وڭىرلەردە ءتۇرلى سايىستارعا قاتىسىپ, باعىن سىناپ, دزيۋدو, قازاق كۇرەسىنەن حالىقارالىق دودالاردا قارىمىن بايقاتىپ, الەۋەتىن تانىتقان بالۋانداردىڭ بەلدەسۋى بيىل دا تارتىستى ءوتتى. كوپشىلىك ءتۋرنيردىڭ بىلتىرعى جەڭىمپازى ەراسىل قاجىباەۆقا زور سەنىم ارتقان ەدى. سالماعى 150 كگ تارتاتىن اتان جىلىك, ءاپايتوس بالۋان بابىنا ەنىپ زار كۇيىندە جۇرگەن-ءدى.
بيىل اقپان ايىندا ازەربايجان استاناسى باكۋدە دزيۋدودان وتكەن Grand Slam تۋرنيرىندە قولا جۇلدە ەنشىلەدى. مامىر ايىندا استانا قالاسىندا تۇڭلىگىن تۇرگەن Qazaqstan barysy Grand Slam ءتۋرنيرىنىڭ فينالدىق تارتىسىندا ءسۇرىنىپ, كۇمىسپەن كۇپتەلدى. بىلتىرعى جەتكەن بيىگىنە وسى جولى دا ات بايلاۋ ماقساتىندا تىنباي تەر توكتى. التىن بەلبەۋدەن ۇمىتكەرلەردىڭ اراسىندا ماڭعىستاۋلىق «قارا بۋرا» نۇرداۋلەت جارىلعاپوۆتىڭ دا ەسىمى ءجيى اتالدى. بەلدەسۋ الدىنداعى سالماق ولشەۋ راسىمىندە نۇرداۋلەت سالماعى 167 كگ تارتىپ, ەڭ الىپ بالۋان بولىپ تانىلعان ەدى. بيىلعى «اسكەر بارىسى» تۋرنيرىندە دارا شىققان مارات بايقامۇروۆ تا كوپتىڭ اۋزىندا ءجۇردى.
تۇيە بالۋانداردىڭ تارتىسىنا قاتىسۋشىلار اراسىنداعى «شاۋ تارتقان» سپورتشى – سايات شامشيەۆ. 37 جاستاعى ساقا بالۋان قازاق كۇرەسىنەن 2010 جىلى الەم چەمپيونى اتاندى, بىلتىر «قازاقستان بارىسى» تۋرنيرىندە قولا بەلبەۋدى ەنشىلەدى. سايات تا بيىلعى سايىستىڭ التىن بەلبەۋىنەن ءۇمىتتى ەكەنىن اڭعارتقان. ءۇش جىل بۇرىن «قازاقستان بارىسى» اتانعان قىزىلوردالىق ماقسات يساعابىلوۆ تا ەكى دۇركىن جەڭىمپاز اتانۋعا بارىن سالاتىنىن ايتتى. قاتىسۋشىلار اراسىنداعى ەڭ جاس بالۋان – جيىرماعا ەندى ىلىككەن اقتوبەلىك امىربەك راحيموۆ تا «قوي اسىعى دەمەڭىز, قولىڭا جاقسا ساقا تۇت» دەگەندى دالەلدەۋگە تىرىساتىنىن جەتكىزدى. قازاقستان چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدال ولجالاپ, «جاس بارىس» تۋرنيرىندە جەڭىسكە جەتىپ, ەسىم-سويى ەل اۋزىنا ىلىنگەن بالۋان, الدىڭعى بۋىن اعالارىمەن كۇرەسكەندە تارتىنبايتىنىن اڭعارتتى. تۋرنيرگە قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا سالماعى جەڭىل تارتقان ەرسىن سەيىتقازىنوۆ (91 كگ) تا اباي وبلىسىنان استاناعا بەكەر كەلمەگەنىن دالەلدەيتىنىن بايقاتقان.
دودا باستالماس بۇرىن بالۋانداردىڭ بارلىعى دا جەكپە-جەك سارايىنىڭ تورىنە توسەلگەن كىلەمگە شىعىپ, قىزدىرىنىپ, سايىستىڭ اۋراسىن سەزىندى. «قازاقستان بارىسى» تۋرنيرىنە وڭىرلەردەن قاتىسۋشى جاس تالانتتار قاتارى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. بيىل دا رەسپۋبليكالىق سايىسقا وڭىرلەردەگى ىرىكتەۋدەن ءوتىپ كەلگەن بالۋانداردىڭ قارىمدىلىعى اڭعارىلدى. ءتىپتى كۇتپەگەن ناتيجەلەر دە تىركەلدى. تاجىريبەلى بالۋانداردىڭ كوپشىلىگى ورتا جولدان توقتادى.
جەكپە-جەك سارايىن قيقۋلاپ دۇبىرگە بولەگەن جانكۇيەرلەردىڭ دە, كۇرەس ماماندارىنىڭ دا بولجاۋى ءدال كەلدى. جارتىلاي فينالدىق بەلدەسۋدە ەراسىل قاجىباەۆ نۇرداۋلەت جارىلعاپوۆتى جىقسا, مارات بايقامۇروۆ ەراسىل امانگەلدىدەن ايلاسىن اسىردى. از-كەم ۇزىلىستەن كەيىن فينالدىق جەكپە-جەك تە باستالدى. ەراسىل بويشاڭدىعى مەن سالماعىنىڭ اۋىرلىعىنا ارقا سۇيەپ قارسىلاسىن سىلەلەتىپ الىپ جىعامىن دەپ ءجۇرىپ وڭباي جاڭىلىستى. ماراتتىڭ توبىعىنان قاققانى سول ەدى, بايقامۇروۆ قارسى ءادىس قولدانىپ, ونىڭ ءوزىن وماقاستىردى. ماراپاتتاۋ راسىمىنەن كەيىن وي بولىسكەن بالۋان بۇل جەڭىس تىنىمسىز توككەن تەردىڭ وتەۋىنە بۇيىرعان جۇلدە ەكەنىن ايتتى.
