كەمەڭگەر اۋىلىندا وتكەن فورۋم اياسىندا الدىمەن وبلىس اۋىلدارىنان جينالعان كاسىپكەر ايەلدەردىڭ قولىنان شىققان ونىمدەر كورمەسى ءوتتى. ەكولوگيالىق تازا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى, قولدان جاسالعان تۇرمىستىق بۇيىمدار, قولونەر ۇلگىلەرى فورۋم قاتىسۋشىلارىنىڭ ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ, كورمە الاڭى ايەل كاسىپكەرلەرگە وزگە وڭىرلەردەگى ارىپتەستەرىمەن تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەردى.
جيىننىڭ پلەنارلىق بولىمىندە ءسوز العان ايەلدەر ءوز ىستەرىنىڭ ناتيجەسىمەن ءبولىستى, تاجىريبە الماستى. اقتوبە وبلىسى شالقار اۋدانىنداعى «نۇرالى» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى, اۋىل كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ىسىندە تىڭ باستامالارىمەن تانىلعان كامشات تولەۋوۆا اقش, ۇلىبريتانيا, گەرمانيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم العان. ءبىراز جىل اقتاۋ قالاسىندا قىزمەت اتقارعان ول 2019 جىلى وتباسىلىق جاعدايعا بايلانىستى تۋعان اۋىلىنا ورالىپ, اكە كاسىبىن توقىراۋدان ساقتاپ قالعان. ول شەتەلدىك ءىرى كومپانياداعى قىزمەتىن تاستاپ, اكەسى تاپسىرعان 4 مىڭ باس قويعا يەلىك ەتتى. وسىنشا مالدى باعۋ وڭاي بولماسىن بىلگەن ول 500-600 باستان اۋىلداستارى مەن شاعىن شارۋاشىلىقتارعا مالدى تاۋارلى نەسيە تۇرىندە ءبولىپ بەرەدى. جالعا الۋشى 4-5 جىلدا ازداعان وسىممەن مال باسىن قايتارىپ, ءتولىن الىپ قالادى. بۇل جۇيە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دا, شارۋاشىلىقتىڭ دا جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. مال شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاتىستى ءوز بەتىمەن ىزدەنگەن. وسى سالا ماماندارىمەن كەڭەسىپ, شەتەلدىك ماماندارمەن دە بايلانىسقا شىققان. اسىرەسە اۋستراليالىق مال شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ مىقتىلارىمەن تىلدەسىپ, سول ەلدىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنگەن. الەۋمەتتىك تۇرمىسى تومەن, كوپبالالى وتباسىلارعا, جۇمىسسىز جۇرگەن 10 وتباسىنا 120 باس سيىر تاراتىپ بەرگەن. وسىلايشا, نەسيە الۋشىلارعا مال باعىپ, ماي-قايماق, ءسۇت, قۇرت الۋعا, مەرزىمى وتكەننەن كەيىن مالعا تولىق يەلىك ەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن. ىسكەر ايەلدىڭ باستى ماقساتى – اۋىلدىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, ەل ەكونوميكاسىنا ۇلەس قوسۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ.
اۋىلدى قايتا جانداندىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن ايەلدەردىڭ ءبىرى – اقمولا وبلىسى اقكول اۋدانىنىڭ تۇرعىنى, «Tال» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, ەكولوگيالىق تازا ءونىم ءوندىرۋدى ماقسات ەتكەن كاسىپكەر جۇما نۇرعاليەۆا. وتباسىن تازا ەكولوگيالىق ونىممەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قۇس, ءىرى قارا جانە قوي وسىرۋمەن باستاعان شارۋاسىن بۇگىندە تابىستى بيزنەسكە, بۇرىن قوقىسقا تاستالاتىن قويدىڭ ءجۇنىن التىن شيكىزاتقا اينالدىرعان. اۋىلدا ءجۇننىڭ العاشقى وڭدەۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرىپ, استانا قالاسىندا دايىن ءونىم ساتاتىن ساۋدا نۇكتەسىن اشقان. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىمەن ج.نۇرعاليەۆا 9,2 ملن تەڭگە كولەمىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, كورپە تىگۋگە ارنالعان زاماناۋي ستانوكتار, تىگىن ماشينالارى مەن كاردوشەسەر قۇرىلعىلارىن ساتىپ الادى. ناتيجەسىندە, اۋىلداعى شيكىزاتتى تولىق پايدالانىپ, ساپالى تۇرمىستىق بۇيىمدار شىعاراتىن شاعىن ءوندىرىستى ىسكە قوستى.
