مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق اكتسياسى قورشاعان ورتاعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدا, يگى ىسكە قوعامدى جۇمىلدىرۋدا ماڭىزدى فاكتورعا اينالدى. بيىل يگى باستامانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە «تازا ولكە», ء«مولدىر بۇلاق», «كيەلى مەكەن» سىندى ءداستۇرلى اكتسيالار دا جالعاسىن تاۋىپ, ەلىمىزدە 1 196 ەكولوگيالىق ءىس-شارا ءوتتى. ناتيجەسىندە, 729,7 مىڭ توننا قالدىقتار جينالىپ, 966 مىڭ گەكتاردان استام اۋماق تازارتىلىپ, 2,4 ميلليونعا جۋىق اعاش ەگىلىپ, اكتسياعا 5,4 ملن ادام ۇلەسىن قوستى.
11 قازاندا وتكەن ەكولوگيالىق ءىس-شارالاردىڭ قورىتىندى كەزەڭى – «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق اكتسياسى اياسىندا بارلىق وڭىردە اعاش كوشەتتەرىن ەگۋ, ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماقتارىن جيناۋ قولعا الىندى. سونداي-اق سۋ ايدىندارى مەن بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشىپ, تازارتۋ جۇزەگە استى. جالپىحالىقتىق يگى باستامادا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, ەرىكتىلەر جەرگىلىكتى تۇرعىندار بەلسەندىلىك تانىتتى.
ەلورداداعى ەكولوگيالىق اكتسياعا قاتىسقان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بوتانيكالىق ساياباقتا ەرىكتىلەر, بەلسەندى جاستارمەن بىرلەسىپ اعاش ەكتى. مەملەكەت باسشىسى Jasyl El ۇيىمىنىڭ بەلسەندى جاستارىمەن ديدارلاسىپ, كەيىنگى بۋىننىڭ قاشاندا قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ۇلەس قوسىپ جۇرگەنىنە العىس ايتتى. «بارشاڭىزعا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. بۇل – وتە قاجەتتى جۇمىس. ەلىمىز بەن حالقىمىز ءۇشىن كەرەك ءىس. ەڭ الدىمەن, نيەتىمىز تازا بولۋى كەرەك. وتانىمىز ءۇشىن قىزمەت ەتۋگە ءتيىسپىز. Jasyl El ۇيىمىنىڭ جۇمىسىن قولدايمىن. جۇمىستارىڭىز وزگە جاستارعا ونەگە, ولار سىزدەردەن ۇلگى الادى», دەدى ق.توقاەۆ.
ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
ءىس-شارا بارىسىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ جالپىۇلتتىق اكتسيانى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى مالىمەتى تىڭدالدى. سونداي-اق جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ارقىلى قالدىقتاردى ەكولوگيالىق باسقارۋ سالاسىندا زاماناۋي تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە باعىتتالعان اۆتورلىق ازىرلەمە تانىستىرىلدى. ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ جالپىحالىقتىق اكتسيا تۋرالى جان-جاقتى باياندادى.
«بيىل ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە اۋقىمدى ەكولوگيالىق اكتسيالار كەڭىنەن ۇيىمداستىرىلدى. 11 قازان كۇنگى اكتسيا اياسىندا 600 مىڭ ادامنىڭ قاتىسۋىمەن 86 مىڭ گا جەر تازارتىلىپ, 180 مىڭنان استام اعاش ەگىلدى. تەك استانانىڭ وزىندە 11 450 اعاش كوشەتى وتىرعىزىلدى. ءىس-شاراعا مەكتەپتەر, ۋنيۆەرسيتەتتەر, اۋرۋحانالار, ونەركاسىپ مەكەمەلەرى, باسقا دا ۇيىمدار بەلسەندى قاتىستى. ەلدى مەكەندەردە 2021–2025 جىلدار ارالىعىندا 15 ميلليون اعاش وتىرعىزۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى تولىق ورىندالدى. الايدا بۇل جۇمىس تولاستاعان جوق, بيىل قوسىمشا 900 مىڭ اعاش ەگىلدى», دەدى مينيستر.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ورمان قورى اۋماعىنا 2 ملرد ءتۇپ اعاش ەگۋ جونىندەگى تاپسىرماسى دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ورىندالىپ جاتىر. سالا باسشىسى بۇگىنگە دەيىن ورمان القاپتارىنا 1 ملرد 369 ملن كوشەت ەگىلگەنىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە ارال تەڭىزىنىڭ تارتىلعان تابانىنا 530 ملن دانا سەكسەۋىل كوشەتى ەگىلدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى كوكتەمدە وتكەن «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق فەستيۆالىندە بەلسەندى جاستارمەن جۇزدەسىپ, اۋقىمدى شارانىڭ تاعىلىمى مول ەكەنىنە توقتالدى. «تازالىق ءار ادامنان, ءار ۇيدەن, ءاربىر كوشە مەن ءار قالادان باستالۋى كەرەك. ويتكەنى «تازا قازاقستان», بۇل – ءبىر كۇندىك ناۋقان ەمەس. بۇل – ءبىزدىڭ ءومىر سالتىمىز. «جاس كەلسە – ىسكە» دەپ حالقىمىز بەكەر ايتپاعان. بارشاڭىزدى تابيعاتتى قورعاۋ يدەياسى بىرىكتىرىپ وتىر. سىزدەر ءبارىڭىز بىرگە ىستەپ جاتقان جۇمىستىڭ ارقاسىندا بۇل يگى باستاما وسىنداي ۇلكەن قوزعالىسقا اينالدى», دەدى.
