اسىرەسە جاز ماۋسىمىندا بۇل جەرلەرگە كەلەتىن ادام قاراسى قالىڭ. وعان قوسا ايگىلى حان ءتاڭىرى شىڭىنىڭ ەتەگى مەن شالكودە, قارقارا جايلاۋىنا, ودان ءارى ىستىقكولگە قاتىنايتىن تۋريستەر دە از ەمەس. وسى تۇرعىدا الماتى وبلىسىندا تاۋ ءتۋريزمىن قالىپتى دامىتۋ ىسىندە اتالعان جەرلەرگە جەتكىزەر كۇرە جولداردىڭ جاسالۋى اسا ماڭىزدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەرگىلىكتى جولداردىڭ كەمىندە 95%-ىن جاقسارتۋدى تاپسىردى. «اۆتوجول قۇرىلىسىنا, سونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى جولداردىڭ ساپاسىنا باسا ءمان بەرۋ كەرەك. بيۋدجەتتەن قىرۋار قارجى بولىنسە دە, بۇل ماسەلە ءالى شەشىم تاپپاي وتىر. ۇكىمەت بۇل ماسەلەنى تىكەلەي باقىلاۋعا السىن», دەپ اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق بيىلعى جولداۋىندا: «مەن شىلدە ايىندا تۋريستىك جەرلەردىڭ بارلىعىن رەتكە كەلتىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردىم. بۇل جۇمىس جەكە باقىلاۋىمدا. جۇرت ءجيى باراتىن دەمالىس ورىندارىنان بولەك, بولاشاعى زور باسقا دا باعىتتاردىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. وسى ورايدا, الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنداعى تاۋ ءتۋريزمى مەن تاۋ شاڭعىسى تۋريزمىنە ارنايى توقتالعىم كەلەدى. قازىرگى بۇل باعىتتاعى ەڭ وزەكتى ماسەلە – زاماناۋي ينفراقۇرىلىم سالۋ. ەگەر وسى مىندەتتى ويداعىداي ورىنداساق, ەلىمىزدىڭ كۋرورتتارى جەر جۇزىنە تانىلىپ, قازاقستاننىڭ بەتكە ۇستار ۇلتتىق برەندى بولماق», دەپ قوسىمشا پىسىقتادى.
پرەزيدەنت تاپسىرماسى بۇگىندە الماتى وبلىسىندا قارقىندى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل ءوڭىردىڭ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدارىنىڭ 247 شاقىرىمىندا ورتاشا جوندەۋ, ونىڭ ىشىندە رايىمبەك, كەگەن, ۇيعىر اۋداندارىندا 200 شاقىرىم جولدا جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. جوبانىڭ جالپى قۇنى 23 ملرد تەڭگەنىڭ كولەمىن قۇرايدى. ءتۋريزمى مەن تىرشىلىگى قايناعان وبلىستاعى جول ساپاسىنىڭ جاقسارۋى تاۋلى ولكە تۇرعىندارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن تۇرلەندىرىپ, كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتىپ, ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرا تۇسەدى. سونداي-اق تاۋلى ايماقتا ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءورىس الۋىنا دا وڭ ىقپال ەتەدى.
جول جوندەۋ جۇمىستارىنا كەلەر بولساق, بۇگىندە تاۋلى ولكەنىڭ تاڭعاجايىبى – كولساي كولدەرىنە جەتكىزەتىن جالاعاش-ساتى اۆتوموبيل جولىنداعى جوندەۋدەن وتكەن ەڭ سوڭعى ۋچاسكەسى 18 بەن 24 شاقىرىم ارالىعىندا اسفالت توسەۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالىپ, تاقتايداي تەگىس جول ەل يگىلىگىنە بەرىلدى.
– وسى ارالىقتا ءۇش شاقىرىم ەسكى جول بولعان. بىلتىر حالىقتىڭ سۇراۋى, اكىمدىكتىڭ ءوتىنىمى نەگىزىندە جوندەۋدى قولعا الدىق. الايدا گەودەزيالىق زەرتتەۋ بارىسىندا جولدى جىلجىتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. سەبەبى تاۋلى ايماق بولعاندىقتان, جولعا لاي سۋ جينالىپ, تەز توزدىرىپ جىبەرەدى. وسىنى ەسكەرىپ, جولدى ءۇش شاقىرىمعا سوزىپ, جىلجىتتىق. جوندەۋ جۇمىستارى بيىل مامىر ايىندا باستالعان ەدى, بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتاپ وتىرمىز», – دەدى «قازاۆتوجول» ۇك الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ ءبولىم باسشىسى دوسبول تەپىشەۆ.
كولسايعا جىل باسىنان بەرى 450 مىڭنان اسا تۋريست كەلگەن. بۇل ءوز كەزەگىندە جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تابىس كوزىن ەسەلەۋگە سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر.
