سۋرەت: parlam.kz
ول 2024 جىلى قازاقستان بيۋدجەتىنىڭ كىرىستەرى 44 ميلليارد اقش دوللارىنان اسقانىنا توقتالدى. بۇل وزبەكستانمەن (26,4 ملرد) سالىستىرعاندا ءبىر جارىم ەسەدەن ارتىق جانە قىرعىزستانمەن (4,4 ملرد) سالىستىرعاندا ون ەسە كوپ.
تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ماسەلە, ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتى الەۋمەتتىك باعىتقا باعدارلانعان. ياعني, حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋعا ايرىقشا ءمان بەرىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, شىعىستاردىڭ 60%-ى الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ زەينەتاقى مەن جاردەماقىنى يندەكستەۋگە ارنالعان شىعىستارى جىل سايىن ءبىر تريلليون تەڭگەگە ۇلعايىپ وتىرادى. ال ءبىزدىڭ وڭتۇستىكتەگى كورشىلەرىمىزدە بۇل كورسەتكىشتەر, كەرىسىنشە, ازايۋدا.
«جىل باسىنان بەرى حالىقارالىق رەزەرۆتەر, ياعني التىن-ۆاليۋتا قورى مەن باعالى قاعازدار كولەمى 20%-عا ءوسىپ, 52,2 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتتى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق قوردا 64 ميلليارد دوللار بار. بۇل – شامامەن 63 تريلليون تەڭگە, ياعني ەلدىڭ ءۇش جىلدىق بيۋدجەتىنە تەڭ قارجى. ايتا كەتەيىك, حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە الەمدە 57 ەلدە عانا ۇلتتىق قور بار», دەدى ە.بەيسەنباەۆ.
فراكتسيا جەتەكشىسى مەملەكەتتىك قارىزدىڭ ءوسۋىن تەجەۋ ماقساتىندا جۇرگىزىپ وتىرعان قاتاڭ ساياسات تا ناتيجەلى ەكەنىنە توقتالدى.
«وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك قارىز 74,3 ميلليارد دوللاردى نەمەسە ءىجو-ءنىڭ 25,3%-ىن قۇرادى. بۇل كورسەتكىش كورشىلەرىمىزدە الدەقايدا جوعارى. وزبەكستاندا 37%, قىرعىزستاندا 45,5%. سونداي-اق بىرقاتار شىعىس ەۋروپا ەلدەرىندە دە سىرتقى قارىزدىڭ ءىجو-گە قاتىناسى قازاقستاننان جوعارى. ماسەلەن, سلوۆاكيادا – 95%, حورۆاتيادا – 55%, بولگاريادا – 44%, رۋمىنيادا – 39%», دەدى ول.
سونىمەن قاتار 2029 جىلعا قاراي ءىجو كولەمىن ەكى ەسەگە ارتتىرىپ, 450 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
بيىلعى جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ءىجو ءوسىم 6,3 پايىزدى قۇرادى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, جىل سوڭىنا دەيىن ءوسىمدى 6,5 پايىز دەڭگەيىنە جەتكىزۋگە بارلىق العىشارتتار بار.
حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ باعالاۋىنشا, قازاقستاندا جان باسىنا شاققانداعى ءىجو شامامەن 14 مىڭ دوللاردى قۇرايدى.
ە.بەيسەنباەۆ ينفراقۇرىلىمدىق جانە ترانزيتتىك الەۋەت تە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلى قۇرىلىس جۇمىستارى رەكوردتىق 12 مىڭ شاقىرىم جولدى قامتىدى. بۇل رەسپۋبليكالىق جولداردىڭ 93%-ىن جانە جەرگىلىكتى جولداردىڭ 89%-ىن نورماتيۆتىك جاعدايعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى.
بۇدان بولەك جاڭا بيۋدجەت كودەكسىنە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مەن اكىمشىلەندىرۋدىڭ اشىقتىعى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى تەتىكتەر ەنگىزىلگەنىن ايتقان ە.بەيسەنباەۆ: «وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇلتتىق قوردان ماقساتتى ترانسفەرتتەردى پايدالانۋ قاتاڭ شەكتەلدى. ەندى ول تەك ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن جۇمسالادى. بۇل جەتىستىكتەر پرەزيدەنت باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان ەكونوميكانى ىرىقتاندىرۋ جانە ءارتاراپتاندىرۋ رەفورمالارىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى بەلگىلى» دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن.