– بارلىق بەلدەسۋ جەڭىل سوققان جوق. سەبەبى ءار وڭىردەگى ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, بابىندا كەلگەن بالۋانداردىڭ قاي-قايسىسى دا التىن بەلبەۋ مەن تايتۇياقتان, قوماقتى سىياقىدان ءۇمىتتى بولدى. فينالدا ەراسىل قاجىباەۆپەن جولىم ءتۇيىستى. قازاق كۇرەسىنەن, دزيۋدودان ۇلتتىق قۇرامانىڭ مۇشەسى, بىرقاتار حالىقارالىق دودالاردا ولجا سالعان ساڭلاق. بىلتىر وسى «قازاقستان بارىسى» تۋرنيرىندە توپ جاردى. سوڭعى بەلدەسۋدە بوساڭسىپ قالعانداي كورىندى. ەكەۋمىز سايىس الدىندا كۇش سىناسىپ كورىپ, ەسە جىبەرگەن ەدىم. اكەمنىڭ ارمانىن ورىندادىم. «التىن بەلبەۋدى تاعىنىپ, تايتۇياقتى قولىڭا ۇستاپ تۇعىرعا شىعۋىڭدى تىلەيمىن» دەپ ءاردايىم قاناتتاندىردى. بۇعان دەيىن ەكى مارتە قاتىسىپ ءسۇرىندىم. «ەر كەزەگى ۇشكە دەيىن» دەگەن, وسى جولى بۇيىرعان ەكەن, – دەدى مارات بايقامۇروۆ. 43 بالۋاننىڭ اراسىنان سۋىرىلىپ فينالعا دەيىن جەتىپ, كۇمىس بەلبەۋ العان ەراسىل قاجىباەۆ كوڭىلى قوڭىلتاقسىپ تۇرعانىن جاسىرمادى.
– اباي ەلىنە بىلتىرعى جەڭىسىمدى قايتالاپ, التىن بەلبەۋ مەن تايتۇياقتى الىپ قايتۋعا سەرت بەرىپ ەدىم. بۇيىرماي تۇر ەكەن, اسىعىستىقپەن ارەكەت ەتىپ, ماراتتىڭ تۇزاعىنا ءتۇسىپ قالدىم, – دەدى ءتۋرنيردىڭ بىلتىرعى جەڭىمپازى.
قولا بەلبەۋ ءۇشىن بەلدەسۋدە ماڭعىستاۋلىق «قارا بۋرا» – نۇرداۋلەت جارىلعاپوۆ اقتوبە وبلىسىنىڭ ءۇمىتىن ارقالاپ كەلگەن ەراسىل امانگەلدىنى كوپ كۇشىن سارقىماي جەڭدى. بيىلعى دودادا بەلدەسكەن بالۋاندار اراسىندا وسى تۋرنيرگە ەڭ كوپ قاتىسقان ساڭلاق تا وسى – نۇرداۋلەت. سەگىزىنشى مارتە سىنعا ءتۇستى. 2022 جىلى فينالعا جەتىپ, قىزىلوردالىق ماقسات يساعابىلوۆقا ەسە جىبەردى. 2023 جىلى «اسكەر بارىسى» جامبىلدىق عالىمجان قىرىقبايدان اسا الماي, ەكىنشى رەت كۇمىسپەن كۇپتەلدى. بۇل جولى قولا بەلبەۋدى قاناعات تۇتتى.
قازاق سپورتىنىڭ ارداگەرى, بىلىكتى باپكەر مارات جاحيتوۆ «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرى ەل ىشىندەگى تۇيە بالۋانداردىڭ تالابىن ۇشتاپ, شاربولاتتاي شىڭداپ جاتقانىنا توقتالدى.
– جىل سايىن ءتۋرنيردى ارنايى كەلىپ تاماشالايمىن. جاس بالۋانداردىڭ جىگەرى, جەڭىسكە دەگەن ۇمتىلىسى قۋانتادى. بيىل دا جاڭا ەسىم جارقىراپ كورىنىپ, كۇتپەگەن ناتيجە تىركەلەتىنىنە سەندىم. ويتكەنى تۇيە بالۋانداردىڭ قاي-قايسى دا بۇل تۋرنيرگە بويى تىڭعىلىقتى ازىرلەنىپ, بارىن سالىپ جاتتىعادى. ۇلتتىق ويىندارىمىز, ءتول سپورتىمىز – قازاق كۇرەسىنە دە مەملەكەتتىڭ قولداۋى ارتىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىر دالەلى وسى تۋرنير, – دەيدى ارداگەر باپكەر.
«قازاقستان بارىسى» رەسپۋبليكالىق ءتۋرنيرىنىڭ باس سەرىكتەستەرى – «سامۇرىق-قازىنا» اق, «Sport Qory» . جالپى جۇلدە قورى – 27 ملن تەڭگە. تۋرنير جەڭىمپازىنا – 15 ملن تەڭگە, التىن تايتۇياق, كۇمىس بەلبەۋ يەگەرىنە 3,3 ملن, قولا بەلبەۋ ولجالاعان بالۋانعا 1,08 ملن تەڭگە سىياقى بەرىلدى. ىرىكتەۋ سىنىنداعى ءاربىر جەڭىسىنە بالۋاندار 100 مىڭ تەڭگەدەن سىياقى الدى. التىن, كۇمىس, قولا بەلبەۋ يەگەرى اتانعان بالۋانداردىڭ جەكە باپكەرلەرى دە سىياقى الدى.