– تاۋلى ايماقتىڭ حالقى تۋريزممەن كۇن كورىپ وتىر. كولساي مەن قايىڭدىعا عانا ەمەس, جەر ءجانناتتى ورتا, شەت مەركىگە جاڭا باعىتتار اشىلىپ جاتىر. جول قۇرىلىسى اياقتالسا, جاسىل كىلەمدەي قۇلپىرعان سول باعىتتارعا كەلەتىن تۋريستەر كوبەيىپ, ءورىسىمىز كەڭەيەدى دەپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ كاسىپتىڭ بارلىعى دا جول ارقىلى جۇزەگە اسادى. وڭىرىمىزگە كەلگەن ءاربىر ءتۋريستىڭ جول اماندىعى اسا ماڭىزدى», – دەيدى اۋىل كاسىپكەرى مەيىربەك تۇرلىقوجاەۆ.
اقباس شىڭدارى الىستان «مەن مۇندالايتىن» تاۋلى ولكەگە الىپ باراتىن كەگەن-نارىنقول رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاسجولىندا دا جوندەۋ جۇمىستارى باستالعالى بەرى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. ويتكەنى بۇل ارالىقتاعى جولداردىڭ جوندەۋ كورمەگەنىنە جارتى عاسىرعا جۋىقتاعان. جەرگىلىكتى جۇرت «قۇراق كورپە» اتاپ كەتكەن قىرىق جاماۋ جولدىڭ ازابى اۋدان جۇرتشىلىعىن ابدەن قاجىتقان ەدى. ەندى مىنە, جولدىڭ تەگىستەلە باستاعانى جولاۋشىلاردىڭ كوڭىلىن كوككە ءبىر كوتەرىپ تاستاعانداي. بيىل ۇزىندىعى 74 شاقىرىمدى قۇرايتىن تاس جول جاڭعىرتىلىپ جاتىر. قازىر 15 شاقىرىمنىڭ نەگىزگى, 14 شاقىرىم جابىننىڭ تومەنگى قاباتى سالىنعان. قالعان بولىگىندە دە جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر.
– وسى جوباعا 50-دەن استام تەحنيكا مەن 70-تەن اسا ادام جۇمىلدىرىلعان. جۇمىس كەستەگە ساي جۇزەگە اسىرىلادى. جىل اياعىنا دەيىن 47 شاقىرىمنىڭ جارتىسىنا اسفالت توسەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى قۇنى 7,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جوبا ەكى جىلعا بەكىتىلگەن. كەلەر جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن حالىق يگىلىگىنە بەرىلەدى, – دەيدى جوبا جەتەكشىسى قانات ابىلقايىروۆ.
بۇل يگىلىكتى ىسكە ەڭ الدىمەن تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى قۋانىپ ءجۇر. شۇرىق تەسىك جولدان كولىكتەرى ب ۇلىنۋمەن قاتار, قايعىلى جاعدايعا دۋشار ەتكەن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ دا جيىلەگەنىن وكىنىشپەن ەسكە الىپ, «جول ساپاسى جاقسارسا قيىندىق اتاۋلىدان قۇتىلار كۇن جاقىنداي تۇسەر» دەگەن ۇمىتتە.
«ىستىق سۋىمەن» ايگىلى قارادالا وڭىرىندە دە 85 شاقىرىم كۇرەجولدا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. جوبا قۇنى – 8 ملرد تەڭگە. نىسانداعى جۇمىسقا 50 جۇمىسشى, 40 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان.
– قازىر ۇيعىر اۋدانىندا ەكى ۋچاسكەدە جول قۇرىلىسى قارقىن العان. كوكپەك-شونجى باعىتىندا 43 شاقىرىم, شونجىدان جاركەنتكە قاراي بەتون جولعا دەيىن 42 شاقىرىم جول جاسالىپ جاتىر. جۇمىسقا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ 40%-ى تارتىلدى. جول جوندەۋ جۇمىسى كۇن سۋىتقانشا جالعاسادى. قالعانى كەلەر جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اياقتالادى», – دەيدى د.تەپىشەۆ.
ايتا كەتەلىك, «قازاۆتوجول» ۇك الماتى وبلىسىنداعى فيليالى الماتى وبلىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن جوندەۋمەن, كۇتىپ ۇستاۋمەن اينالىسادى. قازىردە فيليالعا قارايتىن وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق جولدار جەلىسىنىڭ ۇزىندىعى – 1 734 شاقىرىم. ونىڭ 681 شاقىرىمى 1-ساناتتاعى جول, 328 شاقىرىمىنا تسەمەنتبەتوندى جابىنى توسەلگەن.
الماتى وبلىسى
