امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى دونالد ترامپ پەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين الداعى اپتالاردا ۆەنگريا استاناسى بۋداپەشتتە جۇزدەسەدى. بۇل تۋرالى ەكى ەل باسشىلارى تەلەفون ارقىلى سويلەسۋ كەزىندە كەلىسكەن. اڭگىمە ەكى ساعاتتان استام ۋاقىتقا سوزىلىپ, تاراپتار حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى, سونىڭ ىشىندە ۋكرايناداعى سوعىستى توقتاتۋ جولدارىن تالقىلاعان.
اق ءۇيدىڭ رەسمي حابارلاماسىندا تەلەفون قوڭىراۋى «وتە ءونىمدى» دەپ سيپاتتالدى. پرەسس-حاتشى كەرولاين لەۆيتتتىڭ ايتۋىنشا, پۋتين ترامپتى يزرايل مەن گازاداعى قاقتىعىستى رەتتەگەنى ءۇشىن قۇتتىقتاپ, باتىس ازيادا بەيبىتشىلىك ورناتۋعا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار رەسەي باسشىسى اقش-تىڭ توماگاۆك كرىلات زىمىراندارىن ۋكرايناعا بەرۋ ىقتيمالدىعىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, مۇنداي شەشىم ماسكەۋ مەن ۆاشينگتون اراسىنداعى قاتىناستى كۇردەلەندىرەتىنىن ەسكەرتكەن.
ءپۋتيننىڭ كومەكشىسى يۋري ۋشاكوۆ كەزدەسۋدىڭ ناقتى ورنى رەتىندە بۋداپەشت قالاسىن اتادى. ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان دا بۇل باستامانى قۋاتتاپ, ءوز ەلىن «ەۋروپاداعى بەيبىتشىلىك ارالى» دەپ سيپاتتادى. «امەريكا مەن رەسەي باسشىلارىنىڭ جۇزدەسۋى – الەمدە بەيبىتشىلىك ورناۋىن قالاعان بارشا حالىق ءۇشىن جاقسى جاڭالىق», دەدى ول الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازباسىندا.
Reuters اگەنتتىگىنىڭ تالداۋشىسى ريچارد ۆۋدستىڭ پىكىرىنشە, بۇل كەزدەسۋ اقش-تىڭ ديپلوماتيالىق بەلسەندىلىگىن قايتا كۇشەيتەدى. ول ترامپتىڭ ۋكراينا ماسەلەسىنە قاتىستى ۇستانىمىن «قاتاڭ, بىراق كەلىسسوزگە يتەرمەلەيتىن قادام» دەپ باعالادى. ترامپتىڭ توماگاۆك زىمىراندارىن كيەۆكە جەتكىزۋ تۋرالى مالىمدەمەسى ماسكەۋگە ساياسي قىسىم كورسەتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى سانالادى.
Axios باسىلىمى اق ۇيگە جاقىن دەرەككوزدەرگە سىلتەمە جاساپ, ترامپتىڭ تەلەفون اڭگىمەسىندە رەسەيمەن ساۋدا بايلانىستارى مەن سوعىستان كەيىنگى ىنتىماقتاستىقتى دا قوزعاعانىن جازدى. باسىلىم ساراپشىسى بەن شاپيرو بۇل اڭگىمە ەكىجاقتى قاتىناستاردى «مۇلدە جاڭا ديپلوماتيالىق فورماتقا» كوشىرۋى مۇمكىن دەپ اتاپ ءوتتى.
Kyiv Independent اسكەري ساراپشىسى اندرەي زاگورودنيۋكتىڭ ايتۋىنشا, ماسكەۋ تاراپىنان جاسالعان ەسكەرتۋ كەزدەيسوق ەمەس. «رەسەي توماگاۆكتاردىڭ جەتكىزىلۋىن ءوز قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي قاتەر رەتىندە قابىلدايدى. سوندىقتان بۋداپەشت ءسامميتى كرەمل ءۇشىن دە, ۆاشينگتون ءۇشىن دە شەشۋشى كەزەڭ بولۋى مۇمكىن», دەدى ول باسىلىمعا بەرگەن سۇحباتىندا.
BBC World Analysis شولۋشىلارى ۆەنگريانىڭ بۋداپەشت قالاسىن سامميت الاڭى رەتىندە ۇسىنۋىن گەوساياسي سيمۆولدىق قادام دەپ باعالايدى. پرەمەر-مينيستر ۆيكتور ورباننىڭ «ۆەنگريا – بەيبىتشىلىك ارالى» دەگەن ءسوزى ەۋروپاداعى تەڭگەرىمدى ساياساتقا دەگەن ۇمتىلىستى كورسەتەدى.
The Guardian ساراپشىسى پيتەر بومونت بۇل كەزدەسۋدى «جاڭا گەوساياسي سىناق» دەپ اتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, اقش پەن رەسەي اراسىنداعى سەنىم داعدارىسى شەشىلمەيىنشە, ناقتى ناتيجەلەرگە جەتۋ قيىن. «بۋداپەشت ءسامميتى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ سىناعى بولماق», دەيدى ول.
ساراپشىلاردىڭ ورتاق پايىمى – بۇل كەزدەسۋ تەك رەسەي مەن اقش اراسىنداعى ەمەس, بۇكىل الەمدىك قاۋىپسىزدىك جۇيەسىندەگى جاڭا تەپە-تەڭدىكتىڭ باستاۋىنا اينالۋى مۇمكىن. ەگەر بۋداپەشت ءسامميتى ناقتى شەشىمگە ۇلاسسا, ول ۋكرايناداعى سوعىستىڭ تاعدىرىنا عانا ەمەس, حالىقارالىق ديپلوماتيانىڭ بولاشاعىنا دا اسەر ەتەدى.
