قازىردە قاراجال قالاسى مەن ودان جەتپىس شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان جايرەم كەنتىندە تۇرعىنداردىڭ ءومىر سۇرۋىنە بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالىپ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ينفراقۇرىلىم دامىتۋعا جىل سايىن قوماقتى قاراجات بولىنەدى. قالاىشىلىك, كەنتىشىلىك جولداردىڭ جاعدايى ءبىرشاما جاقسى, 75%-دى قۇرايدى. حالىق اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قاراجال قالاسىنداعى كارىز جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جوسپارعا ساي جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 3 ملرد 580 ملن تەڭگەدەن اسادى. قۇرىلىس جۇمىستارىن «اگس-پلاست» جشس اتقارىپ جاتىر. تەحنيكالىق قاداعالاۋشى – «اسەم-قۇرىلىس-قىزىلوردا» جشس, اۆتورلىق قاداعالاۋشى – «Jetisu Project» جشس. جۇمىس اياقتالۋعا جاقىن. بارلىعى 491 كارىز قۇدىعى ورناتىلىپ, 27 شاقىرىمنان استام كارىز جەلىسى سالىندى. شامامەن التى شاقىرىمى قالدى. سونداي-اق بيولوگيالىق, مەحانيكالىق تازالاۋ قوندىرعىسى (كوس) ورناتىلىپ, جابدىقتاردى مونتاجداۋ كەزەڭىندە تۇر.
وبلىس ورتالىعى جەزقازعان, سونداي-اق قاراعاندى قالالارىنا جولاۋشىلار تاسىمالى تۇراقتى جولعا قويىلعان. قالا, كەنتىشىلىك تاسىمال الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ءۇش مارشرۋتپەن قامتىلعان. اقتاي, ستانتسيوننىي شاعىن اۋداندارىنىڭ حالقىن ءموبيلدى بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەكى انتەننالىق-ماچتالى ستانسا ورناتىلىپ, بۇگىندە «كارتەل» جشس جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. قالادا «بيلاين», «التەل», «تەلە-2» وپەراتورلارى قىزمەت ەتەدى. ينتەرنەت قىزمەتىن «قازاقتەلەكوم» اق, «ترانستەلەكوم» جشس كورسەتەدى.
قالا مەن كەنتتى اباتتاندىرۋ جۇمىستارى باستى نازاردا. جايرەم كەنتىندە اساتوۆ كوشەسىندەگى ساياباق, قاراجال قالاسىندا تاۋەلسىزدىك كوشەسىندەگى ساياباق اباتتاندىرىلدى.
جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا بيىل قالا مەن كەنت اۋماعىندا التى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەرگە, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەر تارتىلىپ جاتىر. قاراجال قالاسىندا 25, 12-شاعىن اۋداندارىنداعى كوپقاباتتى ۇيلەرگە جىلۋ, سۋ, ەلەكتر, كارىز جۇيەلەرى جۇرگىزىلىپ, مودۋلدىك قازاندىقتار ورناتىلدى. جوبالاردىڭ ورتاشا دايىندىق دەڭگەيى – 80%.
سونىمەن قاتار قالا مەن كەنتتە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان جاڭا ينجەنەرلىك جەلىلەر, جول, سۋ, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرى تارتىلىپ جاتىر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار تۇراقتى باقىلاۋعا الىنعان. جوبالار تولىق ىسكە اسقاندا, جۇزدەگەن وتباسىنا جاڭا جەر تەلىمدەرى بەرىلىپ, تۇرعىن ءۇي سالۋعا جاعداي جاسالادى.
تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا كەيىنگى ءتورت جىلدا قاراجال قالاسىندا 25-شاعىن اۋدانداعى 4, 22, 15-ۇيلەر, تاۋەلسىزدىك كوشەسىندەگى 12-ءۇي, كەنشىلەر كوشەسىندەگى 37-ءۇي مەكەنجايىندا ورنالاسقان بەس ءۇي قالپىنا كەلتىرىلىپ, تۇرعىندار قونىستاندى. تاۋەلسىزدىك كوشەسىندەگى 12-ۇيدەگى پاتەرلەر كەزەكتە تۇرعاندارعا ءبولىنىپ بەرىلەدى. 2024–2025 جىلدار ارالىعىندا 130 پاتەر ساتىپ الىنىپ, تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا تابىستالدى.
قاراجال قالاسى مەن جايرەم كەنتىنىڭ كوشەلەرىن جارىقتاندىرۋ, باعاندار ورناتۋ جۇمىسىندا ىركىلىس جوق. جارىقتاندىرۋ باعاندارىنىڭ سانى 1 064 دانانى قۇرايدى. بيىل 25 ملن تەڭگەگە 94 باعان ورناتىلدى. ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانسالاردىڭ جاي-كۇيىن ەسكەرە وتىرىپ, ەندىگى كەزەكتە قوسالقى ستانسالار ورناتىلىپ, كوشە جارىعىنىڭ ەلەكتر جۇيەلەرى مەن باعاندارىن كۇتىپ ۇستاۋ جۇمىستارى باقىلاۋدا بولادى.
