تۇركىستان قالاسىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ حيميا ءپانى مۇعالىمى توقتامىس نۇربولاتتىڭ جۇمىسى.
مۇعالىمنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى ءبىلىم سالاسىنىڭ باستى مىندەتى – وقۋشىنى اقپاراتتى جاي تۇتىنۋشى ەمەس, ونى دۇرىس وڭدەپ, سانالى قولدانا الاتىن تۇلعا رەتىندە قالىپتاستىرۋ.
«جاساندى ينتەللەكت – وسى كۇنى وقىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. بىراق وقۋشىلار تۇگىلى, مۇعالىمدەردىڭ ءوزى ونى تولىق مەڭگەرىپ كەتپەگەنىن اشىق ايتۋىمىز كەرەك. سوندىقتان جي-دى قالاي دۇرىس قولدانۋ كەرەكتىگىن ەڭ الدىمەن پەداگوگتەر ۇيرەنۋگە ءتيىس. ەگەر بالا جي-ءدى دايىن جاۋاپ الۋ ءۇشىن ەمەس, اقپاراتتى تالداپ, ءوز ويىن جۇيەلەۋگە, قابىلەتىن دامىتۋعا قولدانسا, ءبىز بۇل تەحنولوگيانىڭ يگىلىگىن كورگەن بولامىز. تاجىريبەمدە جاساندى ينتەللەكتىنى ساباق قۇرىلىمىن جوسپارلاۋ كەزىندە ءجيى قولدانامىن. ول بىزگە ۋاقىت ۇنەمدەۋگە, ادىستەمەنى جۇيەلەۋگە ەداۋىر كومەكتەسەدى. بيولوگيا جانە گەوگرافيا ءپانى مۇعالىمدەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ جۇرگىزگەن زەرتتەۋ جوبامىز دا تسيفرلىق قۇرالداردى قولدانۋعا نەگىزدەلدى. وقۋشىلار تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىنەن سۋ سىنامالارىن الىپ, ساپاسىن زەرتتەدى. جينالعان دەرەكتەرگە تسيفرلىق تالداۋ جاساپ, ناتيجەسىندە ەكولوگيالىق كارتا قۇردىق. مۇندا دا جي وقۋشىلارعا اقپاراتتى جۇيەلەۋ, سالىستىرۋ, ۆيزۋاليزاتسيا جاساۋعا كوپ كومەك كورسەتتى», دەدى توقتامىس نۇربولات.
كورمە بارىسىندا ەرەكشە كوزگە تۇسكەن جوبا – «Beım AI». اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي, ءار وقۋشىعا بەيىمدەلە بىلەتىن بۇل جاساندى ينتەللەكت ستارتابى قازىردىڭ وزىندە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىندە قولدانىلادى.
«BeımTech» كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرى اسەم باۋىرجاننىڭ ايتۋىنشا, پورتالدا وقۋ ماتەريالدارى ءۇش تىلدە قولجەتىمدى: قازاقشا, ورىسشا جانە اعىلشىنشا. قازىردە اتالعان جۇيەگە 7-9-سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان فيزيكا, حيميا, بيولوگيا جانە ماتەماتيكا پاندەرى ەنگىزىلگەن.
«الداعى ۋاقىتتا باسقا پاندەردى دە, سونداي-اق 10-12-سىنىپتارعا ارنالعان ماتەريالداردى قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ جۇيەنىڭ ەڭ ۇلكەن ارتىقشىلىعى – بەيىمدەلگەن وقىتۋ. ياعني جاساندى ينتەللەكت ءار وقۋشىنىڭ قابىلەتى مەن دەڭگەيىنە قاراي جەكە وقۋ باعدارلاماسىن ۇسىنادى. ادەتتە قالاي؟ سىنىپتا ءبىر مۇعالىم بولادى, بارلىعىنىڭ وقۋلىقتارى بىردەي, ستاندارتتى باعدارلاماسى بار. مۇعالىمنىڭ بارلىعىنا بىردەي نازار اۋدارۋعا ۋاقىتى جوق. سونىڭ سالدارىنان كەيبىر ءبىلىم الۋشىلار وقۋ باعدارلاماسىنان قالىپ قويىپ جاتادى. ءبىزدىڭ جوبانىڭ تۇجىرىمداماسى الەۋمەتتىك جەلى ستيلىنە نەگىزدەلگەن. ياعني وقۋشى كەز كەلگەن ۋاقىتتا كىرىپ, قىسقاشا پوست ارقىلى دا, تولىق وقۋ ماتەريالى ارقىلى دا ءبىلىم الا الادى. ماتەريالدار «Arizona State University»-مەن بىرلەسە ازىرلەنگەن. بۇل وقۋ ۇدەرىسىن جەڭىل ءارى جىلدام مەڭگەرۋگە كومەكتەسەدى. مىسالى, وقۋشى ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى كىرىپ, قىزىقتى بەينەجازبانى كورىپ, تومەندەگى جاتتىعۋلاردى ورىندايدى. سوڭىندا «تاقىرىپ بويىنشا باعالاۋ» ارقىلى ءوز ءبىلىمىن تەكسەرە الادى. مۇعالىم وقۋشىنىڭ ناتيجەسىن كورىپ, قانداي جەردە قاتە جىبەرگەنىن باقىلاپ وتىرادى», دەدى اسەم باۋىرجان.
ەكى كۇنگە سوزىلعان كونفەرەنتسيا بارىسىندا مۇعالىمدەر كورمەدەن بولەك, جاساندى ينتەللەكت تاقىرىبىن ارقاۋ ەتكەن پلەنارلىق وتىرىستارعا, ءتۇرلى سەكتسيالارعا, ساراپتامالىق پىكىرتالاستارعا قاتىستى.
