فورۋم • 23 قازان, 2025

ىسكەر ايەلدەردىڭ ىلكىمدى ءىسى

31 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ قۇرىلعانىنا 10 جىل تولدى. وسىعان وراي شىمكەنتتە كاسىپكەر ايەلدەردىڭ ءىىى ايماقتىق بيزنەس فورۋمى ءوتتى. اتالعان جيىنعا پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسى-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ, شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, «ASMAR» قازاقستان كاسىپكەر ايەلدەرى ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىلەرى, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن بيزنەستەگى ايەلدەر قاۋىمى قاتىستى.

ىسكەر ايەلدەردىڭ ىلكىمدى ءىسى

فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارسەن قۇرانبەك ءسوز سويلەپ, ءىس-شارانىڭ ءمان-ماڭىزى, ايەلدەردىڭ قوعامداعى ورنى تۋرالى ايتتى.

«جالپى, ەلىمىزدەگى ايەل, قىز-كەلىنشەكتەر قاشان دا ءوزىنىڭ نازىك قالپىمەن وتباسىنىڭ شىراقشىسى بولىپ كەلەدى. جارىنا سۇيەۋ بولاتىن دا, بالا تاربيەلەپ, انا بولاتىن دا ايەلدەر. سونىمەن قاتار بۇگىندە ايەلدەر وتباسى, وشاق قاسىندا قالا بەرمەي, مەملەكەت ىسىنە ارالاسىپ, ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە كاسىپكەرلىك سالاسىندا ايەلدەردى كوپ كەزدەستىرۋگە بولادى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن, ءتىپتى ءىرى كاسىپورىنداردى باسقاراتىن ايەلدەر بار. ولاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى ەر ازاماتتاردان ءبىر مىسقال دا كەم ەمەس. ايەل باسقارعان ۇجىمدا انالىق مەيىرىم سەزىلىپ تۇرادى. دالا دەموكراتياسىنا سۇيەنگەن قازاق قوعامىندا ايەلدىڭ وزىندىك قۇقىعى مەن ەركىندىگى بولدى. سونىڭ ءبىر دالەلى قازاق حالقى قىز بالاسىن قاتتى قۇرمەتتەگەن. بۇل سالت بۇگىنگى زامانعا جەتىپ ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالىپ كەلەدى. ەلىمىزدە كاسىپكەرلىك, ەكونوميكا سالاسىنان بولەك, ساياساتتا جۇرگەن ايەلدەردىڭ دە قاتارى كەيىنگى ۋاقىتتا ارتىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. باسقارۋشىلىق تىزگىن كىمنىڭ قولىنا تيسە دە, ەڭ باستىسى ادالدىق پەن ادىلەتتىلىكتىڭ اق جولىنان اداسىپ كەتپەۋ ماڭىزدى. تەڭدىك پەن ەركىندىك سالتانات قۇرعان قوعامدا دەموكراتيا قاعيداسىمەن بىرگە ەرەجەلەر مەن زاڭدار قاتاڭ ساقتالاتىن قۇقىقتىق تالاپتار مىندەتتى تۇردە ورىندالۋعا ءتيىس. بۇل – ازاماتتاردىڭ تەگىنە, جىنىسىنا قاراماستان ءاربىر قوعام مۇشەسىنە قويىلاتىن مىندەتتەر», دەدى س.قۇرانبەك.

جيىن بارىسىندا قالا اكىمى­نىڭ ورىنباسارى بىرقاتار كاسىپ­كەر ايەلدى ماراپاتتاپ, العىسحات تابىستادى. ولاردىڭ قاتارىندا الما ارحاباەۆا, فاريدا باكي­باەۆا, جاننا بايتەليەۆا, نيلۋ­فار سايدۋللاەۆا, مەرۋەرت ارحا­باەۆا, ديليافرۋز ماديەۆا, اننا زارۋبينا, جانات كەنجەقۇلوۆا, تايسيا ديگاي, ديانا كارا­مانوۆالار بار. ولار – كاسىپ باس­تاپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنىڭ وركەن­دەۋىنە ءبىر كىسىدەي اتسالىسقان جاندار. بۇگىندە كاسىپكەر ايەلدەر قۇرعان كومپا­نيا ەلگە پايدالى ءونىم ءوندىرىپ, وتان­دىق ءوندىرىستىڭ وركەندەۋىنە جول ا­شتى. ودان بولەك جاڭا كاسىپورىن­داردا قانشاما ادام ەڭبەك ەتىپ, ەل­دىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىنىڭ شەشىم ­تا­بۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى. ىسكەر ايەل­دەر تاجىريبەدەن بو­لەك وپ­تيميستىك ياكي حالىققا بول­سىن دەگەن جانا­شىر­لىق كوزقاراسى­مەن دە دارالا­نادى. وسى قاسيەتىنىڭ ­ار­قاسىندا بيزنەستەگى قىز-كەلىن­شەك­تەر بۇگىندە ابىرويدىڭ بيىگىنە شى­عىپ, ەلدىڭ العىسىن ارقالاپ ءجۇر.