تۇرعىنداردى ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسى 2018 جىلدان باستالىپ, وتكەن جىلى اقتاي اۋىلىنىڭ سۋ جەلىسى ىسكە قوسىلىپ, اۋقىمدى جۇمىس اياقتالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قاراجال–جايرەم ءوڭىرىنىڭ حالقى 100% ساپالى اۋىزسۋىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
قاراجال قالاسى مەن جايرەم كەنتىن گازداندىرۋ جوباسى 036 «گازترانسپورتتىق جۇيەنى دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 17,9 ملرد تەڭگە, تاپسىرىس بەرۋشى – وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى. قۇرىلىس جۇمىستارىنا جاۋاپتى – ء«اليا-سەرۆيس» جشس. قۇرىلىس ءساۋىر ايىندا باستالدى. قازىردە جوبانىڭ بيىلعا جوسپارلانعان جۇمىسى تولىق ورىندالدى. «جايرەم–قاراجال» باعىتىندا 25,6 كم, جايرەم كەنتى مەن «گرە», «ساياجاي» شاعىن اۋداندارىندا 32 كم گاز جەلىسى تارتىلىپ, بارلىعى 57,8 كم قۇبىر سالىندى. ءالى دە قوسىمشا 5 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى قاجەت, سەبەبى مەردىگەر ۇيىم جوسپاردان ارتىق 1,6 ملرد تەڭگەگە جۇمىس ورىنداعان.
– «قاراجال–اتاسۋ» اۆتوجولى 2025 جىلعى ماۋسىمدا وبلىستىق كوممۋنالدىق مەنشىكتەن رەسپۋبليكالىق مەنشىككە بەرىلدى. 2025 جىلعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 798,7 مىڭ تەڭگە قاراجات ءبولىندى. قازىر 28 شاقىرىم جولدىڭ 19 شاقىرىم بەتكى قاباتىنا اسفالتبەتون توسەلدى. قالعان توعىز شاقىرىمدا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. كوپىردىڭ قۇرىلىس جۇمىسى تولىق اياقتالعان. بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە قارجىلاندىرۋدى 2,0 ملرد-قا دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. جۇمىس كەلەر جىلى اياقتالادى دەگەن سەنىمدەمىز. وسى جۇمىستارعا 3,7 ملرد تەڭگە جوسپارلاندى, – دەيدى قاراجال قالاسىنىڭ اكىمى ايقىن ەلەۋسىزوۆ.
«قاراجال–قىلىش» اۆتوجولىنىڭ ۇزىندىعى – 13 شاقىرىم. ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ شارتتى قۇنى 909 667,4 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. قارجىنىڭ 281 863,0 مىڭ تەڭگەسى وبلىستىق بيۋدجەتتەن, 627 804,4 مىڭ تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ءبولىندى. ناتيجەسىندە, 13 شاقىرىم جول تولىق جوندەلدى.
الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىساندارعا كەلسەك, بيىل قاراجال قالاسىندا كوپفۋنكتسيونالدى ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى بەلگىلەنگەن كەستەگە ساي جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ەكىقاباتتى زاماناۋي عيماراتتا 200 ورىندىق ءماجىلىس زالى, ونەر مەكتەبى (مۋزىكا, بەينەلەۋ, حورەوگرافيا باعىتتارى), سونداي-اق بالالار شىعارماشىلىعى مەن روبوتتەحنيكا ۇيىرمەلەرى اشىلاتىن بولادى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 1,6 ملرد تەڭگە, قۇرىلىس جۇمىستارىن «استانا پرەميۋم قۇرىلىس» جشس جۇرگىزىپ جاتىر. بيىلعا بولىنگەن 280 ملن تەڭگە تولىق يگەرىلىپ, ىرگەتاس قۇيۋ جۇمىستارى ورىندالدى. قالعان جۇمىستاردى جالعاستىرۋعا 1,28 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى قاجەت. وسى باعىتتا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر.
بيىل مۇز ايدىنىنىڭ قۇرىلىسى دا باستالدى. جوبادا بىرقاباتتى عيمارات سالۋ, مۇز ايدىنىن, كيىم اۋىستىرۋ, جۋىناتىن بولمەلەردى, اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق ورىندارىن جابدىقتاۋ كوزدەلگەن. ايدىننىڭ جابىندىسى – سينتەتيكالىق مۇز, بۇل جىل بويى پايدالانۋ مەن تومەن تەحنيكالىق شىعىندى قامتاماسىز ەتەدى. مەردىگەر – «استانا پرەميۋم قۇرىلىس» جشس. جوبانىڭ قۇنى – 758,2 ملن تەڭگە.
ستانتسيوننىي شاعىن اۋدانىنداعى جاڭا مەكتەپ نىسانىن مەردىگەر مەكەمە جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ءبىتىرۋدى كوزدەپ وتىر.
تەمىرجول ۆوكزالى عيماراتىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارىنا تاپسىرىس بەرۋشى – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق, مەردىگەر – «استانا پرەميۋم قۇرىلىس» جشس, تەحنيكالىق قاداعالاۋشى – «نۇرايسەرۆيس» جشس. بولشەكتەۋ جۇمىستارى 100% اياقتالعان, ىشكى قابىرعالاردى قالاۋ 80%, پاراپەت ورناتۋ 75%, كىرەبەرىس اركالارىن مونتاجداۋ 50% دەڭگەيىندە. سىرتقى قاپتاۋ, شاتىر جابۋ جۇمىستارى جەلتوقسان ايىندا اياقتالادى, ىشكى ارلەۋ مەن اباتتاندىرۋ جۇمىستارى 2026 جىلى جالعاسادى.
جالپى, قالا مەن كەنتتە بارلىق نىسان جونىندەگى جۇمىس بەلگىلەنگەن جوسپارعا ساي جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ۇلىتاۋ وبلىسى