پرەزيدەنت تابيعاتتى ايالاپ, تازالىق مادەنيەتىن جاس ۇرپاق زەردەسىنە توقۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى. «قوقىستى سۇرىپتاۋ, سۋ مەن جارىقتى ۇنەمدەۋ, قوعامدىق ورىندى بۇلدىرمەۋ – اسا ماڭىزدى. بۇل ءبىزدىڭ قوعامنىڭ قالىپتى قاعيداتىنا اينالۋى قاجەت. ەكولوگيالىق اعارتۋ ىسىنە ايرىقشا ءمان بەرگەن ءجون. مۇنى «تازا قازاقستان» اكتسياسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى. ۋاقىت وتكەن سايىن كوپتەگەن ادامداردىڭ قورشاعان ورتانى ايالاۋعا, قورعاۋعا ۇمتىلىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. ازاماتتارىمىز ەكولوگيالىق تالاپتاردى ساقتاپ, ونى سانالى تۇردە ءومىر سالتىنا اينالدىرىپ كەلەدى. قوعامدا جاڭا ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاسىپ جاتىر. تۇتاس ەلدىڭ سانا-سەزىمى وزگەرە باستادى. جاستارىمىز مۇنى تەرەڭ تۇسىنەدى», دەپ زور سەنىم ارتتى.
بايراقتى ەل, بايتاق دالا ءاربىر ازاماتتىڭ جۇرەگىندەگى وتانى. تۋعان وتاندى تازا ۇستاۋ – ءاردايىم قاستەرلى پارىز. حالىقتى ورتاق ىسكە جۇمىلدىرۋعا باعىتتالعان جالپىحالىقتىق اعاش ەگۋ اكتسياسى دا داستۇرگە اينالىپ, كەڭىنەن قارقىن الىپ كەلەدى. الماتى وبلىسى, كەگەن اۋدانى, جىلىساي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى رۋسلان كەڭەسجان ۇلى اكتسياعا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دا بەلسەندى ۇلەس قوسقانىن جەتكىزدى. اۋىل تۇرعىندارى وزدەرى قۇرعان قورعا تۇسكەن قاراجاتقا تۇركىستان وبلىسىنان اعاش كوشەتىن ساتىپ الىپ ەگىپتى. «جىلىساي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى جۇمىلا كوتەرىپ, 300 ءتۇپ كاتالپا (ساناعاش), 200 ءتۇپ تەرەك كوشەتىن ەكتىك. كوپجىلدىق اعاشتار جايقالىپ وسكەندە جانعا سايا بولىپ, قوڭىرجاي كليماتتىڭ قالىپتاسۋىنا دا اسەرىن تيگىزەدى. جاسى جەتپىستى القىمداعان زەينەتكەر قاريالارىمىز جاستارعا باعدار بەرىپ, بىرنەشە كوشەنى جاعالاي قورشاپ, اباتتاندىرۋ جۇرگىزىلدى. ەكوفەستيۆال تۇرعىندار ءۇشىن مەيرام ىسپەتتى, ءبىر-بىرىمەن ارقا-جارقا سىر شەرتىسىپ سەرگيدى. ءتىپتى اۋىلدان قالاعا كوشىپ كەتكەن جەرلەستەرىمىز دە اكتسياعا ارنايى كەلىپ قولداۋ كورسەتتى. كەلەشەكتە اعاش كوشەتتەرى جايقالىپ ءوسىپ, اۋىلىمىزدى اجارلاندىرا تۇسەدى. قوڭىر كۇزدىڭ جايماشۋاق كۇنىندە ۇيىمداسا قام جاساپ, قارا سۋىققا ىلىنبەي تياناقتاعان اكتسيا ەرتە كوكتەمدە تاعى دا جالعاسىن تابادى», دەيدى اۋىل اكىمى.
اينالامىزدى تازا ۇستاۋ – اركىمنىڭ اكتسياعا قوسقان وزىندىك ۇلەسى. كوشەدە كولدەنەڭ جاتقان زاتتى الىپ, قوقىس جاشىگىنە تاستاۋدىڭ تۇك قيىندىعى جوق. تابيعاتتى ايالاپ, تازالىق مادەنيەتىنە ءار ادام جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراعاندا ءتارتىپ ورنايدى.