شىمكەنت قالالىق كاسىپكەر­­لەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى سا­بي­را ادامبەكوۆا ىسكەر ازامات­تار­عا, ونىڭ ىشىندە قىز-كەلىن­شەك­­تە­ر­­گە كورسەتىلىپ جاتقان قىز­مەت­, قولداۋ تۋرالى ايتىپ بەردى.

«كاسىپكەرلەر پالاتاسى قالا­داعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جولىندا بەلسەندى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكى­مەتپەن» بىرگە پالاتادا كاسىپ­كەر­لەرگە كوپسالالى قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى اشىلدى. وندا زاڭدى تۇلعالارعا قاتىستى 800-گە جۋىق مەملەكەتتىك قىزمەت ء«بىر تەرەزە» قاعيداسى بويىنشا ىسكە اسىرىلادى. ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك, جىل باسىنان بەرى كاسىپكەرلەرگە 9960 قىزمەت ۇسىنىلدى.  ونىڭ ىشىندە بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇر­گىزۋ, ستاتيستيكالىق ەسەپكە الۋ سياق­تى قىزمەت تۇرلەرى باسىم. سونىمەن قاتار بيزنەس-جوس­پار ءتۇزۋ, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى مەملەكەتتىك تىركەۋ, تەحنيكالىق پاسپورت بەرۋ سەكىلدى قىزمەتتەر دە كوبىرەك سۇرانىسقا يە. بيزنەس-جوسپار ازىرلەۋ مەن سۇيەمەلدەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى جالپى سوماسى 1 ملرد 308 ملن تەڭگەگە قارجىلاندىرىلدى. سونداي-اق جاڭا جوبالار ىسكە اسۋىنىڭ ارقاسىندا 50-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ودان بولەك كاسىپكەرلەر پالاتاسى بىرنەشە جىلدان بەرى ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىن ءساتتى جۇزەگە اسىرىپ وتىر. شىمكەنتتىك شەبەرلەر­دىڭ ءىسىن دامىتىپ, جەرگىلىكتى ونىم­دەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان بۇل جوباعا قاتىسۋشىلار اراسىن­دا ىسكەر ايەلدەر كوپ. ولاردىڭ باس­تامالارى تىڭ جوبالاردى قول­عا الۋمەن ەرەكشە. وسىلايشا, ايەل ازاماتتاردىڭ ۇلەسىنىڭ ناتي­جەسىندە مەگاپوليستە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك قانات جا­يىپ كەلەدى. ول وتە جاقسى ءۇر­دىس. سەبەبى ەكونوميكانى العا سۇي­رەيتىن تاپ وسى شاعىن جانە ورتا بيز­نەستىڭ وكىلدەرى. شەتەلدە ونىڭ ۇلەسى جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمىندە وتە جوعارى. ءبىز دە وسىنداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. سوندىقتان ىسكەر ايەلدەر­دەن دە كۇتەر ءۇمىتىمىز مول», دەدى س.ادامبەكوۆا.

جيىنعا كاسىپكەرلەر پالاتاسى­نىڭ شاقىرۋىمەن ارنايى قاتىس­قان «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق شىمكەنت قالالىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دۋمان باجيكەي جينالعان قاۋىمعا بيزنەسكە قارجىلاي, سەرۆيستىك قولداۋ كورسەتۋ باعدارلامالارى ­تۋرالى ءتۇسىندىرىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «دامۋ» قورى كاسىپ­كەر­لەردىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەردەن ال­عان نەسيەلەرىنىڭ پايىز­دىق مولشەر­لەمەسىنە سۋبسيديا بولۋمەن قاتار كەپىلدىك قولداۋ كورسەتۋگە دە باسا نازار اۋدارىپ وتىر.

فورۋم بارىسىندا ءارتۇرلى سالا وكىلدەرى ءسوز الىپ, ىسكەر ايەل­دەر قاۋىمداستىعىنىڭ قىز-كەلىن­شەكتەردىڭ كاسىپكەرلىك باستا­ماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى ماڭى­زىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, «ASMAR» قازاقستان كاسىپكەر ايەلدەرىنىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعى ءتورايىمى ءلاززات رامازانوۆا قوعامدىق ۇيىمنىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا توقتالسا, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەسى بايان جاندوسوۆا وسىنداي اۋقىمدى ءىس-شارالار جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ, جوبالاردى قالاي ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ تۇرعىسىنان ولارعا ۇلگى-ونەگە بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

جيىن بارىسىندا شىمكەنت قالالىق ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى الما ارحاباەۆا ۇيىمنىڭ دامۋ تاريحى مەن جەتىستىكتەرى جونىندە اڭگىمەلەپ, كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرگە قولعا الىنعان ءساتتى جوبالار تۋرالى ايتىپ بەردى. سونداي-اق فورۋمعا ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن كەلگەن ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىلەرى دە ءسوز الىپ, ءارتۇرلى كادەسىيلارمەن ماراپاتتالدى. ودان وزگە ءسان ۇلگىلەرىنەن دەفيلە كورسەتىلىپ, جەرگىلىكتى شەبەرلەردىڭ تۋىندىلارى قويىلعان كورمە ۇيىمداستىرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتاعى قىزاناق

قوعام • كەشە