اۋىل ءومىرىنىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتۋگە تەك اۋىل ەمەس, قالادا تۋىپ-وسكەن ايەلدەر دە ۇلەس قوسىپ جاتىر. ماسەلەن, الماتى وبلىسىنىڭ فەرمەرى, كاسىپكەر يۋليا بارسۋكوۆا نەبارى 19 جاسىندا قالانىڭ قىزىلدى-جاسىلدى قىزىقتارىن تاستاپ, الماتىدان اۋىلعا كوشكەن. باستاپقىدا تاجىريبە رەتىندە الىپ باققان ونىڭ ازداعان برويلەر بالاپاندارىن بىردەن كورشىلەرى مەن تانىستارى ساتىپ الادى. بۇدان كەيىن جاس كاسىپكەر ءوز ىسىنە بار جان-تانىمەن كىرىسىپ, تاۋىق ەتىنەن دايىندالعان ونىمدەرىن ىستاپ, دايىن ءونىم رەتىندە جارمەڭكەلەرگە شىعارادى. تۇتىنۋشىلارمەن بىرگە وتىرىپ ءدام تاتىپ, ولاردىڭ پىكىرىن تىڭداپ, كوكەيىنە تۇيەدى. كەيىن ول ونەركاسىپتىك قۇس شارۋاشىلىعىن تەرەڭ زەرتتەپ, كاسىبىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى. قاسىنا كوپبالالى انالاردى جيناپ, ۇيرەتتى, قولدادى, شابىت بەردى. 2017 جىلى «ساۋدا ۇزدىگى» بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىن يەلەنىپ, ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ العىسحاتىنا يە بولدى. قازىر يۋ.بارسۋكوۆانىڭ 13 گا جەردى الىپ جاتقان ءوز شارۋاشىلىعى, سەرىكتەستەرى بار. ايەلدەردەن قۇرالعان كووپەراتيۆ جۇمىس ىستەيدى. مۇنىڭ بارىنە ول گرانتتار مەن سۋبسيدياسىز, تەك ءوز ەڭبەگىمەن جەتكەن. يۋليا بۇگىندە قۇس شارۋاشىلىعى بويىنشا كەڭەس بەرىپ, بيزنەس-جوسپار قۇرۋعا كومەكتەسەدى, جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەرگە باعىت-باعدار بەرەدى.
اۋىلدىڭ جاڭا تاريحىن جازىپ جۇرگەن ايجان كاركەنوۆا دا اۋىلدان كوشپەدى, كەرىسىنشە اۋىلعا جان بىتىرەتىن جوبالاردى قولعا الدى. اۋىل مەكتەبىندە ءبىر عانا وقۋشى قالعاندا «مەكتەپ جابىلىپ قالماسىن» دەگەن ويمەن كۇيەۋى ەكەۋى اۋىلداعى بوس قالعان ۇيلەردى ساتىپ الىپ, جوندەپ, تۇرمىسقا لايىقتاپ, سول ۇيلەرگە سىرتتان 15 بالاسى بار 5 كوپبالالى انانى ورنالاستىرعان. وسىلايشا, ەل ىشىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان «سەن جالعىز ەمەسسىڭ!» دەپ اتالاتىن العاشقى اۋىلدىق داعدارىس ورتالىعىن اشقان. بۇل ورتالىق جاي عانا باسپانا ەمەس, ءۇمىت ۇياسىنا اينالىپ, مۇندا كەلگەن انالار جاڭا ءومىر باستاعان. ءبىرى جەر جىرتىپ, كارتوپ ەكسە, ەندى ءبىرى قۇس پەن قويان وسىرۋگە كىرىسكەن. ءبىر انانىڭ 5 قاپ كارتوپ ەگىپ, كۇزدە 80 قاپ ءونىم الۋى ەڭبەكتىڭ جەمىسى عانا ەمەس, سەنىم مەن ءۇمىتتىڭ جەڭىسى ەدى. بالالار دا انالارىمەن بىرگە ەڭبەككە ارالاسقان. وسىلايشا, اۋىلعا بالالاردىڭ رياسىز كۇلكىسى, تىرشىلىك قايتا ورالعان.
مۇنداي ايەلدەردىڭ ميسسياسى – ءداستۇردى ساقتاي وتىرىپ, ەكونوميكانى قوزعاۋ, ءۇمىتتى وياتۋ, بولاشاقتى قالىپتاستىرۋ. تسيفرلىق داۋىردە دە, زاماناۋي ەكونوميكادا دا بۇل ايەلدەردىڭ ورنى ەرەكشە. اۋىلدىق جەردە تۇڭعىش رەت وتكىزىلگەن فورۋمدا ايەلدەر وسىنى دالەلدەدى.
