«ۋاقىت جەبەسى» اتتى بەستومدىق ەل ءومىرىنىڭ سوڭعى وتىز جىلداعى ماڭىزدى تۇستارىن قامتيدى. ونىڭ العاشقى تومى مەملەكەتتەگى قوعامدىق-ساياسي وزگەرىستەردى ەكشەۋگە, ساياسي باعا بەرۋگە باعىتتالسا, «تۇعىرى بيىك تۇلعالار» دەپ اتالعان ەكىنشى تومدىققا اۆتوردىڭ ءباسپاسوز بەتتەرىندە ۇلت تاريحىنان ويىپ ورىن الاتىن تاريحي تۇلعالارمەن وربىگەن سۇحباتتارى مەن ماقالالارى ەنگەن. «الاپات سوعىس اقيقاتى» دەپ اتالعان ءۇشىنشى كىتاپ سۇراپىل سوعىس كەزەڭىنىڭ قازاق وقىرمانىنا بۇرىن بەيمالىم, قۇپيا تۇستارىن اشىپ, قايسار جاۋىنگەرلەردىڭ ەرلىگى مەن ءومىر ورنەگىنەن سىر شەرتەدى. ال, «ديالوگتار ءدۇبىرى», «وتباسىلىق ورنەك» دەپ اتالعان كەلەسى كىتاپتاردىڭ دا وقىرمانعا بەرەرى مول.
جىلى جۇزدەسۋدە كەش قوناعى كورەرمەندەر سۇراعىنا جاۋاپ بەرىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر قاسيەتى, ەگەمەندىك دەكلاراتسياسى قابىلدانعان تۇستاعى تاريحي وقيعالار تۋرالى بايانداپ, ۇلت مۇراتى, ۇرپاق تاربيەسىنە قاتىستى ورامدى ويلارىن ورتاعا سالدى.
بۇگىندە كەڭ قولدانىسقا ەنگەن «اقوردا», «ەلتاڭبا» (گەرب), ء«انۇران» (گيمن), «ەلوردا» (ستوليتسا), «دوعارىس» (وتستاۆكا), «كادەسىي» (سۋۆەنير), «پىكىرتەرىم» (وپروس), «وقتۇمسىق» (بوەگولوۆكا), «توسىنسىي» (سيۋرپريز), ء«نوپىر شاق» (چاس پيك), «ايلابۇيىم» (پريسپوسوبلەنيە), «زاڭاستار قۇجاتتار» (پودزاكوننىە اكتى) ت.ب. ونداعان سوزدەر مەن تىركەستەردىڭ اۆتورى مارات ءبايدىلدا ۇلى ۇلتتىق ءباسپاسوز بەن تەلەۆيزيادا جەتەكشى قىزمەتتەر اتقارىپ, ۇلت رۋحانياتى مەن مادەنيەتىمىزدىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
ءىس-شارانى جۇرگىزگەن «ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانا جۇيەسىنە» قاراستى №31 كىتاپحانانىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلميرا باعىتقىزى, مۇنداي تاعىلىمدى تۇلعالارمەن جۇزدەسۋ جاستاردىڭ بويىنا جىگەر بەرىپ, ولاردىڭ بويىنداعى مەملەكەتشىلدىك رۋحىن اسقاقتاتۋعا سەرپىن بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«مارات ءبايدىلدا ۇلىنىڭ ۇلتتىق-دەموكراتيالىق كوزقاراستارى, اسىرەسە, كورنەكتى قالامگەر اقسەلەۋ سەيدىمبەك باسقارعان ء«بىلىم جانە ەڭبەك» جۋرنالىندا قىزمەت ىستەگەن 1982 - 1989 جىلدارى قالىپتاستى. زيالى قاۋىمنىڭ ازاتتىقتى اڭساعان مۇرات اۋەزوۆ, سابەتقازى اقاتاەۆ, ماقاش ءتاتىموۆ, مارات سەنبين سياقتى العىر ويلى وكىلدەرىمەن تانىسۋ, پىكىرلەسۋ ونىڭ ۇلت ازاتتىعى, قازاق حالقىنىڭ ءوزىن ءوزى بيلەۋى, ۇلتتىق دەموكراتيالىق وزگەرىستەر جونىندەگى وي-تۇجىرىمدارىن نىعايتا ءتۇستى. الكەي مارعۇلان, نۇرتاس وڭداسىنوۆ, ورىنبەك جاۋتىكوۆ, راحمانقۇل بەردىباەۆ, ماردان بايدىلداەۆ, جاعدا بابالىق سياقتى عۇلاما عالىمدارمەن كەزدەسۋ ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىن تەرەڭدەتتى. جاسى 75-كە كەلسە دە ۇلت رۋحانياتىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان قالامگەر كەش قوناقتارىنىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماڭىزدى ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىپ, كورەرمەنگە جىگەر سىيلادى»,- دەيدى گۇلميرا باعىتقىزى.
اسەرلى كەشتە قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسى ۆوكولدىق ونەرى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ساۋلە نۇرعاليوۆا, كەمەل ىقشام اۋدانىنداعى «بەلسەندى ءومىر ءسۇرۋ» ورتالىعىنىڭ مۇشەلەرىنەن قۇرالعان «بەۋ, ايداي» اجەلەر ءانسامبلى ونەر كورسەتتى. جينالعاندار سونداي-اق, مارات ءبايدىلدا ۇلىنىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىر جولىنان سىر شەرتەتىن فوتوسۋرەتتەر كورمەسىن تاماشالادى.
