بىلتىردان بەرى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى دۇنيەجۇزىلىك قورمەن بىرلەسىپ ەلىمىزدەگى لاندشافتتاردى تۇراقتى قالپىنا كەلتىرۋدى قولعا العانى بەلگىلى.
قازىر الەمدە وسىمدىكتەردىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگىن ساقتاۋعا ارنالعان اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ, تابيعي فلورانىڭ, جەمىس وسىمدىكتەرىنىڭ جانە ت.ب. مىڭنان اسا تۇقىم قورى بار. ال ەلىمىز كەيىنگى ونجىلدىقتا ورمانداردىڭ ازايۋى جانە ورماننىڭ تابيعي الۋان تۇرلىلىگىنىڭ جويىلۋ پروبلەماسىنا تاپ كەلىپ وتىر. الايدا قازاق جەرىندە ورماندى قالپىنا كەلتىرۋ جانە ەكوجۇيەنى ساقتاۋدا ماڭىزدى اعاش, تال تۇرلەرى تۇقىمدارىنىڭ رەسۋرستارى مول ەكەنىن ايتادى ماماندار.
وسىعان وراي, «بۇكىلقازاقستاندىق كوشەت وتىرعىزۋ كۇنى» ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا سەمەي قالاسىنداعى بەيبىتشىلىك ارالىندا ورمان تۇقىمباعى اشىلدى. وعان وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي, «سەمەي ورمانى» مەملەكەتتىك تابيعي رەۆەرۆاتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سالا ماماندارى مەن بەلسەندى جاستار قاتىستى.
تۇقىمباقتىڭ جالپى اۋماعى 100 گەكتاردى قۇرايدى. قۇرىلىسى 2026 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. تۇقىمباقتا قىلقان جاپىراقتى جانە جاپىراقتى اعاشتاردىڭ ەگىستىك الاڭى, جابىق تامىر جۇيەسىنە ارنالعان كونتەينەرلىك جىلىجايلار, شەبەرحانالار, قويمالار, كەڭسەلەر سالىناتىن بولادى. سونداي-اق 3 گەكتار اۋماقتا ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن قوسالقى الاڭدار ورنالاسىپ, 5 گەكتار جەر انالىق پلانتاتسيالار مەن تۇقىمباعىنا ارنالادى.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بيىل وبلىستا 65 مىڭنان استام اعاش كوشەتى وتىرعىزىلدى. «سەمەي ورمانى» اۋماعىنداعى ورتتەردىڭ سالدارىن جويۋ ءۇشىن جىل سايىن 20 ميلليوننان استام قاراعاي ەگىلەدى. بۇل ءىس-شارالار ورمان قورىن قالپىنا كەلتىرۋگە جانە ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا باعىتتالىپ وتىر. جاڭا ورمان تۇقىمباعى وبلىستى كوگالداندىرۋعا, ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا ىقپالىن تيگىزۋگە ءتيىس. سونداي-اق, سەمەي قالاسىنىڭ سول جاعالاۋىندا جاسىل بەلدەۋ قۇرۋ كوزدەلگەن.
ايماق باسشىسى جوبا ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا جانە ورمان قورىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى باستاما ەكەنىن ايتتى.
«بۇگىن ءبىز «بۇكىلقازاقستاندىق كوشەت وتىرعىزۋ كۇنىن» جانە ورمان تۇقىمباعىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى سىندى ەرەكشە ماڭىزدى ەكى ءىس-شارانى اتاپ وتۋگە ارنايى جينالىپ وتىرمىز. بۇل باستاما – مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كوشەت وتىرعىزۋ جانە ەلىمىزدىڭ ورمان قورىن ۇلعايتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا قولعا الىنعان يگى ىستەردىڭ جالعاسى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل يگى باستاماسى قازىرگى الەمدىك ەكولوگيالىق جاعدايمەن قوسا حالقىمىزدىڭ باي تانىمىمەن دە استاسىپ جاتىر. ۇلتىمىزدىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتى تالاي عاسىرلاردىڭ سىنىنان ءوتىپ, ۇرپاق تاربيەسىنىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالعانىن بارشاڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. سوندىقتان حالقىمىزدا «اتادان مال قالعانشا, تال قالسىن» دەگەن دانا ءسوز بار. تۇقىمباق قولايلى جەردە ورنالاسقان. جانىنان ەرتىس وزەنى اعىپ ءوتىپ جاتىر. اعاش كوشەتتەرىن كوبەيتىپ, جاسىل ايماققا اينالدىرۋعا تاپتىرماس ورىن. سونىمەن قاتار, بۇگىن ءبىز ورمان شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسىن اتاپ وتۋدەمىز. تابيعاتتى قورعاۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن سالا ماماندارىن كاسىبي مەرەكەلەرىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! سىزدەردىڭ ەڭبەكتەرىڭىزدىڭ ارقاسىندا جاسىل بايلىعىمىز – ورمانىمىز ساقتالىپ, ۇلعايىپ كەلەدى. ءوڭىر ەكولوگياسىن جاقسارتىپ, تۋعان جەرىمىزدى كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ – بارشامىزدىڭ وتان الدىنداعى قاسيەتتى بورىشىمىز. تابيعاتتى ايالاۋ ۇلت بولاشاعىنا قىزمەت ەتۋ ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك», دەدى وبلىس اكىمى.
جيىندا ورمان سالاسىنىڭ ماماندارى تۇقىمباقتىڭ سەمەي قالاسى ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.
«قازىر زەينەتكەرمىن. وسىنداي يگى شارالارعا ۇنەمى اتسالىسىپ, قولداۋ كورسەتۋگە تىرىسامىن. بۇگىن نەمەرەلەرىمدى ەرتىپ كەلدىم. تۇقىمباعىمىز كوركەيىپ, اعاشتارى جايقالىپ وسە بەرسىن. بۇل – سەمەي قالاسى ءۇشىن وتە قاجەتتى جوبا. وسى تۇقىمباق ارقىلى اعاشتاردى ساتىپ الماي-اق, ءوزىمىز وسىرە الامىز», – دەدى قۇرمەت مۇحاماديەۆ.
ايماق باسشىسى اشىلۋ سالتاناتىنان كەيىن ورمانشىلارمەن جانە جاستارمەن بىرگە اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋعا قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا تۇقىمباققا ون مىڭعا جۋىق قىلقان جاپىراقتى جانە جاپىراقتى اعاشتاردىڭ كوشەتى ەگىلدى.
«تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق باعدارلاماسى اياسىندا سەمەي قالاسىندا العاش رەت 75 مىڭ اعاشتى تولىق تۇگەندەۋدى قامتيتىن دەندرولوگيالىق جوسپار ازىرلەندى.
اباي وبلىسى
